«Վերջին նախազգուշացո՞ւմը» Երևանին․ ինչ է պատրաստում Մոսկվան

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Ռուսական svpressa.ru կայքը ««Ջերմուկ» խմելու համար արդեն ուշ է. գազային համաձայնագրի չեղարկումը քիչ բան կփոխի» վերնագրով հրապարակման մեջ անդրադարձել է Ռուսաստան–Հայաստան տնտեսական հարաբերությունների հնարավոր զարգացումներին՝ նշելով, որ Մոսկվան կարող է կասեցնել կամ միակողմանիորեն չեղարկել 2013 թվականի դեկտեմբերին ստորագրված՝ բնական գազի, նավթամթերքի և հում ադամանդների մատակարարման մասին համաձայնագիրը։

Հրապարակման մեջ ասվում է, որ այս հարցը արտացոլված է Ռուսաստանի էներգետիկայի նախարար Սերգեյ Ցիվիլևի կողմից ստորագրված և ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությանը հասցեագրված նամակում։ Դրանում, ըստ աղբյուրի, նշվում է, որ Հայաստանի՝ Եվրամիության հետ համագործակցությունը խորացնելու շարունակական քաղաքականությունը, ինչպես նաև Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության՝ ԵՄ-ին անդամակցելու հայտարարված մտադրությունները կարող են վտանգել ռուս-հայկական առևտրատնտեսական և ներդրումային հարաբերությունների պահպանման ու զարգացման ներկայիս ձևաչափը։

Միաժամանակ հրապարակման մեջ հիշատակվում են նաև վերջին շրջանում հայկական արտադրանքի որոշ տեսակների նկատմամբ սահմանափակումները, այդ թվում՝ «Ջերմուկ» հանքային ջրի և ալկոհոլային խմիչքների ներմուծման սահմանափակումները, ինչպես նաև ծաղիկների առաքումների ժամանակ սանիտարական խախտումների արձանագրումները։ Նշվում է, որ այդ քայլերը, ըստ հոդվածի հեղինակների, որևէ էական ազդեցություն չեն ունեցել Երևանի դիրքորոշման վրա։

Այս համատեքստում առաջ է քաշվում այն միտքը, որ ընտրությունների նախօրեին Մոսկվան կարող է կիրառել տնտեսական ճնշման գործիքներ՝ որպես նախազգուշացում Հայաստանի իշխանություններին։

Հարցին՝ արդյոք նման քայլերը կարող են ազդել Հայաստանի քաղաքական դիրքորոշումների վրա, հոդվածում ներկայացվում են նաև փորձագիտական կարծիքներ։

Մերձավոր Արևելքի և Կենտրոնական Ասիայի հարցերով փորձագետ Սեմյոն Բաղդասարովը svpressa.ru-ի հետ զրույցում նշել է, որ նման քայլերը, իր գնահատմամբ, կարող են ուշացած լինել։ Նրա խոսքով՝ «Փաշինյանը իշխանության է եկել 2018 թվականին՝ Ռուսաստանի նկատմամբ թշնամաբար տրամադրված արևմտյան և տարածաշրջանային ազդեցությունների աջակցությամբ, և ներկայիս զարգացումները արդեն իսկ փոխել են իրավիճակը, ու նման նախազգուշացումները այլևս նույն ազդեցությունը չեն ունենա»։

Պատասխանելով հարցին՝ արդյոք Ռուսաստանը «աչքաթող արե՞լ է» Հայաստանը, փորձագետը նշել է, որ իրավիճակն ավելի կոշտ գնահատման կարիք ունի՝ ընդգծելով, որ ըստ նրա դիտարկման՝ Հայաստանը փաստացի տեղափոխվել է այլ ազդեցության դաշտ, իսկ տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունը փոխվել է։

Նա անդրադարձել է նաև պատմական համատեքստին՝ նշելով տարածաշրջանում նախկին ռազմական հակամարտությունները և դրանց մարդկային կորուստները, ընդգծելով, որ ներկայիս գործընթացները, իր գնահատմամբ, փոխում են Ռուսաստանի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում։

Փորձագետի կարծիքով՝ այս փոփոխությունները կարող են հանգեցնել տարածաշրջանում նոր աշխարհաքաղաքական ռիսկերի, այդ թվում՝ Ռուսաստանի հարավային ուղղությամբ անկայունացման հնարավորության, ինչպես նաև լոգիստիկ և ռազմավարական կարևոր ուղիների վերաձևավորման։

Միևնույն ժամանակ, ՄԳԻՄՕ-ի Եվրոպական իրավունքի ամբիոնի դոցենտ Նիկոլայ Տոպորնինը ներկայացրել է այլ դիտարկում՝ նշելով, որ Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականությունում փոքր երկրների հետ հարաբերությունների ձևավորման մեխանիզմները պահանջում են վերանայում։

Նրա խոսքով՝ «Ռուսաստանը հաճախ ակնկալում է, որ փոքր պետությունները ինքնաբերաբար կհամապատասխանեն իր դիրքորոշումներին, սակայն իրականում յուրաքանչյուր պետություն ունի իր սեփական շահերը, և անհրաժեշտ է կառուցել համագործակցություն՝ հաշվի առնելով այդ իրողությունը»։

Տոպորնինը ընդգծել է, որ նախկին խորհրդային հանրապետությունների հետ հարաբերությունները պետք է զարգանան փոխշահավետ տնտեսական մոդելների հիման վրա՝ հաշվի առնելով նաև նոր սերնդի քաղաքական և հասարակական ընկալումները, որոնց համար Խորհրդային Միության շրջանը արդեն պատմական հեռավորություն է։

Այսպիսով, հրապարակումն ու դրանում ներկայացված կարծիքները լայն քննարկման դաշտ են բացում Ռուսաստան–Հայաստան հարաբերությունների ներկա վիճակի, հնարավոր տնտեսական սահմանափակումների և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների վերաբերյալ։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ՝ այստեղ