Մարդկային 10 արհեստական օրգաններ, որոնք շուտով հնարավոր կլինի տեղադրել
LIFE
Blog.1in.am-ը գրում է.
Մարդու մարմինը բավականին խոցելի է։ Մինչև վերջին ժամանակներս որևէ օրգան վնասվելու դեպքում այն անհնար էր փոխարինել, և մարդը հաշմանդամ էր դառնում՝ երբեմն ստանալով միայն բավականին անհարմար պրոթեզներ։ Սակայն արդեն այսօր հետազոտողները մարդկային օրգանների պրոթեզավորման հարցում զգալի հաջողությունների են հասել։
Novate.ru-ն հավաքել է գիտական վերջին մշակումների տասնյակը, որոնցով մոտ ապագայում հնարավոր կլինի փոխարինել մարմնի վնասված մասերը։
1. Գերզգայուն էլեկտրոնային մաշկ
Ստենֆորդի գիտնականները մշակել են գերճկուն, գերամուր և գերզգայուն նյութ, որը կարող է հիմք դառնալ ապագա սինթետիկ մաշկի համար։ Այս նյութը պարունակում է օրգանական տրանզիստորներ և էլաստիկ նյութի շերտ, որը թույլ է տալիս նրան ձգվել՝ առանց վնասվելու։
2. Բաբախող սիրտ
Գիտնականներին վերջերս հաջողվել է Պետրիի գավաթում աճեցնել արհեստական սիրտ, որը կարող է ինքնուրույն բաբախել։ Այն դեռ շատ թույլ է արյուն մղելու համար, բայց նման հյուսվածքը մեծ պոտենցիալ ունի։
3. Հպումներ զգացող ձեռքերի պրոթեզներ
Չիկագոյի համալսարանի գիտնականները ստեղծել են ձեռքեր, որոնք ուղեղին էլեկտրական ազդակներ են ուղարկում, իսկ մինչ այս եղած ձեռքերի պրոթեզները կարողանում էին միայն ինչ-որ բան բռնել, բայց զգալ՝ ոչ։
4. Մտքով կառավարվող բիոնիկ ոտքեր
Անցյալ տարի Սիեթլի բնակիչ Զաք Ուոթերը ստացել է աշխարհում առաջին վերջույթները, որոնք կառավարվում են մտքով՝ այն բանի շնորհիվ, որ ազդակներ են ստանում անմիջապես ուղեղից։
5. Մարդկային փոքրիկ ուղեղ
Արհեստական ուղեղի ստեղծումը կարող է անհեթեթ թվալ, սակայն գիտնականներին ոչինչ չի կանգնեցնում։ Նրանք լաբորատորիայում ցողունային բջիջներից աճեցրել են իսկական մարդկային ուղեղ, որը, ճիշտ է, դեռ մտածելու ունակ չէ։
6. 3D տպիչով տպված ականջներ
Այս տարի հետազոտողները հորինել են նոր մեթոդ, որը թույլ է տալիս կենդանի բջիջներից աճեցնել իսկական ճկուն ականջներ։ Այդ բջիջները վերցնում են առնետներից և կովերից, դրանցից ստացվում է գել, որից մեկ ժամվա ընթացքում 3D տպիչով պատրաստում են արհեստական ականջ։
7. Հիվանդությունը հոտով զգացող քիթ
Իլինոյսի համալսարանի հետազոտողները որոշել են ստեղծել մի սարք, որը ճանաչում է քիմիական նյութերի հոտերը։ Նրանք ստեղծել են արհեստական քիթ, որն օգտագործում է բակտերիաների հոտերը, որպեսզի ախտորոշի հատուկ հիվանդություններ։
8. Արհեստական ենթաստամոքսային գեղձ
Ենթաստամոքսային գեղձն արտադրում է ինսուլին հորմոնը, որի բացակայության դեպքում այն պետք է արհեստականորեն ներարկել մարդուն։ Արհեստական ենթաստամոքսային գեղձը մարդու օրգանիզմ ինսուլին է մտցնում ավտոմատ կերպով և կարգավորում է արյան մեջ շաքարի մակարդակը։
9. Արհեստական աչքեր
Արհեստական աչք ստեղծելու համար նախ և առաջ պետք է հասկանալ, թե ինչպես է աչքի ցանցաթաղանթը ֆոտոռեցեպտորներից ազդակներ ուղարկում ուղեղ։ Weill Cornell Medical College-ի գիտնականները կարողացել են հասկանալ դա՝ ստեղծելով արհեստական ցանցաթաղանթ, որը փորձարկել են առայժմ մկների և կապիկների վրա։
10. Տեղեկության գիգաբայթերով մատներ
Երբ 2008 թ. ֆին ծրագրավորող Ջերի Ջալավան վթարի հետևանքով կորցրեց մատը, նա ստեղծեց մատի պրոթեզ, որի վրա կարելի է ձայնագրել երկու գիգաբայթ ինֆորմացիա։ Առաջիկայում նա ցանկանում է մեծացնել հիշողության չափը և արդիականացնել իր հայտնագործությունը։
Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank
Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by Euromoney
Ucom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills
Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori
Unibank to Raffle a Trip to Italy
Customer Appreciation Day in Vanadzor: IDBank
Haik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 Season
My Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July
Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunity
IDBank warns of scam calls impersonating pension funds
A little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME
Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference 
Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank
Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds
From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped Up
The Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak
EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia
Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank
Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank
Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month
"Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality
Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages
Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank
"Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick"
“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia
AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025
Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in Armenia
Unibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan
Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet
AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders
Business registration is now available at Unibank
Up to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa Cards
AI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers
Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run.
Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlook
Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street
Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams
Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement
AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing Impairments
Ucom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026
Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in Barcelona
Top Travel Destinations of 2026: IDBank
Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia
Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank
Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure
IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026
