Կորցնում ենք տեղական լոլիկի որակը

Հայաստանը միշտ առանձնացել է բանջարաբոստանային կուլտուրաների համով ու որակով, սակայն վերջին շրջանում զգալիորեն փոխվել է տեղական լոլիկի որակը` շատացել է կոշտ զանգվածը, կորցրել է համը, հյութալիությունը:

Պարզելու համար, թե որոնք են դրանց պատճառները, Past.am-ը  նախ զրուցեցինք ՀՀ գյուղնախարարության գիտական կենտրոնի տնօրեն Գայանե Սարգսյանի հետ: Զրույցի ընթացքում նա նշեց, որ իրենց կենտրոնում ներկա դրությամբ կան տեղական լոլիկի 43 սորտեր, որոնք համեմատաբար մատչելի են, փափուկ, համեղ, դրանց մեջ մեծ մաս են կազմում սեղանի սորտերը:

Ձեր նշած հաստ ու պինդ լոլիկները տեխնիկական սորտեր են, որոնք նախատեսված են վերամշակման համար, դրանք կիրառվում են միայն պատրաստուկների մեջ»,- ասաց նա:

ԱՄՆ գյուղդեպարտամենտի Մարքեթինգի աջակցության ծրագրի իրավահաջորդը հանդիսացող «Քարդ» ագրոբիզնեսի զարգացման կենտրոնը Հայաստան է ներկրում արտասահմանյան, հիմնականում հոլանդական սերմեր և դրանք ենթարկում ուսումնասիրության, ջերմոցային մշակման և հանում հայկական շուկա:

«Քարդ» հիմնադրամի Դարակերտի կենտրոնի մենեջեր Վարուժան Խուդեդանյանը մեր այն հարցին, թե ինչ կարիք կա համեղ ու որակյալ բանջարեղեն ունեցող Հայաստան ներկրել արտասահմանյան սերմեր, նշեց, որ վերոնշյալ համեղ լոլիկները ինքն էլ է սիրում, բայց դրանց բերքատվությունը շատ ցածր է: «Բացի դրանից՝ աշխարհը հիմա անցում է կատարում ջերմոցային տնտեսության:

Ստացվում է, որ մենք առաջնորդվում ենք ոչ թե որակյալ ապրանք ստանալու մեխանիզմով, այլ նրանով, թե ինչ անցումներ է կատարում աշխարհը: Արմավիրի մարզի ֆերմերներից մի քանիսն ասացին, որ իրենք հիմնականում գնում են հոլանդական Մահիտոս սորտի սերմերը ( որոնք, ի դեպ, բերվում են հենց «Քարդ»-ի կողմից), որովհետև դրանք դիմացկուն են: Եթե տեղական փափուկ լոլիկը մեկ օրից ավելi խանութում չի դիմանա և դրանք տեղափոխելու համար ավելի մեծ ուշադրություն է պահանջվում, ապա Մահիտոսը երկար ժամանակ կդիմանա տեղափոխման դժվարություններին, նաև խանութում կմնա այնքան, մինչև իրացվի ամբողջությամբ»,- ասաց նա:

Վարուժան Խուդեդանյանի խոսքով` իրենց լոլիկների առաջին ձեռքի գինը 700 դրամ է, որը, ինչպես գիտենք, 56 420 դրամ միջին զամբյուղ ունեցող քաղաքացու համար թանկ հաճույք է:

«Եթե մենք չներկրենք հոլանդական սերմերը, Հայաստան կսկսեն ներկրվել թուրքական սերմերը, որոնց չեն ընդունում Եվրոպական երկրները` որպես հեպատիտ C հիվանդության վարակակիրներ: Այս գործընթացը տեղի էր ունենում ՀՀ անկախության առաջին տարիներին և դրանով էլ սկսվել է հայկական լոլիկի որակական փոփոխությունները»,- ավելացրեց պարոն Բաբաջանյանը:

Նմանատիպ այլ խնդիրներ լուծելու համար գուցե ավելի նպատակահարմար կլիներ ներկրման համար օգտագործվող միջոցներն օգտագործել տեղական սերմերի շատացման և զարգացման վրա: Մենք փորձեցինք պարզել բանջարաբոստանային կուլտուրաներին գյուղնախարարության կողմից տրամադրվող գումարի ծավալները, սակայն պաշտոնական տեղեկատվությունը սահմանափակվում էր դատարկ էջով: 

Արուսիկ Տիգրանյան