Ուկրաինայում բիզնեսն ու կառավարությունը դեռևս սիամական երկվորյակներ են

Տարեսկզբից Ուկրաինայի կառավարությունը ջանքեր էր գործադրում, որ որոշ չափով գոհացներ ԵՄ-ին ու ճանապարհ հարթեր դեպի եվրաասոցացում: Այդ շրջանակում՝ երկրում ստեղծվեց Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրո, իսկ արդեն այս տարվա հունվարին Ուկրաինա-ԵՄ ազատ առևտրի գոտու ստեղծման վերաբերյալ համաձայնագիրն ուժի մեջ մտավ, որը երկրին հնարավորություն ընձեռեց առանց սակագների մուտք ունենալ աշխարհի խոշորագույն առևտրային գոտի: Ազատ վիզային ռեժիմի ճանապարհին գտնվող Ուկրաինայի համար անհրաժեշտ է ևս մի շարք հանձնառություն իրագործել՝ հակակոռուպցիոն պայքարի ծավալում, դատական համակարգի և հանրային կառավարման ոլորտում բարեփոխումների, ինչպես նաև սահմանադրական փոփոխությունների իրականացում: Սակայն երկրում տեղի ունեցող խժդժությունների պատճառով արմատացած կոռուպցիայի դեմ կազմակերպվող բողոքի ակցիաները մեծապես խանգարում են բարեփոխումներ իրականացնելու գործընթացին:

Ուկրաինայի քաղաքական նոր ճգնաժամի համար նախերգանք հանդիսացավ տնտեսական զագացման նախարար Այվարաս Աբրոմավիչուսի հրաժարականը: Տնտեսական զարգացման նախարարից հետո երկու փոխնախարարներ և Ուկրաինայի առևտրի ներկայացուցիչը հրաժարական տվեցին: Այս հրաժարականները մեծ հարված են երկրի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյի ձևավորած կոալիցիոն կառավարությանը՝ փաստորեն Ուկրաինայի ներկայիս կառավարությանը չի հուզում կոռուպցիայի վերացման գործընթացը: Իր նամակում Աբրամովիչուսը գրել է, որ կասկածելի և կոռումպացված անձինք արգելափակում են համակարգված բարեփոխումներն ու փորձում իրենց ձեռքն առնել պետական ձեռնարկությունները, ինչպիսին է «Նավթոգազ» ընկերությունը, որը Աբրամովիչուսի նախարարությունը սկսել է ղեկավարել դեկտեմբերից: Ուկրաինայի էկոնոմիկայի նախարարի հրաժարականն անհանգստացրել է նաև Արժույթի միջազգային հիմնադրամին։

Ըստ հիմնադրամի ղեկավար Քրիստին Լագարդի՝ այս հրաժարականը կարող է վկայել այն մասին, որ Ուկրաինայի կառավարությունը չի կատարում կոռուպցիայի դեմ պայքարի ստանձնած պարտավորությունը: Հիմնադրամի արձագանքը եղավ այն, որ հրաժարվեց Ուկրաինային տրամադրել 40 մլրդ դոլար (£ 28bn) ֆինանսական օգնության ծրագիրը, քանի դեռ երկիրն անհապաղ գործողություններ չի իրականացրել կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար: Նմանատիպ քաղաքական պառակտումները երկրում ցույց են տալիս, որ Ուկրաինան դեռևս մեծ խնդիր ունի, քանի որ խոշոր բիզնեսը լուրջ ազդեցությունի ունի տնտեսության և կառավարության վրա: Ինչպես ընդգծում է ուկրաինացի վերլուծաբան Վլադիմիր Ֆեսենկոն՝ «ի տարբերություն եվրոպական շատ երկրների, մեր երկրում ձեռնարկատիրությունն ու կառավարությունը շարունակում են մնալ սիամական երկվորյակներ»:

ԱԳ նախարարի նախկին առաջին տեղակալ Ալեքսանդր Չալին ևս փաստում է, որ ուկրաինական տնտեսության մեծ մասը կենտրոնացված է օլիգարխների ձեռքում, ովքեր ուզում են եվրոպական չափանիշներ, բայց չեն ցանկանում մասնակցել պետական ձեռնարկությունների սեփականաշնորհմանը: Շատ կարևոր պայման է նաև եվրաասոցացման ու Ուկրաինայում անվտանգության համար հրադադարի ռեժիմի հաստատումը, ինչը ևս մինչ օրս չի իրագործվել:

«Նորմանդական քառյակը» (Ռուսաստան, Ուկրաինա, Գերմանիա և Ֆրանսիա) անցած շաբաթ կայացած հանդիպմանը ևս մեկ անգամ զգուշացրել է, որ արդեն վաղուց ժամանակն է, որպեսզի երկու երկրները լիարժեք իրագործեն Մինսկի հրադադարի ու հաշտության պայմանագրի կետերը: ԵԱՀԿ-ի գլխավոր քարտուղար Լամբերտո Զանիերի խոսքով՝ իրավիճակը սեպտեմբերից հետո միայն ավելի է վատթարացել: ՌԴ-ում Շվեդիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սվեն Հիրդմանը կարծում է, որ ստեղծված պայմաններում լիակատար եվրաասոցացման համար տարիներ կպահանջվեն, համենայն դեպս, քանի դեռ չի կարգավորվել ՌԴ-ի, Ուկրաինայի ու ԵՄ-ի հակամարտությունը: Այսպիսով՝ դեռևս վաղ է խոսել ԵՄ-ի հետ առանց մուտքի արտոնագրի ռեժիմի մասին:

Անի Գասպարյան