Երևան, 14.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչից է սկսվում «պետության ձախողումը»

ԲԼՈԳ

Ալեն Ղեվոնդյանը Ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.

Պատմաքաղաքական պրակտիկայում «պետության ձախողումը (ինչ-որ իմաստով «failure state») սկսվում է, երբ քաղաքական էլիտայի տարբեր շերտերը տևական ժամանակ սկսում են հասարակությունից կտրված իրականությամբ ապրել: Հասարակությունն իր հերթին նման պայմաններում աչքի չի ընկնում գործուն քաղաքական վարքով և նպատակային նախաձեռնողականությամբ: Մի տեսակ իրավիճակ է ձևավորվում, երբ պետությունն «իր համար է ապրում»՝ հասարկությունն՝ «իր»: Սա սովորաբար միօրյա վարք չէ, այլ շարունակական գործընթաց:

Նման իրավիճակը օրինաչափորեն հանգեցնում է լեգիտիմության ճգնաժամի՝ դրանից բխող իրավիճակներով՝ ներքին անկայությունության սեգմենտար/համընդհանուր աճ, սեփականության վերաբաշխման խմբային բախումներ, քաղաքացիական անհնազանդություն (կամ քաղաքական աբսենտեիզմ) ընդհուպ մինչև ներքին պատերազմներ: Միաժամանակ, երբ պետությունն անցնում է այն սահմանգիծը, երբ սուվերեն կարգավիճակով այլևս ունակ չէ գոյատևել, ապա կամ կազմալուծվում է, կամ դառնում մեկ՝ առավել մեծ պետական միավորի բաղադրիչ: Իհարկե լինում են նաև ավելի «դրամատիկ» ու «տրագիկ» սցենարներ ևս: Վերոնշյալները թերևս պատմաքաղաքագիտական օրինաչափություն են, որոնք բավական հաճախ բնորոշ են անցումներում խճճված կամ լճացած պետություն-հասարակություններին:

Պետության ձախողումը զուտ նրա անկախության և սուվերենության կորուստը չէ: Դա ավելի շուտ այն իրողության արձանագրումն է, որ այս կամ այն ազգը, նրա քաղաքական ակտիվն ունակ չէ պատմաքաղաքական զարգացման կոնկրետ փուլում ինչ-որ օբյեկտիվ, իսկ ավելի հաճախ սուբյեկտիվ հանգամանքներից ելնելով, օժտված լինելով լիազորություններով և ստանձնելով պատասխանավտություն որոշակի տարածքի վրա կենսագործող բնակչության համար, ընդունված օրենքների ու իրավունքի ներքո իրականացնել անվտանգ ու զարգացման հեռանկարով կառավարում: Դա ավելի շուտ կառավարման ճգնաժամնի դրսևորում է, որը կարող է հանգեցնել պետության կորստին:

Հայկ Մարությանը քաղաքացիներին հանդիպելու` նախադեպը չունեցող ձևաչափ է ընտրել. «Փաստ»Իշխանությունները, միևնույնն է, չեն «հանգստանում». «Փաստ»B-2 ռմբակոծիչները հարվածներ են հասցնում Իրանին. ԱՄՆ բանակ Մհեր Գրիգորյանը Մոսկվայում մասնակցել է ԵՏՀ խորհրդի նիստին Սամվել Կարապետյանի տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է մեկ ամսով․ փաստաբան«Մանչեսթեր Յունայթեդը» ամռանը կարող է ձեռք բերել Գերմանիայի ազգային հավաքականի պաշտպան Դավիդ Ռաումին Նազենի Հովհաննիսյանը՝ գեղեցիկ կարգավիճակում (տեսանյութ) Հակակոռուպցիոն դատարանը հրապարակում է Սամվել Կարապետյանի վերաբերյալ որոշումը (ուղիղ)Հետևեք Ֆելիքսին, ինքը շատ ուրախանում է․ Գոռ Հակոբյանի նոր տեսաուղերձը Ավարտվել է COP17 նախագահության պաշտոնական այցը Կանադա՝ ՄԱԿ CBD քարտուղարություն Մենք երկու անգամ nչնչացրել ենք Իրանի ղեկավարությանը․ Թրամփ Մենք ձեռնարկում ենք անհրաժեշտ միջոցներ, որպեսզի չներքաշվենք Իրանի շուրջ ծավալվող հակամшրտության մեջ․ Էրդողան Հակաuանիտարական վիճակ է Երևանի թիվ 39 մանկապարտեզում. կա համաճարակի վտանգ Իրանը հերթական հարված է հասցրել Իսրայելին՝ գերծանր հրթիռներով Ըմբշամարտի մինչև 23 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունում Սամվել Տերտերյանը և Արամայիս Հարությունյանը դուրս են եկել եզրափակիչ Իրանը հակամարտության սկզբից ի վեր Իսրայելի վրա իրականացրել է ամենաուժեղ հարձակումը Կարծում եմ՝ Մոջթաբա Խամենեին հավանաբար ողջ է, բայց վիրավոր․ Թրամփ Այն միասնությունն ու համերաշխությունը, որ այսօր կար, թող պահպանվի և տարածվի մեր ամբողջ ազգի մեջ․ բոլորս՝ միասին, ավելի ուժեղ ենք․ Նարեկ ԿարապետյանՍամվել Կարապետյանի տնային կալանքը երկարացնելու կամ նրան ազատ արձակելու որոշումը կհրապարակվի ժամը 00:30-ին. Արամ ՎարդևանյանԵրբ Սամվել Կարապետյանը լինի վարչապետ, մենք կունենանք ուժեղ Հայաստան, ուժեղ տնտեսություն, ուժեղ դիվանագիտություն և ուժեղ խաղաղություն. «Ուժեղ Հայաստան»Մարզերում տեսնում ենք բացարձակ վստահություն Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ. Արթուր Դանիելյան Սամվել Կարապետյանի աջակիցներն արդեն 8 ժամ է դատարանի բակում են․ շատերը հրաժարվում են հեռանալ Լիբանանում իսրայելական հшրվածների հետևանքով զnհվել է 773 մարդ, վիրшվորվել՝ 1,933-ը Ուղիղ՝ առանց «քաղաքական շաքարապատման»․ ոմանց հաստատ դուր չի գա, բայց դե ինչ արած, մի կերպ թող տանեն․ Աննա ԿոստանյանԱղավնաձորում բախվել են «Toyota Alphard»-ը և «BMW»-ն․ կա 3 վիրավոր Փակվող դպրոցներ․ կրթական բարեփոխու՞մ, թե՞ ապաբնակեցման ծրագիր․ ի՞նչ անել. Մենուա ՍողոմոնյանԲայրամովը զանգահարել է Ֆիդանին Հարգելի նպաստառուներ, ահա ինչպես են ձեզ զրկելու նպաստներից. Հրայր ԿամենդատյանՆիկլաս Զյուլեն և Սալիհ Օզջանը ընթացիկ մրցաշրջանի ավարտից հետո կհեռանան Դորտմունդի «Բորուսիայից» Սուրեն Պապիկյանը և ԵՄ ռազմական կոմիտեի նախագահը քննարկել են համագործակցության հարցեր Կարապետյանի աջակիցներից շատերն ավելի քան 8 ժամ է չեն հեռանում դատարանի բակիցՄեր ազգն արդեն արթնացել է, Սամվել Կարապետյանը հաստատ կրած է․ Կարապետյանի աջակից Wildberries-ի հիմնադիրը հարստության աճի առումով գերազանցել է գրեթե բոլոր ռուս տղամարդ միլիարդատերերին Սամվել Կարապետյանի կալանքը երկարաձգելու միջնորդությունն անհիմն է. ՎարդևանյանԲազում գյուղում «Nissan Tiida»-ն բախվել է հողաթմբին, ապա կողաշրջված հայտնվել երթևեկելի գոտում և բախվել «Mercedes»-ին․ կան վիրավորներ Արդյո՞ք ԱՄՆ-ն կհասնի իր ուզածին և Իրանում կտապալվի ռեժիմը. Էդմոն ՄարուքյանՍեպտեմբերի 1-ից առաջին դասարանները կձևավորվեն առավելագույնը 26-30 սովորողով. հանրային քննարկում Իրանը գործարկել է Իսրայելի վրա հարձակումների 45-րդ ալիքը Վրաստանում երկրում ստեղծված իրավիճակի մասին ԵԱՀԿ-ի զեկույցը բացարձակ զառանցանք են անվանել Հայաստանի և Լիբանանի ԱԳ նախարարները քննարկել են Մերձավոր Արևելքում ստեղծված իրավիճակը ԱՄԷ-ն հրամայել է փակել Դուբայում գտնվող իրանական հիվանդանոցը, դպրոցները և այլ հաստատություններ ԿԸՀ-ն պարզաբանել է ՝ ովքեր ունեն ընտրելու իրավունք Տղամարդն Իրանից Հայասատան է տեղափոխել 22 կգ թմրամիջոցով պարկ «Գողություն հայկական ձևով» ֆիլմի բացառիկ ցուցադրությունը՝ «Կինոմոսկվա»-ում Սամվել Կարապետյանի աջակիցների շրջանում ձերբակալվածներ կանԶելենսկին՝ ՌԴ-ի նկատմամբ նավթային պատժամիջոցների ժամանակավոր վերացման մասին. «Դա, անշուշտ, չի նպաստում խաղաղությանը» Նախագահը ՍԴ դատավորի թեկնածություն է առաջադրել Դուբայում կրկին պայթյուն է հնչել Իտալիայի պաշտպանության նախարարը հայտարարել է զորքերի դուրսբերման մասին Իրաքից Այս իշխանությունը կռիվ է տալիս Սամվել Կարապետյանի ազատության հետևանքների հետ․ Մելոյան