Թրամփը որոշել է նվիրե՞լ իր հաղթանակը ռուսներին

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 5 Հուլիս, 2017 16:01

Ամերիկյան իսթեբլիշմենթը ցնցակաթվածի մեջ է հայտնվել այն բանից հետո, երբ 3 տարբեր դիվանագիտական աղբյուրներ հաստատեցին այն փաստը (երեկ այդ մասին ամերիկյան դեմոկրատների խոսափող Foreign Policy հանդեսը բաց տեքստով հայտարարեց), որ Սպիտակ տունը որոշել է չհակադրվել Ռուսաստանին՝ Սիրիայի նախագահ Բաշար–ալ–Ասադի վարչակազմը տապալելու հարցում: Իբր՝ անցած շաբաթ պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնը ՄԱԿ–ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշի հետ հանդիպման ընթացքում հայտարարել է, թե ԱՄՆ–ն Սիրիայում է հայտնվել սոսկ ԴԱԻՇ–ի դեմ պայքարելու, ոչ թե այնտեղ նոր ռեժիմ հաստատելու համար:

«Ինչ կլինի հետագայում Ասադի հետ՝ Ռուսաստանի գործն է, ոչ թե ԱՄՆ կառավարության: Մենք կարձագանքենք միայն ահաբեկչական մարտահրավերներին: Մեզ համար միևնույն է՝ կմնա՞ Ասադը, թե կհեռանա»,– Foreign Policy–ն ու իսրայելական մեդիան նույնիսկ պետքարտուղարի ուղիղ խոսքն են մեջբերում՝ եզրակացնելով, որ թրամփյան նահանջի պատրաստակամությունն ապացուցված է: Հետաքրքիր է նաև ՄԱԿ–ի գենսեկի անվստահության մասին հաղորդումը՝ հաշվի առնելով Սիրիայում կառավարական բանակի զսպման հետ կապված՝ ԱՄՆ վերջին գործողությունները: Արդյունքում՝ Թիլերսոնն, իբր, Գուտերեշին հասկացրել է, որ իրենք Սիրիայի հարավ–արևելքում սոսկ տակտիկական խնդիր են լուծել, հակազդելով Ասադի կողմից հնարավոր քիմիական գրոհներին:

Ուղիղն ասած, այս տեղեկությունը մեզ առանձնապես հավատ չի ներշնչում, որովհետև դժվար է հավատալ, որ, օրինակ, Իրաքի և Հորդանանի սահմանի մոտ ռմբակոծելով կառավարական ուժերին (որոնք իրենց իսկ երկրում ընդամենը փորձում էին վերահսկել սահմանը՝ ահաբեկիչների անցուդարձը կասեցնելու նպատակով), ԱՄՆ–ն Ասադի հնարավոր քիմիական գրոհներին էր հակազդում: Բայց ամերիկյան էլիտան, չգիտես ինչու, սա հալած յուղի տեղ է ընդունում՝ եզրակացնելով, որ Թրամփը սիրիական հաղթանակը նվիրում է Ռուսաստանին ու Իրանին՝ հրաժարվելով անգամ 2012–ին ռուսների կողմից ստորագրված Ժնևյան կոմյունիկեից, որով նախատեսվում էր անցումային կառավարություն կազմել՝ նաև չափավոր ընդդիմությանը ներառելով: Բնականաբար, գոնե Foreign Policy–ն փորձել է պաշտոնական բացատրություն ստանալ, բայց պետտդեպարտամենտի ներկայացուցիչ Հիզեր Նոյերթը լոկ հայտարարել է, որ ԱՄՆ–ն հավատարիմ է վերոնշյալ Կոմյունիկեին, և, որ՝ ընթացող զարգացումները, վերջին հաշվով, նաև Ասադի քաղաքական ճակատագիրը կվճռեն: Դեմոկրատներին, սակայն, դա չի մխիթարել:

Այստեղ լուրջ մտավախություն ունեն Պուտին–Թրամփ՝ Համբուրգում կայանալիք հանդիպման ընթացքում ամերիկյան զիջումների և Սպիտակ տան անհետևողականության հետ կապված, ըստ որի՝ մեկ որոշվում է այլևս չտապալել Ասադին, ինչի մասին նաև ՄԱԿ–ում ԱՄՆ ներկայացուցիչ Նիկի Հեյլին հայտարարեց, հետո նորից որոշում են նեղը գցել նրան, հիմա էլ դարձյալ հակառակն են պնդում: «Սպիտակ տան այս դիրքորոշումը շփոթության մեջ գցող անհստակություն է... չկա մի միասնական գիծ, որին բոլորը կհետևեին, և դա ինձ շատ է զարմացնում... մի բան է թողնել խնդիրն ու հայտարարել՝ թող դրանով ռուսներն զբաղվեն, մեկ այլ բան՝ մտածել, որ քաղաքական իմաստուն վճիռ ես կայացնում՝ հավատալով որ ռուսները լավ արդյունքի կհասնեն»,–հայտարարել է պետդեպարտամենտի էքս–խորհրդական, Սիրիայում քաղաքական բարեփոխումների էքս–պատասխանատու Ֆրեդ Հոֆը:

Պենտագոնի օգնականի՝ ՌԴ–ի, Ուկրաինայի և Եվրասիայի հարցերով նախկին առաջին տեղակալ Էվելին Ֆարկասն էլ զայրացուցիչ է համարել Սպիտակ տան պահվածքը, որով անընդհատ փորձում են հասկանալ, թե «ինչ կարող է ԱՄՆ–ն առաջարկել ռուսներին, և ոչ թե՝ իսկ ինչ են նրա՛նք մեզ առաջարկում»: Ֆարկասը նաև նշել է, որ եթե մինչև G–20–ի հանդիպումն ամերիկյան օրակարագը չհստակեցվի՝ մեծ է վտանգը, որ այնտեղ Թրամփին մատերի վրա կպտտեն:

Այո՛, Թրամփը պիտի ոչ միայն նոր սխալներ չանի, այլև սրբագրի Օբամայի սխալները, որը 2016–ին ընդդիմության հետ համաձայնագիր ստորագրեց՝ Սիրիան չմասնատելու վերաբերյալ՝ մտածում են Իսրայելում:

Ուստի, վերջինիս Ազգային անվտանգության ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի՝ Syria's New Map and New Actors: Chellenges and Oppurtunities for Israel (Սիրիայի նոր քարտեզն ու նոր դերակատարները. Իսրայելի մարտահրավերներն ու հնարավորությունները), զեկույցում Նեթանյահուի կառավարությանը կոչ է արվում պասիվ դիտորդ չլինել և հասկացնել Սպիտակ տանը, որ անհնար է լիովին կանխատեսել, թե չմասնատված Սիրիայի ընդդիմությունն ով կլինի, ում կնստեցնի Ասադի փոխարեն կամ կհաջողի՞, արդյոք: Ստացվում է՝ Նեթանյահուին առաջարկվում է սիրիական հակամարտության լիիրավ կողմ դառնալ՝ ուղղորդելով ԱՄՆ–ին, և ՑԱԽԱԼ–ի վերջին գործողություններն ապացուցում են, որ կառավարությունը հաշվի է առել դա: Մնաց հասկանալ՝ ինչպիսին կլինի այժմ Իսրայելի պաշտոնական արձագանքը: Կամ՝ կնհչի՞ այն պաշտոնապես, թե նորից կփարվենք անանուն դիվանագիտական աղբյուրներին...