Ի՞նչ է Պարկինսոնի հիվանդությունը. ո՞ր հայտնիներն են տառապում այս հիվանդությամբ

Պարկինսոնի հիվանդությունը շարժողական համակարգի քրոնիկ ու զարգացող խանգարում է: Ախտանիշները ժամանակի ընթացքում շարունակվում ու ավելի են խորանում: Միայն Ամերիկայում այս հիվանդությամբ տառապում է մոտ 1 մլն մարդ:

Past.am-ը ներկայացնում է` ի՞նչ է Պարկինսոնի հիվանդությունը. ո՞ր հայտնիներն են տառապում այս հիվանդությամբ, որոնք են այս հիվանդության ախտանիշները:

Պատճառն անհայտ է, թեև ներկայիս դրությամբ այն բուժում չունի, բայց կան որոշակի բժշկական գործողություններ, այդ թվում՝ ախտանիշները կարգավորող դեղեր ու վիրահատություններ: Պարկինսոնի հիվանդության ժամանակ ուղեղի կարևոր նյարդային բջիջները, որոնք կոչվում են նեյրոններ, մահանում են կամ խախտվում է նրանց ֆունկցիան:

Հիվանդությունն ուղղակիորեն ազդում է ուղեղի այն հատվածի նեյրոնների վրա, որոնք կոչվում են substanta nigra: Մահացող նեյրոնների մի մասն արտադրում է դոպամին՝ քիմիական նյութ, որն էլ ազդակներ է հաղորդում ուղեղի այն հատվածին, որը վերահսկում է շարժումն ու կոորդինացիան: Իսկ հիվանդության ժամանակ արտադրված դոպամինի քանակը նվազում է, և մարդը չի կարողանում վերահսկել իր շարժողական համակարգը:

Ախտանիշները տարբեր մարդկանց մոտ տարբեր են: Գլխավորները հետևյալներն են՝ ձեռքերի, ոտքերի, ծնոտի, դեմքի դող, սարսուռ, շարժողական համակարգի բրադիկինեզիա կամ դանդաղաշարժունություն, վերջույթների ձգվածություն, կեցվածքի անկայունություն կամ թուլացած հավասարակշռություն և կոորդինացիա:

Գիտնականները նաև ուսումնասիրել են այն գաղափարը, որ ուղեղի և մարմնի այլ հատվածների բջիջների կորուստները նույնպես հնարավոր է՝ նպաստեն Պարկինսոնի հիվանդությանը: Հետազոտությունները հայտնաբերել են, որ Պարկինսոնի հիվանդության հատկանիշները գտնվել են ոչ միայն միջնուղեղում, այլև ուղեղահիմքում և հոտառական հատվածում: Ուղեղի այս հատվածները պատասխանատու են ոչ շարժողական ֆունկցիաների համար, օրինակ՝ հոտառություն և քնի կանոնավորում:

Աշխարհի մի շարք հայտնի մարդիկ տառապում են այս հիվանդությամբ: Երգչուհի Լինդա Ռոնսթեդը զրկվել է ձայնից հիվանդության պատճառով:

Դերասան Մայքլ Ջեյ Ֆաքսը շատ երիտասարդ տարիքում է (30 տարեկան) ձեռք բերել հիվանդությունը: Նա բացել է հատուկ հաստատություն, որը ֆինանսավորում է այս հիվանդությամբ հիվանդներին՝ հիվանդությունը կանխելու կամ նրանից ազատվելու համար:

Բռնցքամարտիկ Մուհամմեդ Ալիի մոտ այն դրսևորվել է վերջույթներում՝ դողացող ձեռքեր և շարժողական համակարգի խանգարում: Նա նույնպես 3 բուժական հաստատություն է բացել:

Բեն Պետրիկը բեյսբոլի հայտնի մարզիկ է եղել: 20 տարեկանում նրան խոցել է այս հիվանդությունը և 7 տարի անց նրա բեյսբոլի կարիերան ավարտվել է (թեև նա 240 խաղ է անցկացրել): Նա հեղինակել է գիրք այս հիվանդության մասին:

Երաժիշտ Մորիս Ուայթը Earth, Wind & Fire խմբի հիմնադիր անդամներից է, ում մոտ ախտանիշները հայտնաբերվել են 1980-ականներին, երբ խումբը սկսել էր արդեն մեծ հեղինակություն վայելել: