Երևան, 15.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Что стало причиной снижения темпов экономической активности Армении? Комментарий эксперта

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Экономическая активность в 7,4% кажется неплохим результатам, но необходимо смотреть на динамику, которая и показывает, куда идет экономика страны. Об этом в беседе с корреспондентом Новости Армении – NEWS.am заявил бывший министр финансов Армении Вардан Арамян.

«2024 год мы начали с двузначным ростом активности, тогда как по итогам 11 месяцев показатель снизился до 7,4%. Что стало причиной такого изменения?

После 2022 года у нас наблюдался внешний приток в виде роста приезжих, которые прибыли в Армению с деньгами, в виде финансового потока физических лиц, а также в виде реэкспорта. В 2023 году первые два фактора начали терять свое влияние, а в 2024 году приток трансфертов продолжил снижаться, и оставался лишь один фактор – реэкспорт.

В январе-ноябре объем внешнеторгового оборота составил 28 млрд. долларов, 46% которого обеспечивался через ЕАЭС. При этом экспорт из Армении в ЕАЭС составил 3 млрд. долларов.

Если учесть данные реэкспорта, то видно, что через Армению из России в ОАЭ шли в основном потоки золота и алмазов. Это связано с резким ростом экспорта в эту арабскую страну за последний год и показателем экспорта в 5 миллиардов долларов за 11 месяцев. Определенная маржа этого реэкспорта осталась в Армении, что создало эффект экономической активности», – добавил Арамян.

Он пояснил, что в структуре ВВП этот реэкспорт оказал положительное влияние на неэкспортные отрасли – торговлю, услуги и в определенной степени на капитальное строительство.

«При этом с 2023 года экспортные отрасли ослабевают, доля промышленности и сельского хозяйства в ВВП снижается параллельно с ростом неэкспортных отраслей.

Нужно учитывать, что экономика, основанная на потреблении, опасна, так как сильно зависит от внешних факторов и не увеличивает экономический потенциал, поэтому зафиксированные в Армении экономические показатели были лишь шумом. А лидерами экономической активности и сегодня продолжают оставаться сферы услуг, торговли и капитального строительства, процессы в которых связаны с российской экономикой. Следовательно, снижение этого фактора должно было привести к сокращению экономических показателей.

Я говорил об этом в 2022 году, о том, что нужно делать быстро и что нас ждет, если мы зафиксируем провал. Еще тогда нужно было поднять на новый уровень координацию налогово-бюджетной и денежно-кредитной политики. Когда денежная масса в стране увеличивается за счет притока финансовых ресурсов извне, это приводит к инфляционным рискам. Центробанк должен был попробовать это ликвидировать, а Правительство должно было оказать поддержку ЦБ и не допустить ревальвации драма, поскольку это наносит ущерб экспортерам», – подчеркнул экс-министр.

Он уточнил, что на экспортеров отрицательно повлияла также неконкурентоспособность в борьбе за рабочие руки с неэкспортными отраслями, где зарплаты были выше из-за более активного роста.

«Кроме того, в этой ситуации повышение стоимости денег через увеличение ставки рефинансирования также стало проблемой для экспортеров. В то же время Правительство увеличивавшийся объем денег в экономике с помощью налоговых инструментов должно было вливать их обратно с помощью различных программ поддержки и защитить экспортные секторы», – сказал Арамян.

Он повторил, что экономика Армении сильно зависит от внешних факторов – от российско-украинского конфликта, что с течением времени ослабляет возможности роста.

По его оценке, экономическая политика должна соответствовать тому, что заявляют на уровне Правительства, так как резкое изменение в поведении властей оказывает негативное влияние на настроение инвесторов.

«Для инвесторов и хозсубъектов важны четыре столпа стабильности: налогово-бюджетный, инфляционный и финансовый, политический и безопасность.

Первые два столпа (налогово-бюджетный и денежно-кредитный), даже если они обеспечены в краткосрочной перспективе, в долгосрочной перспективе зависят от поведения и дипломатии Правительства, руководства страны, которое гарантирует существование двух других важных столпов. А их отсутствие ставит под угрозу долговечность первых двух столпов.

Внутренняя политическая ситуация также очень важна для инвесторов, поскольку риски смены власти всегда вынуждают их занимать выжидательную позицию. Что касается внутренней экономической политики, то она должна зиждиться на прозрачности», – заключил экс-министр.

Տիգրանաշենը և սահմանամերձ մյուս գյուղերը պետք է զարգանան․ պատերազմ բերողը դուք եք․ Շիրազ ՄանուկյանՏիգրանաշենում մեզ ասացին՝ առաջին անգամ են պաշտոնյա տեսնում իրենց գյուղում․ ինչու՞ մեկ անգամ չեք գնացել այդ գյուղ․ Անդրանիկ ԳևորգյանԺողովո'ւրդ, կարո՞ղ եք խոստանալ, որ դպրոցներ չեք փակելու․ Տիգան Աբրահամյանը՝ ՔՊ-ինՔՊ-ում Արարատ համայնքի խոշորացման հետ կապված մտահոգություններ կան․ Արամ ՎարդևանյանՔՊ-ն խոշորացված համայնքները կրկին խոշորացնում է․ Անդրանիկ ԳևորգյանԱրցախցիների վերադարձի իրավունքի հարցը երբեք չի եղել Փաշինյանի որոշման տիրույթում. Ավետիք ՉալաբյանՕրենքը բերել եք՝ ձեր հագով կարելու․ Մամիկոն ԱսլանյանՔՊ-ի բերած այս փոփոխության մեջ մի մարդու անուն ազգանուն է բացակայում, որը կարող եք ավելացնել. Տիգրան ԱբրահամյանՊատերազմի կոչ չէ Արցախի հայկական ժառանգությունը պաշտպանելը. Մարիաննա Ղահրամանյան20 տարի ապրած մարդիկ էլ կային, ուզում էին ապրել. Էդգար Ղազարյանը՝ ՔՊ-ականներինԴուք համազգային բառի հետ խնդիր ունեք, դուք «ժողովուրդ» բառի հետ խնդիր ունեք, որովհետև «ժողովրդից» կտրվել եք, բայց այդպես չի մնալու. Արամ ՎարդևանյանՀամայնքները խոշորացնելուց առաջ ո՞ր համայքների բնակիչների կարծիքն եք հաշվի առել․ Անդրանիկ Գևորգյանը՝ ՔՊ-ինԵրբ Փաշինյանը գրում է Ալիևի սահմանադրությունը. Արեգա Հովսեփյան Ուժեղ Հայաստանում լինելու է իրավունքի գերակայություն, լինելու է քաղաքացիական համերաշխության ամրապնդում, ոչ թե՝ միմյանց նկատմամբ ատելության տարածում. Արամ ՎարդևանյանՆույնիսկ Արցախի էթնիկ զտումը շատ հայերի համար դաս չի եղել. Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի ինքնիշխանության մասին խոսում է մի իշխանություն, որն Ալիևի սեղանին է դրել Հայաստանի տարածքը՝ որպես սակարկության առարկա. Իրինա ՅոլյանՓաշինյանը Հայաստանի տնտեսական կայունությունը ռիսկի է ենթարկում. Արեգ ՍավգուլյանՍրբուհի Գալյան, Ձեր տոնը փոխե՛ք, Դուք հաշվետու եք Ազգային ժողովին․ Իրինա ՅոլյանԻշխանություններն ամեն գնով ճնշում են ազատամտության ցանկացած դրսևորում. Մենուա ՍողոմոնյանՊատգամավորներին դիտողություն անել չի՛ կարելի․ Էդգար Ղազարյանը՝ Սրբուհի Գալյանին«ՀայաՔվե»-ն միացել է Արցախի հայկական ժառանգության պաշտպանության վերաբերյալ բողոք-դիմումինԱյնպիսի տպավորություն է, որ այստեղ նստած է իշխանությունը, ոչ թե ընդդիմությունը, համբերե՛ք, այսպես էլ լինելու, շատ չի մնացել. Դավիթ ՂազինյանԽտրական մոտեցում կա այն համայնքների նկատմամբ, որտեղ ընդդիմադիր համայնքապետեր կան. Լենա ՄաթևոսյանՀանդիպում տեղի չի ունենա․ Նարեկ Կարապետյանը՝ Աննա Հակոբյանի հետ հանդիպելու մասին Կհանդիպենք Արցախի պետնախարարին. գերնպատակն արցախահայության վերադարձի իրավունքն է, բայց այստեղ պետք է ունենանք մշակութային կենտրոն. Նարեկ Կարապետյան «Արցախի հայությունը ՀՀ-ում պետք է ունենա մեկ հիմնական ինստիտուտ». Նարեկ Կարապետյան Արագ աճ, որակյալ զարգացում․ Ֆասթ Բանկի առաջիկա զարգացման 4 ուղենիշերը «Բարգավաճ Հայաստան»-ը անկախ բոլոր անարդարություններից շարունակելու է իր դերակատարությունն ունենալ Հայաստանի հանրային, քաղաքական կյանքում. հայտարարություն Ի՞նչ կապ ունի կոստյումը ծխախոտի հետ. «Փաստ»ՀՀ ԿԲ-ն քաղաքականության տոկոսադրույքը բարձրացրել է 0.25 տոկոսային կետով Բյուրեղավանում կասեցվել է լավաշի արտադրամասի գործունեությունը Հայաստանում «Խվատայկաների» և որոշ շահումով խաղերի կազմակերպումը ենթակա է պարտադիր լիցենզավորման. ՊԵԿ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (15 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ) Դոնալդ Թրամփի ականջը, առաջին տանկերը պատերազմում. «Փաստ»Լոռիում կասեցվել է ձկնաբուծարանի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ Արարատում նորածնի կյանքից հեռանալու դեպքով բժշկուհուն մեղադրանք է առաջադրվել․ ինչ է բացահայտվել ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովը հավանություն է տվել ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների օրինագծին Մեղրի-Երևան ավտոճանապարհին բախվել են 5 մեքենա Ինչպե՞ս հասանք այս օրին. մարդկային կապիտալի հիմնարար բաղադրիչի խոր ճգնաժամ. «Փաստ»Լիտվայի օդային տարածքում ՆԱՏՕ-ի կործանիչն առաջին անգամ ԱԹՍ է խոցել Արմեն Գրիգորյանի և առհասարակ Փաշինյանի կառավարության օրոք մեկնարկած ցանկացած նախաձեռնություն պարզապես հարմարեցվում է օտարների ձևավորած տարածաշրջանային օրակարգերին. Ա․ ԿոստանյանԻրանի գերագույն առաջնորդը ողջ է և շարունակում է կատարել իր պարտականությունները. Փեզեշքիան Այս ամառ Հայաստանում գրանցվել է օդային երթևեկության երբևէ եղած ամենաբարձր օրական ցուցանիշը Փաշինյանի հռչակած «իրական Հայաստան» քաղաքականությունը ներկայում հանգեցնում է մշտական զիջումների ու կորուստների. «Փաստ»Կյանքից հեռացել է «Արարատ-73»-ի ֆուտբոլիստ Սերգեյ Պողոսյանը Խաղադաշտից՝ հանք․ «Սյունիք» ՖԱ-ն՝ ԶՊՄԿ-ումՈւկրաինան ռուսական մարզերի ուղղությամբ զանգվածային հարձակում է իրականացրել ՆԱՏՕ-ի կործանիչներն անօդաչու թռչող սարք են խփել Լիտվայի երկնքում Մեր երկրում աշակերտների գրագիտության մակարդակը տարեցտարի նվազում է. Ատոմ ՄխիթարյանԳազամատակարարման ընդհատումներ Սյունիքի մարզում Ոչ բոլոր հայերն են «յուրային». իշխանությունները վերանայում են Սփյուռքի հետ հարաբերությունները. «Փաստ»