Երևան, 21.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Գիտնականները պարզել են կրծքագեղձի քաղցկեղի բջիջների՝ գլխուղեղում մետաստազներ տալու մեխանիզմը

ԼԱՅՖ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Միջազգային մի խումբ գիտնականներ առաջին անգամ պարզել են այն մեխանիզմը, որը թույլ է տալիս կրծքագեղձի քաղցկեղի բջիջներին մետաստազներ տալ գլխուղեղում: Սա ուռուցքի տարածման ամենավտանգավոր և դժվար բուժվող ձևերից է:

Nature Genetics ամսագրում հրապարակված աշխատանքին մասնակցել են վեց երկրների՝ Իսրայելի, ԱՄՆ-ի, Իտալիայի, Գերմանիայի, Լեհաստանի և Ավստրալիայի տասնչորս լաբորատորիաների հետազոտողներ:

Գիտնականները նշում են, որ քաղցկեղից մահվան դեպքերի մեծ մասը կապված է ոչ թե առաջնային ուռուցքի, այլ կենսական կարևոր օրգաններում, այդ թվում՝ ուղեղում դրա մետաստազների հետ, որտեղ բուժման ներկայիս մեթոդները հաճախ անարդյունավետ են լինում:

Ուռուցքաբանության առանցքային հարցերից մեկը երկար ժամանակ մնում էր այն, թե ինչու են առանձին ուռուցքներ «նախընտրում» որոշակի օրգաններ և ինչպես են հարմարվում բոլորովին այլ միջավայրի՝ համեմատած այն վայրի հետ, որտեղ սկզբնապես առաջացել են:

Թիմը կիրառել է համալիր մոտեցում, որը ներառում է քաղցկեղային բջիջների գենետիկական փոփոխությունների վերլուծությունը, դրանց փոխազդեցությունը միկրոմիջավայրի հետ, կենսաքիմիական փորձեր և կենդանիների մոդելներ: Արդյունքում հետազոտողները պարզել են, որ p53 գենի (բջիջների աճի և բաժանման հիմնարար կարգավորիչ) ֆունկցիայի կորուստը առանցքային դեր է խաղում կրծքագեղձի քաղցկեղի բջիջների՝ ուղեղի հյուսվածքը «յուրացնելու» հարցում:

Հենց p53-ի բացակայությունն ու վնասումն են հանգեցնում քաղցկեղային բջիջներում ճարպաթթուների սինթեզի ուժեղացմանը: Դա նրանց ապահովում է էներգետիկ պաշարներով և բաղադրիչներով՝ ուղեղային միջավայրում ակտիվ աճելու և բաժանվելու համար, որն էապես տարբերվում է կրծքագեղձի հյուսվածքներից:

Մեխանիզմի մյուս կարևոր մասը քաղցկեղային բջիջների փոխազդեցությունն է աստրոցիտների հետ (ուղեղի օժանդակ բջիջներ, որոնք արտազատում են սննդարար նյութեր և մոլեկուլներ): p53-ի խանգարում ունեցող բջիջները հմտորեն «որսում են» այդ նյութերը՝ դրանք օգտագործելով սեփական նյութափոխանակության համար, ինչն է՛լ ավելի է խթանում դրանց գոյատևումն ու տարածումն ուղեղում: Գիտնականները նաև պարզել են, որ ճարպաթթուների սինթեզում ներգրավված SCD1 ֆերմենտը նման քաղցկեղային բջիջներում զգալիորեն ավելի ակտիվ է գործում:

SCD1-ի ինհիբիտորների փորձարկումները ցույց են տվել, որ դրանց կիրառումը կարող է էապես դանդաղեցնել ուղեղում մետաստազների աճը ինչպես կենդանիների, այնպես էլ մարդու ուռուցքային նմուշների վրա: Սա հնարավորություն է տալիս մշակել նոր դեղամիջոցներ, որոնք ուղղված կլինեն ոչ թե առաջնային ուռուցքին, այլ դրա՝ գլխուղեղում տարածվելու հատկությանը: Բացի այդ, հետազոտության արդյունքները կօգնեն բժիշկներին ավելի վաղ հայտնաբերել ուղեղի մետաստազների առաջացման բարձր ռիսկ ունեցող պացիենտներին (այդ թվում՝ p53 մուտացիաների կամ 17-րդ քրոմոսոմի կառուցվածքային փոփոխությունների վերլուծության հիման վրա) և հարմարեցնել հսկողության ու բուժման ռազմավարությունը:

Հեղինակներն ընդգծում են, որ չնայած սա կարևոր քայլ է առաջ, արդյունավետ դեղամիջոցների մշակման և այս տվյալների կլինիկական կիրառման ուղղությամբ աշխատանքները դեռ շարունակվում են. լրացուցիչ հետազոտություններ են անհրաժեշտ՝ քաղցկեղի բուժման գործում դրանց պիտանելիությունը հաստատելու համար:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԵրբ ամբողջ Հայաստանը մի թիմ էր․ Նիկիտա Սիմոնյանն ու «Արարատ-73»-ըԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ Ադրբեջան Մի՛ սրտնեղեք «կիսատ» բառից, ձեր ամեն ինչն է կիսատ՝ խոստացված սահմանազատումը, խոստացված խաղաղությունը, հիմա էլ ուզում եք կիսատ դարձնել մեր Սահմանադրությունը. Մարիաննա ՂահրամանյանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՍուտ N3․ ԵՊՀ ռեկտորի հաջորդ մանիպուլյացիան. Մենուա Սողոմոնյան«Առանց իր առաջարկի էլ իրեն կհեռացնենք» Կարապետյանի արձագանքը Փաշինյանի առաջարկինԱՄՆ-ն և Իսրայելը կարող են նոր հարձակում իրականացնել Իրանի վրաՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ին Այն մասին, թե ով է Հայաստանում փորձում շարունակ ահաբեկել մեր ժողովրդին, և ինչու է դա մինչև հիմա մասամբ ստացվել․ ՉալաբյանՕդի ջերմաստիճանը նոյեմբերի 20-21-ի ցերեկային ժամերին աստիճանաբար կբարձրանա 3-5 աստիճանով, 22-ին նույնքան կնվազի Բառախաղի մի՛ դիմեք, ես խոսել եմ ԶՈւ-երում ոչ մարտական պայմաններում մահացության դեպքերից` ներկայացնելով պաշտոն, աղբյուր, դատախազությանը հղում արված տվյալներ. Մարիաննա ՂահրամանյանԻ գիտություն ՀԷՑ ՓԲ ընկերության կառավարչի աթոռը զավթած սուբյեկտիԱյսքան պատերազմներ բերած քաղաքական ուժը չի կարող խոսել խաղաղությունից․ տեսանյութՌուսական հրթիռներ են ընկել Լեհաստանի տարածքում․ կործանիչները բարձրացվել են օդ «Նոր Յալթա՞», թե՞ քաղաքական շոու. ի՞նչ է գրում համաշխարհային մամուլը Թրամփ–Սի–Պուտին պատմական հանդիպման մասինՌուսական գազի գնորդները կբախվեն առավելագույն գնաճի հետԱրման Աբովյանը հանդիպել է Շտեֆան Կոտրեի հետ. հանդիպման առանցքային թեման Գագիկ Ծառուկյանի ապօրինի կալանավորումն էր Ավանդական ծիրանից մինչև արքայանարինջ և էկզոտիկ լայմ․ տեսանյութ Ucom-ը և Իմփաքթ Հաբ Երևանն ամփոփել են կանաչ ձեռներեցության ծրագրի երրորդ փուլը Հայաստանում առանց դատավճռի կալանավորների թիվն աննախադեպ և անթույլատրելի բարձր է. Ավետիք ՉալաբյանՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. Զախարովա Ողբերգական պայթյուն Թբիլիսիում․ Հայաստանը ցավակցություն է հայտնել Վրաստանին ՌԴ-ի հետ սահմանն ամբողջությամբ կփակվի․ հայտնի է այդ երկրի որոշման պատճառը Ռոմանոս Պետրոսյանի հետ բանավեճին պետք է Դավիթ Ղազինյանը մասնակցի․ «Ուժեղ Հայաստան»-ի խոսնակ Հայաստանում ճանապարհային վթարների հետ կապված նոր փոփոխություններ են նախատեսվում Պուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. Մերց Ի՞նչ է սպասվում ռուբլու փոխարժեքին 2027 թվականին«Պալաչի» եղբայրը՝ ազատազրկված թմրամիջոցների իրացման գործով Ինչ եղանակ սպասել դեկտեմբերին․ ձմեռը կսկսվի՞ խիստ ցրտերովԱնկախության հռչակագիրը մեր ժողովրդի ծննդականն է. դրանից հրաժարվելն անթույլատրելի է. Արմեն ՄանվելյանՍոֆթԿոնստրակտն ու Հայաստանի ֆրանսիական համալսարանը նոր հուշագիր են ստորագրելԱմիօ բանկն ու «Փարվանյան քոնսալթինգը» միավորում են հնարավորությունները՝ նպաստելու միջազգային բրենդների մուտքին ՀայաստանՍամվել Կարապետյանը, որը մեծ ներդրում է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում, այսօր գտնվում է բանտում միայն այն պատճառով, որ խոչընդոտում է ներկայիս իշխանություններին. տեսանյութ Փարիզի արվարձանում գտնվող 18-հարկանի բնակելի շենքում hրդեհ է բռնկվել. կա զnh և վիրավnրներ Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը Միասնական ընդդիմությունը վստահ է իր դիրքորոշման և ընդունած որոշումների մեջ. Ցոլակ ԱկոպյանԵրկուշաբթի կհրապարակվի Սահմանադրության նախագիծը. Փաշինյան