Երևան, 25.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մարդկային 10 արհեստական օրգաններ, որոնք շուտով հնարավոր կլինի տեղադրել

ԼԱՅՖ

Blog.1in.am-ը գրում է.

Մարդու մարմինը բավականին խոցելի է։ Մինչև վերջին ժամանակներս որևէ օրգան վնասվելու դեպքում այն անհնար էր փոխարինել, և մարդը հաշմանդամ էր դառնում՝ երբեմն ստանալով միայն բավականին անհարմար պրոթեզներ։ Սակայն արդեն այսօր հետազոտողները մարդկային օրգանների պրոթեզավորման հարցում զգալի հաջողությունների են հասել։

Novate.ru-ն հավաքել է գիտական վերջին մշակումների տասնյակը, որոնցով մոտ ապագայում հնարավոր կլինի փոխարինել մարմնի վնասված մասերը։

1. Գերզգայուն էլեկտրոնային մաշկ
Сверхчувствительная электронная кожа

Ստենֆորդի գիտնականները մշակել են գերճկուն, գերամուր և գերզգայուն նյութ, որը կարող է հիմք դառնալ ապագա սինթետիկ մաշկի համար։ Այս նյութը պարունակում է օրգանական տրանզիստորներ և էլաստիկ նյութի շերտ, որը թույլ է տալիս նրան ձգվել՝ առանց վնասվելու։

2. Բաբախող սիրտ
Бьющееся сердце, созданное в чашке Петри.

Գիտնականներին վերջերս հաջողվել է Պետրիի գավաթում աճեցնել արհեստական սիրտ, որը կարող է ինքնուրույն բաբախել։ Այն դեռ շատ թույլ է արյուն մղելու համար, բայց նման հյուսվածքը մեծ պոտենցիալ ունի։

3. Հպումներ զգացող ձեռքերի պրոթեզներ
Чувствительные протезы для рук

Չիկագոյի համալսարանի գիտնականները ստեղծել են ձեռքեր, որոնք ուղեղին էլեկտրական ազդակներ են ուղարկում, իսկ մինչ այս եղած ձեռքերի պրոթեզները կարողանում էին միայն ինչ-որ բան բռնել, բայց զգալ՝ ոչ։

4. Մտքով կառավարվող բիոնիկ ոտքեր
Бионические ноги, управляемые мыслью

Անցյալ տարի Սիեթլի բնակիչ Զաք Ուոթերը ստացել է աշխարհում առաջին վերջույթները, որոնք կառավարվում են մտքով՝ այն բանի շնորհիվ, որ ազդակներ են ստանում անմիջապես ուղեղից։

5. Մարդկային փոքրիկ ուղեղ
Миниатюрный человеческий мозг.

Արհեստական ուղեղի ստեղծումը կարող է անհեթեթ թվալ, սակայն գիտնականներին ոչինչ չի կանգնեցնում։ Նրանք լաբորատորիայում ցողունային բջիջներից աճեցրել են իսկական մարդկային ուղեղ, որը, ճիշտ է, դեռ մտածելու ունակ չէ։

6. 3D տպիչով տպված ականջներ
Уши, отпечатанные на 3D-принтере

Այս տարի հետազոտողները հորինել են նոր մեթոդ, որը թույլ է տալիս կենդանի բջիջներից աճեցնել իսկական ճկուն ականջներ։ Այդ բջիջները վերցնում են առնետներից և կովերից, դրանցից ստացվում է գել, որից մեկ ժամվա ընթացքում 3D տպիչով պատրաստում են արհեստական ականջ։

7. Հիվանդությունը հոտով զգացող քիթ
Нос, который может чувствовать болезнь по запаху.

Իլինոյսի համալսարանի հետազոտողները որոշել են ստեղծել մի սարք, որը ճանաչում է քիմիական նյութերի հոտերը։ Նրանք ստեղծել են արհեստական քիթ, որն օգտագործում է բակտերիաների հոտերը, որպեսզի ախտորոշի հատուկ հիվանդություններ։

8. Արհեստական ենթաստամոքսային գեղձ
Искусственная поджелудочная железа.

Ենթաստամոքսային գեղձն արտադրում է ինսուլին հորմոնը, որի բացակայության դեպքում այն պետք է արհեստականորեն ներարկել մարդուն։ Արհեստական ենթաստամոքսային գեղձը մարդու օրգանիզմ ինսուլին է մտցնում ավտոմատ կերպով և կարգավորում է արյան մեջ շաքարի մակարդակը։

9. Արհեստական աչքեր
Искусственные глаза

Արհեստական աչք ստեղծելու համար նախ և առաջ պետք է հասկանալ, թե ինչպես է աչքի ցանցաթաղանթը ֆոտոռեցեպտորներից ազդակներ ուղարկում ուղեղ։ Weill Cornell Medical College-ի գիտնականները կարողացել են հասկանալ դա՝ ստեղծելով արհեստական ցանցաթաղանթ, որը փորձարկել են առայժմ մկների և կապիկների վրա։

10. Տեղեկության գիգաբայթերով մատներ
Пальцы и гигабайтами информации.

Երբ 2008 թ. ֆին ծրագրավորող Ջերի Ջալավան վթարի հետևանքով կորցրեց մատը, նա ստեղծեց մատի պրոթեզ, որի վրա կարելի է ձայնագրել երկու գիգաբայթ ինֆորմացիա։ Առաջիկայում նա ցանկանում է մեծացնել հիշողության չափը և արդիականացնել իր հայտնագործությունը։

Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի արձագանքը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Հայաքվեի սոցիալական ծրագրի չորս հիմնասյունները. Հրայր ԿամենդատյանԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ազգային ժողովում միաձայն վավերացվել է ԵԱՏՄ-ի և Մոնղոլիայի միջև ազատ առևտրի համաձայնագիրը Իշխանությունն ընտրել է ժողովրդին ահաբեկելու ճանապարհը․ Աննա ԿոստանյանՄենք ճիշտ էինք, դուք՝ սխալ․ «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության մերժված առաջարկը դարձավ օրենքի փոփոխություն. Նաիրի Սարգսյան Արցախի վերահայացումն անհերքելի իրավունք է՝ ազգային առաջնահերթություն, և դա փոխելն անհնար է. Աննա ԿոստանյանՆիկո՛լ խեղկատակ, Ապրիլի 24-ին քո վերջն է լինելու, դու պիտի հեռանաս մինչև ընտրութուններ․ Գրիգորյան Տիեզերքում արևային վահանակներն աշխատում են առնվազն 5 անգամ ավելի արդյունավետ Մեր հստակ պահանջը Եվրոպական միությանից՝ իրավունքի գերակայություն և հավասարություն բոլորի համար. Ռոբերտ Ամստերդամ Սահմանադրությունը վերաձևվում է ադրբեջանաթուրքական թելադրանքով․ Արեգ ՍավգուլյանԶՊՄԿ-ի նոր ներդրումը՝ կենսունակ համայնքների զարգացման համարԼուկաշենկոն ժամանել է Փհենյան (տեսանյութ, լուսանկար) Դաժան սպանություն. 15-ամյա երեխա է սպանվելԲազմաթիվ հասցեներում ջուր չի լինելու Ադրբեջանով ռուսական հացահատիկ է ուղարկվել Հայաստան 18 արդարների գործով դատական նիստը տեղի կունենա մարտի 26-ին, ժամը 15:30-ին«Նոր Դարաշրջան» կուսակցությունը մտադիր է մասնակցել առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին Խանութի զուգարանում հայտնաբերվել է 14-ամյա դպրոցական աղջկա դիՔարոզարշավ՝ պատերազմի սպառնալիքի տակ. ինչո՞ւ է Փաշինյանը հրաժարվում էթնիկ զտման փաստից Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Նոր օդանավակայան Հրազդանում և էժան պարտք. «ՀայաՔվե»-ի ծրագիրն իրատեսակա՛ն է Երբ ներքաղաքական լարվածությունը դառնում է միջազգային քննարկման առարկա Պատմության ջնջման վտանգը. արդյո՞ք հերթը հասել է նաև ազգային հիշողությանը Անվտանգություն՝ ոչ թե կարգախոս, այլ համակարգ. «Ուժեղ Հայաստանի» այլընտրանքային օրակարգը Գազ չի լինելուԱրաղչին Ռուսաստանին և Չինաստանին կոչ է արել դատապարտել ԱՄՆ-ի գnրծողություններն Իրանի դեմ Ով այսօր փորձում է արդարացնել Արցախի հանձնումը, պարտությունն ու Արցախն ադրբեջանական հռչակելը, պատմության ամոթալի էջերում իր խարանն է արձանագրում․ Տիգրան ԱբրահամյանԱՄՆ-ը Իրանին է ուղարկել 15 կետից բաղկացած ծրագիր՝ Մերձավոր Արևելքում պատերшզմն ավարտելու համար. The New York TimesՄենք հաղթել ենք Իրանի հետ պատերազմում. նրանք մեզ թանկարժեք նվեր են ուղարկել. ԹրամփՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօրԱղոթք նեղության ժամին Ռուսաստանն ուրախ կլինի Հաղթանակի օրվա զորահանդեսին տեսնել բարեկամ երկրների ղեկավարներին. Կրեմլ ԱՄՆ-ում բենզինի գները շարունակել են աճել Իրանի դեմ գործողության պատճառով Այսօր «Համահայկական ճակատ» շարժման անդամները` ղեկավար Արսեն Վարդանյանի գլխավորությամբ, Ազգային ժողովի մուտքի մոտ էինՍաուդյան Արաբիան չեղարկել է ապրիլին նախատեսված Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի հանդիպումը Ալլա Պուգաչովան արդեն ձեռնափայտով է քայլում (լուսանկար) Եվրահանձնաժողովը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի միանա ԵՄ-ին մինչև 2027 թվականը Թրամփի վարչակազմին դատի են տվել Շուշիի 1920 թվականի ջարդերը ցեղասպանություն էին՝ իրենց նպատակի ամբողջությամբ․ հայտարարություն Մենք այլևս թույլ չենք լինի. պատրաստվում ենք վաղը կայանալիք «Ուժեղ խաղաղություն» միջազգային համաժողովինԱՄՆ-ը ցանկանում է հինգշաբթի բարձր մակարդակի խաղաղության բանակցություններ անցկացնել Իրանի հետ. Axios Երկրների վարկանիշը մեկ շնչի հաշվով արտոնագրերի քանակով. ինչ ցուցանիշ է գրանցել Հայաստանը Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին 36-ամյա վարորդը «ՎԱԶ 2121»-ով գլխիվայր հայտնվել է ճանապարհի երթևեկելի գոտում․ կա վիրավոր Լիբանանի վրա Իսրայելի կողմից իրականացված հարվածների հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 1072-ի Սալահը կհեռանա «Լիվերպուլից» Պատերազմով ահաբեկումը որպես շանտաժ. ինչո՞ւ է իշխանությունը վախեցնում ժողովրդին. Էդմոն Մարուքյան