«Պետք է մարդկանց ճշմարիտ, բայց լավատեսություն պարունակող ինֆորմացիա տրամադրել»
ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑՄինչ ամբողջ աշխարհը քննարկում էր կորոնավիրուսը, մեր հասարակության ներսում ակնհայտ խուճապ կամ անհանգստություն չկար։ Ամեն ինչ փոխվեց մարտի մեկին, երբ հայտնի դարձավ, որ Հայաստանում ևս կորոնավիրուսով հիվանդացության դեպք է արձանագրվել։ Մարդիկ սկսեցին դեղատներում առավել մեծ ինտենսիվությամբ դիմակներ ու ալկոգել փնտրել, չգտնելու դեպքում խուճապային տրամադրություններ տարածել։ Մեկ այլ խնդիր էր նաև այն, որ արդեն նույն օրը երեկոյան առևտրի տարբեր կենտրոններում գրեթե դատարկ էին ալ յուրի, մակարոնեղենի, ձեթի և այլ պարենամթերքի դարակները։ Սարսափելի է մտածել նույնիսկ, թե ինչ խուճապային տրամադրություններ կտիրեն երկրում, եթե, Աստված մի արասցե, կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը թեկուզ 1-2-ով էլ ավելանա։
Որևէ կերպ չթերագնահատելով կորոնավիրուսի վտանգը, կարևորելով այն պարտադիր քայլերը, որոնք անհրաժեշտ են հիվանդության հետագա տարածումը կանխարգելելու համար, միևնույն ժամանակ պետք է փաստել՝ երբեմն տպավորություն է ստեղծվում, թե հասարակության մեջ խուճապային տրամադրությունները սկսում են գերիշխել ռացիոնալ տրամաբանությանը։ Արդյոք երբեմն մեր հասարակության շրջանում չկա նաև անտեղի, ավելի ճիշտ՝ ուռճացված վախ։
Հոգեբան Ռուբեն Աղուզումցյանը նշում է՝ խուճապն ինֆորմացիայի ընկալման, ինչպես նաև ոչ օբյեկտիվ և ոչ ճիշտ ինֆորմացիայի ներկայացման հետ է կապված։ «Մեր ազգի պատմությունն է այդպիսին։ Զգուշավորությունը թույլ է տվել գոյատևել և զարգանալ։ Զգուշավորությունը պատահական բան չէ, առավել ևս ժամանակներ են եղել, երբ այդ զգուշավորությունն արդարացված է եղել։
Մարդիկ պարենային կուտակումներ, չափավոր քայլեր են կատարել և այլն»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է հոգեբանը։ Նա նշում է՝ վերջին մի քանի տասնյակ տարիներին բավականին մեծ թվով մարդիկ հիասթափության մեջ են ապրում, իսկ դա ներկայումս ունի իր հետևանքները։ «Հավատը դեպի տեղեկատվությունը, առավել ևս ներկայումս, երբ դրա աղբյուրները շատ են ու բազմազան, նվազել է։
Ոմանք զգուշորեն են վերաբերվում դրան, ոմանք՝ ծիծաղով, ոմանք էլ առհասարակ չեն լսում։ Պետք է մարդկանց հնարավորինս ճիշտ ինֆորմացիա տրամադրել, որն իր մեջ լավատեսություն կպարունակի։ Առանց այն էլ կյանքը շատ բարդ է, իսկ լավատեսության բացակայությունը բերում է հուսալքման»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը։
Աղուզումցյանը նշում է, որ մարդկանց ենթագիտակցության մեջ ինչ-որ էտալոններ կան, որ, օրինակ՝ եկեք պարկերով ալ յուր գնենք, որ տանը հաց թխենք և այլն։ «Նման բաներ կան ենթագիտակցության մեջ, բայց դա այն ենթագիտակցությունը չի, որն ընդհանրապես օգտագործվում է։ Սա ուղղակի կյանքի, ունեցած փորձի արդյունքն է։
Մարդիկ ոչ թե ենթագիտակցորեն են ալ յուր գնում, այլ շատ դեպքերում՝ հիշելով ոչ վաղ շրջանը։ Մի մոռացեք՝ ողջ են այն մարդիկ, որոնք պատերազմ և հետպատերազմյան ծանր տարիներ են տեսել։ Գիտենք բազմաթիվ դեպքեր, երբ այդ ծանր շրջանից տարիներ անց մարդկանց տներում պահածոներ, լուցկիներ, մոմեր և այլ ապրանքներ էին գտնում։ Ներկայումս էլ մթերքի կամ այլ ապրանքների կուտակումները կապված են կյանքի ոչ լավ փորձի հետ»,-հավելում է հոգեբանը։
Մշտապես խոսվում է այն մասին, որ թե՛ պետությունները, թե՛ հասարակությունները պետք է պատրաստ լինեն ցանկացած տեսակի փորձությունների, աղետների, համաճարակների։ Հասարակությունների դեպքում շատ կարևոր է հոգեբանական պատրաստվածությունը և ցանկացած պատճառով չընկճվելը ու ամենակարևորը՝ խուճապի չմատնվելը։
Քանի-քանի անգամ ենք համացանցում դիտել տեսանյութեր, թե Ճապոնիայում մարդիկ որքան հանգիստ են վերաբերվում ստորերկրյա ցնցումներին, կարողանում են խուճապի չմատնվել, հանգստություն պահպանել և ցանկացած իրավիճակում սթափ որոշումներ կայացնել։
«Տեսեք, եթե խոսենք Ճապոնիայի օրինակով, ապա այնտեղ հստակ երևում է այն աշխատանքը, որը տանում են հասարակության հետ՝ կապված նույն երկրաշարժի հետ։ Ինչպես գիտենք, երկրաշարժները Ճապոնիայում բավականին հաճախակի են լինում։
Երկրաշարժի վերաբերյալ ճապոնացիները հստակ պատկերացումներ ունեն։ Այդ երկրում փոքր հասակից երեխաներին սովորեցնում են՝ ինչ անել չվախենալու, խուճապի չմատնվելու համար։ Իհարկե, շատ կարևոր է, որ կրթական համակարգը զարգացնում է մարդու գիտակցությունը, և նման պահերին նա ոչ թե խուճապի է մատնվում, այլ կարողանում է ճիշտ կազմակերպել իր գործողությունները։
Այս առումով շատ կարևոր է, որպեսզի մեր կրթական համակարգը ևս սովորեցնի նման բաներ։ Սա, ի դեպ, կապված է կենցաղային հոգեբանության հետ։ Մարդիկ ապրում են սովորական կյանքով, մենք իրենց բարդ բաներ ենք սովորեցնում, տարբեր գիտելիքներ տալիս, որոնք միշտ չէ, որ արդարացված են լինում, իսկ արտակարգ իրավիճակներում ոչ պատրաստ լինելը նպաստում է խուճապին։
Առանց այն էլ մեր ազգը հուզական է, ինչն էլ ավելի շատ բացասական դեր է կատարում, քան դրական։ Նման դեպքերում մարդը սկսում է ոչ թե բանականությամբ ղեկավարվել, այլ իր հուզական ապրումներով»,-եզրափակում է Ռուբեն Աղուզումցյանը։
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Քննչական կոմիտեն տեսանյութ է հրապարակել Պուշկինում 17-ամյա դեռահասի դիակի հայտնաբերման վայրից
Ուզում են մոռացնել Արցախն ու Անկախության հռչակագիրը. «Փաստ»
Փակվող դպրոցներից 27-ը Սյունիքի մարզում են․ 27 սահմանամերձ բնակավայր վտանգված են․ Ատոմ Մխիթարյան
ՀԷՑ-ի լիցենզիայի դադարեցման դատական գործով նիստը
Եթե Սամվել Կարապետյանը հետքայլ աներ, ՀԷՑ-ը փաթեթավորած հետ կտային. Դավիթ Ղազինյան
Իրականում ինչից է մահացել Չակ Նորիսը
«Ես իրենով էի ապրում, շնչում, նա իմ հպարտությունն էր». սերժանտ Կարեն Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 28-ին Մեղվաձոր գյուղում. «Փաստ»
Ձեր այս «տասանորդի» կոչից առաջ մի պարզ ճշմարտություն կա, որը չեք կարող շրջանցել. Ռուբեն Մխիթարյան
Թուրքիայի արևային և քամու էներգիայի ընդհանուր տեղադրված հզորությունը գերազանցել է 40,000 ՄՎտ-ը
Ոչ թե ժամանակավոր ճգնաժամի, այլ համակարգային խնդիրների կուտակում. «Փաստ»
Շարունակելով մեր աշխատանքը համայնքներում՝ Ավան վարչական շրջանում բացվեց «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գրասենյակը. Գագիկ Ծառուկյան
Չգործող եկեղեցին վերակառուցվել է Սարգիս Կարապետյանի նախաձեռնությամբ. տեսանյութ
Գիտնականը բացահայտել է մի սովորություն, որը կրկնապատկում է հանկարծակի մահվան ռիսկը
Բացահայտվել է «բարետես արտաքինով աղջիկներ»-ի կիրառմամբ համակարգչային հափշտակություններ կատարող խումբ (տեսանյութ)
Ժողովուրդ ջան, ուզո՞ւմ եք էժան բնակարաններ, ապա պետք է թիկունք լինեք մեզ՝ մեր բարի նպատակներին հասնելու ճանապարհին. Ալիկ Ալեքսանյան
Ազգը մնում է ազգ իր մշակույթով․ Լիլիթ Արզումանյան
Քաղաքական համակարգը՝ որպես պետական իմունիտետ. դասեր աշխարհից և Հայաստանի իրականությունը. «Փաստ»
Ուսանողական տարիք և ուսանողական տանիք. Հրայր Կամենդատյան
«ՀայաՔվեն» պանելային քննարկում էր կազմակերպել հաջողակ կանանց մասնակցությամբ
Երրորդ համաշխարհային պատերազմն սկսված է
Պետության կառուցման ու պետության կազմաքանդման հակադրությունը. «Փաստ»
Հայաստանի հակաօդային պաշտպանությունը կյանքի և մահվան խնդիր է. հարցազրույց Իսրայելի ՀՕՊ համակարգի նախկին ղեկավարի հետ
«Ուժեղ Հայաստան»-ի աճող ազդեցությունը՝ իշխանության հիմնական անհանգստությունը
Տարածաշրջանային լարվածության ստվերը․ Հայաստանը տնտեսական հարվածի առջև
«Նախընտրական փուլում պոպուլիստական և նեղ քաղաքական դրդապատճառներով այս վայրիվերումներն իրականում առաջ են բերելու տնտեսական լրջագույն ռիսկեր». «Փաստ»
Տարադրամի փոխարժեքները մարտի 21-ին
Սա լավ կամ վատ ապրել չէ, սա առհասարակ ապրել չէ.... «Փաստ»
Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ
Սահմանամերձ համայնքների սոցիալական աջակցության ծրագրի ժամկետը կերկարաձգվի. «Փաստ»
Երկու ամսում ինը տարվա տեղը լրացվելո՞ւ է. «Փաստ»
«Հայաստան» դաշինքի միջոցառման լուսաբանումներն ունեցել են մոտ 15 մլն դիտում. «Փաստ»
Միայն ամոթ ու խայտառակություն՝ իշխանությունների պատճառով. «Փաստ»
Ո՞վ է Մարիո Նաուֆալը, որին հարցազրույց է տվել Նարեկ Կարապետյանը. «Փաստ»
Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ)
Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան
«Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին»
ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն
Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե
Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել
Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը
Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին
Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում
Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն
Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է
Բռնnւթյան ենթարկված երեխայի կենսաբանական մայրը սպասում է իր 5-րդ երեխային
52 երկրի քաղաքացիներ օգտվել են Հայաստանի տարածքից Իրանից դուրս գալու համար, բայց միայն ՀՀ երկու քաղաքացի է ցանկացել վերադառնալ
«Փյունիկի» հարձակվողը տեղափոխվել է լիտվական ակումբ
Հայտնի է՝ քանի օր տանը կլինեն աշակերտները գարնանային արձակուրդներին
Իրանական հրթիռի բեկորը ընկել է Երուսաղեմի Հին քաղաքում՝ պատճառելով վնասներ. Իսրայելի ԱԳՆ
Օհանավանում բախվել են «Mercedes»-ը, «Opel Zafira»-ն և «ԳԱԶ 2410»-ը
