Վարդան Դևրիկյան. «Ոչ թե փոխադարձ մեղադրանքների, այլ քննարկումների փուլ պետք է լինի»
ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՄեր հյուրն է Գրականության ինստիտուտի տնօրեն, գրականագետ, ազատամարտիկ Վարդան Դևրիկյանը, ում հետ զրուցել ենք ներհայաստանյան գործընթացների և մի շարք այլ թեմաների շուրջ:
Պետք է բորբոքել այն հսկայական եռանդը, որն այսօր կա
«Լավատեսական սպասումներով հոգեվիճակ և փոփոխությունների դինամիկ զարգացման ակնկալիք»,–այս փուլում իր ունեցած զգացողությունները Վարդան Դևրիկյանը այս կերպ է նկարագրում:
«Ես ուրախ եմ, որ Հայաստանի այսօրվա իշխանությունները շեշտում են հատկապես դինամիկ զարգացման ընթացքի մասին: Կարծում եմ՝ թե՛ գիտության, թե՛ կառավարման համակարգում շատ մեծ տեղ պետք է ունենա ժառանգորդությունը և շարունակականությունը: Այն, ինչ մերժվելու է, պետք է մերժվի, բայց այն, ինչ արդեն իսկ մշակվել է, շարունակական բնույթ պետք է ունենա: Նկատի ունեմ հատկապես գիտության, մշակույթի բնագավառները: Թե տնտեսության մեջ ի՞նչ փոփոխություններ պետք է արվեն, ի՞նչն է խանգարում տնտեսական զարգացմանը, չեմ կարող ասել, պարզապես կարող եմ ասել հետևյալը. պետք է արդեն աշխատել որոշակի գործերով բորբոքել այն հսկայական եռանդը, էներգիան, որն այսօր կա: Այն չի մարել, քանի որ հիմա աշխատելու, արարելու մեծ պոտենցիալ կա»,–ասաց Վ. Դևրիկյանը:
Նա կոնկրետ բնագավառների գործիչների հետ հստակ քննարկումների կարևորությունն է ընդգծում:
«Այդ առումով որոշակի նշաններ կան, պարզապես հասարակության մեջ ցանկացած քննարկում ոչ թե հակադիր բևեռների, իրար «խփելու» ուղղությամբ պետք է գնա, կամ մի կողմը մյուսին կոռումպացված անվանի, մյուս կողմն էլ ասի՝ դուք ուզում եք գիտությունը, մշակույթը քանդեք, այլ փոխադարձ քննարկումներով ոսկե միջինը պետք է գտնվի: Մեր այս օրը ոչ թե փոխադարձ մեղադրանքների, այլ քննարկումների փուլ պետք է լինի: Այսինքն, չպետք է մի կողմը ենթադրի, թե մի հատուկ դավադրություն է կազմակերպվում, մյուս կողմն էլ չպետք է ասի, թե եղածը բանի պետք չէ, և միայն նոր ու թարմ ուժերով պետք է ամեն ինչ սկսել»,– նկատում է մեր զրուցակիցը:
Կարևորն արդյունքն է, երկու կարևոր կողմերի զուգորդումը…
Նրա խոսքով, թարմություն, իհարկե, պետք է, բայց նաև ներդաշնակ զուգորդման կարիք կա: Ասվածը ավելի պատկերավոր դարձնելու համար մի օրինակ է բերում:
«Թումանյանի հոբել յանի առթիվ ձևավորված կառավարական հանձնաժողովի անդամ եմ, նիստերին ևս լինում եմ: Երիտասարդներ կան, որոնք այնպիսի նոր տեխնիկական լուծումներ են առաջարկում, որ իմ մտքով չէր անցնի: Հիմա այստեղ ի՞նչն է կարևոր. իրենք տիրապետում են տեխնիկական լուծումներին, բայց, միգուցե, Թումանյանի ստեղծագործության ներքին էությանը չեն տիրապետում: Բայց մյուս կողմից, եթե ես միայն ներքին էությունը գիտեմ, ապա միայն դա ներկայացնելու դեպքում միգուցե մեծ ռեզոնանս չլինի: Այսինքն, պետք է զուգակցվեն մի կողմից գիտելիքը, մյուս կողմից երիտասարդների փայլուն իմացությունը: Միայն այս զուգակցման միջոցով է հնարավոր առաջընթաց ապահովել, այլապես մի դեպքում կլինի ձև՝ առանց բովանդակության, մյուս դեպքում, միգուցե, խորը բովանդակություն լինի, բայց այն, ամեն դեպքում, ռեզոնանս չի տա»,–ասաց նա:
Առողջացման կարևոր նշանացույցները
Ընդհանուր առմամբ, Վ. Դևրիկյանը կարծում է, որ կոնկրետ օրինակներով պետք է ցույց տալ, թե գործելու ճանապարհը որն է: Միաժամանակ նշում է՝ իր համար կարևորը բարձրաձայնված հարցերի արդյունքն է, և ոչ թե այդ հարցերը բարձրացնելով՝ հասարակության մեջ զուտ մարտնչողի կերպար ունենալը:
«Իհարկե, դա էլ շատ կարևոր է: Խորապես հարգանքով եմ վերաբերվում այն մարդկանց, որոնք թե՛ նախորդ, թե՛ ներկայիս իշխանությունների օրոք հրապարակային փաստարկված խոսք են ասում, որն էլ առողջացնում է հասարակությանը: Դրա կարիքը հիմա կա, դա ճիշտ ճանապարհ ցույց տալու ուղին է: Դա նման է ժամանակակից հեռախոսներին, երբ մատնանշում ես ուղին, և այն քեզ ասում է՝ ձախ, աջ կամ ուղիղ գնա: Մամուլը ևս այդ նույն նշանացույցի դերն է կատարում այսօր»,–ընդգծում է մեր զրուցակիցը:
Չորս կետ
Ինչ վերաբերում է գիտության, մշակույթում առկա խնդիրներին, Վարդան Դևրիկյանը նշեց. «Կարծում եմ՝ չպետք է փիլիսոփայել, թե ինչ է մշակույթը, որքանո՞վ է հարաբերվում կյանքի, կրթության և մյուս ոլորտների հետ: Կան հստակ 4 բլոկներ, որոնց օպտիմալ կառավարման մասին պետք է մտածել: Առաջինը գրադարանների հարցն է, որովհետև առանց գրադարանների հասարակական կյանքի զարգացում չի կարող լինել: Երկրորդը թանգարանների հարցն է, որոնք մեր մշակութային ժառանգությունն են: Երրորդը թատրոնների և, ընդհանրապես, մշակույթի տների հարցն է, չորրորդը՝ հուշարձանների պահպանության խնդիրը: Մշակույթ ասելով՝ ես այս չորս հարցերն եմ հասկանում»:
Նա ընդգծեց՝ նշված չորս կետերից դուրս առկա եզրահանգումները վերացական դատողությունների ու սուրճի բաժակ նայելու տրամաբանության մեջ է դիտարկում:
«Մշակույթ ասելով՝ պետք է հասկանանք այս չորս ուղղությունների զարգացումն ու պահպանումը: Ամեն դեպքում ինձ համար տարօրինակ է, որ մշակույթի նախարարությունը կարող է կրթության և գիտության նախարարության կազմում լինել, քանի որ գիտությունն ու մշակույթն իրար կողք չեն կարող դրվել: Գիտությունը նույն երևույթին այլ, կրությունը՝ մեկ այլ տեսանկյունից է նայում: Գիտությունը ճշգրիտ չափորոշիչներ ունի, մշակույթը այլ իմաստներ, և այլ խորհուրդներ է տեսնում: Գիտությունն ու մշակույթը անհամատեղելի հասկացություններ են զուտ իմաստային առումով, և դրանք չեն կարող մի տեղում ճիշտ գործել, որովհետև միևնույն երևույթը տարբեր տեսանկյունից են ուսումնասիրում: Ամեն դեպքում, կարծում եմ, ինչ–որ օպտիմալ լուծում պետք է գտնվի, որ մշակութային այդ հսկայական ուղղությունները դուրս չգան, այլապես հետևանքները ծանր կլինեն: Այնուամենայնիվ, ուզում եմ հավատալ, որ ամենաճիշտ ու լավագույն լուծումը կգտնվի»,–եզրափակեց նա:
Վանաձորը 3 օր շարունակ հյուրընկալում էր «Մենք մասնակիցն ենք պատմության կերտմանը» խորագրով ֆոտոցուցահանդեսը
ԱՄՆ առևտրային պատժամիջոցները հարվածում են հնդկական արևային վահանակների արտադրողներին
Նեխող ժողովրդավարական համակարգը և արտաքին պարտադրանքը. «Փաստ»
TRIPP-ի շուրջ աճող ռիսկերը․ Հայաստանը կարող է հայտնվել մեծ ուժերի մրցակցության կիզակետում
Երեխաների որոնողական աշխատանքները շարունակվում են
Առողջապահական բարեփոխո՞ւմ, թե համակարգային քաոս․ մասնագետները ահազանգում են ոլորտում կուտակվող խնդիրների մասին
Քարոզչական ու բացառապես «ներքին սպառման» զինացուցադրություն. «Փաստ»
Ռուբլին էժանացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր
Ալիևի վարչակազմի գործողությունները՝ որպես տարածաշրջանային ապակայունացման գործոն. «Փաստ»
Լույս չի լինելու
Փաստորեն «ծրագիրը» դեռ կիսատ է մնացել. «Փաստ»
«Խնդիրը միայն այն չէ, որ Նիկոլին փոխենք, խնդիրն այն է, որ դրանից հետո պետության կառավարման հստակ հայեցակարգ ունենանք». «Փաստ»
Ինչո՞ւ է «Գորշ գայլերի» նշանը ասոցացվում քպականների ժեստերի հետ. «Փաստ»
Փաշինյանի մարզային «շրջայցերն» անցնում են կիսադատարկ փողոցներում. «Փաստ»
Երբ երեխաները դառնում են քարոզչության մաս. «անմեղ զրո՞ւյց», թե՞.... «Փաստ»
Պակիստանը ռմբակոծել է Քաբուլի կենտրոնը
Ղրիմում փլուզվել է հայկական եկեղեցու մի մասը. հարուցվել է քրեական գործ
Իրանին մնացել է իր հրթիռային պաշարների 8%-ը. Թրամփ
Հայաստանի խնդրանքով ԵՄ-ն կտեղակայի հիբրիդային արագ արձագանքման խումբ՝ ընտրություններից առաջ uպառնալիքներին հակազդելու համար․ Կայա Կալաս
Չինաստանը և ԱՄՆ-ն բանակցություններ են վարել
Մոջթաբա Խամենեին առողջ է. Իրանի ԱԳՆ
Արդեն ընտրել եմ «Ռեալի» դեմ խաղի մեկնարկային կազմը․ Գվարդիոլա
Արեգակի վրա արձանագրվել է հերթական խոշոր բռնկումը
Ձյուն կտեղա՞․ առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը
«Փաշինյանը Հայաստանի դեմ ցուցմունք է տալիս, որ կոնֆլիկտ է հրահրել». էդմոն Մարուքյան
Հավատում եմ, որ մեր իմաստուն ժողովուրդը կատարելու է ճիշտ ընտրություն և մենք բոլորով միասին կառուցելու ենք մեր երազանքների ուժեղ Հայաստանը․ Հիշամ Թամազյան
Ռուբեն Ռուբինյան, քեզ խելոք պահի, ջահել տղա ես․ սովորի՛ր լսել մեծերին, այ տղա․ Ալիկ Ալեքսանյան
Նորանկախ Հայաստանի առաջին եկեղեցին Տաշիր քաղաքի մայր եկեղեցին է, որի կառուցման մեկնարկը Սամվել եւ Կարեն Կարապետյան եղբայրները տվեցին դեռ հեռավոր 90-ականներին
Էմանուել Մակրոնի հետ զրույցում ընդգծեցի, որ Իրանը չի սկսել այս պшտերազմը․ մենք չենք զիջելու․ Փեզեշքիան
Ինչպե՞ս կկատարվի բուժաշխատողների աշխատավարձի հաշվարկը. Ավանեսյանը ներկայացրել է մանրամասներ
Ստեղծել ենք աշխատավարձի հաշվարկման հաշվիչ. Ավանեսյան
Նախարարն ու Իրանի դեսպանն անդրադարձել են ՀՀ դպրոցներում որպես օտար լեզու պարսկերենի ուսուցմանը
Հենրիխ Մխիթարյանը վնասվածք է ստացել
Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել Երևանում, 3 վիրավորներից մեկը անչափահաս է
Բնակարանը միայն չորս պատ չէ․ այն արժանապատիվ կյանք է
Նիկոլին մի ժամանակ չէի հավանում, հիմա հավանում եմ․ քաղաքացի
«Նոան» հաղթել է «Շիրակին»՝ մոտենալով լավագույն քառյակին
5-ամյա համագործակցության հուշագիր՝ «Թովմասյան» հիմնադրամի և Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի միջև
Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ քննարկվել են տարբեր ոլորտների վերաբերյալ միջազգային վարկանիշային զեկույցներում Հայաստանի դիրքերի հետագա բարելավման քայլերը
«Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածուն Ռոբերտ Քոչարյանն է
Երեկվանից որոնվող քաղաքացին ձնահյուսի տակ է մնացել ու մահացել
Սաստիկ բքի և ցածր տեսանելիության պատճառով Քաջարան-Մեղրի ավտոճանապարհը փակ է կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար
ՀՀ-ում արձանագրվել է սուր շնչառական վարшկներով պայմանավորված հիվանդացության միջին ակտիվություն. ՀՎԿԱԿ
Հրազդանում բախվել են Toyota RAV4-ը և Opel-ը․ կինը և 2 անչափահաս երեխաները տեղափոխվել են հիվանդանոց
Պայքարելով Սամվել Կարապետյանի ազատության համար` մենք պայքարում ենք Հայաստանի ազատության համար
Իշխանությունները պառակտում են հասարակությունը, սակայն դրանով ընդդիմությանը մղում են միավորվելու․ Էդմոն Մարուքյան
98-րդ «Օսկար»-ի «Լավագույն ֆիլմ» ճանաչվեց «Մարտը մարտի հետևից» ֆիլմը
Վերաքննիչ դատարանը «Իզմիրլյան» ԲԿ–ի գործով 4 խուզարկությունների որոշումները ոչ իրավաչափ է համարել
ՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիան» վստահ հաղթանակ տարավ «Վանի» նկատմամբ
Ուժեղ առաջնորդ ունենալը երազանք է, իսկ թույլը՝ անեծք․ Գառնիկ Դավթյան 
