Յուպիտերը կարող էր օգնել աստերոիդներին Երկիր հասցնել կյանքի համար առանցքային տարրերը

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին 

Ռայսի համալսարանի մոլորակագետների նոր աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ֆոսֆորի և ազոտի՝ կյանքի առաջացման համար երկու կարևորագույն տարրերի զգալի մասը Երկիր է հասել Արեգակնային համակարգի ներքին հատվածում ձևավորված աստերոիդների շնորհիվ։ Ընդ որում, այս գործընթացում հսկայական դեր է խաղացել Յուպիտերը։

Ինչպես Երկիրը ստացավ «կյանքի բաղադրիչները»

Ֆոսֆորն ու ազոտը կրիտիկականորեն կարևոր տարրեր են։ Առանց ազոտի անհնար են ամինաթթուները, առանց ֆոսֆորի՝ ԴՆԹ-ն, ՌՆԹ-ն և ԱԵՖ (ATP) մոլեկուլը, որը բջիջներում էներգիայի հիմնական աղբյուրն է։ Գիտնականները վաղուց են փորձում հասկանալ, թե որտեղից են այս տարրերը հայտնվել երիտասարդ Երկրի վրա։

Ռաջդիպ Դասգուպտայի ղեկավարությամբ հետազոտողները լաբորատոր փորձեր և համակարգչային մոդելավորում են անցկացրել՝ վաղ Արեգակնային համակարգում այս տարրերի բաշխման պատկերը վերականգնելու համար։

Եզրակացությունն անսպասելի էր. ժամանակակից Երկրի վրա ֆոսֆորի և ազոտի համամասնություններն ամենալավը համապատասխանում են այն պլանետեզիմալների (մոլորակների սաղմերի) կազմին, որոնք ձևավորվել են Արեգակնային համակարգի ներքին հատվածում՝ մոտ 4,3–4,2 միլիարդ տարի առաջ՝ Յուպիտերի ուղեծրի և Արեգակի միջև։

Յուպիտերի դերը

Յուպիտերը, որը ձևավորվել էր Երկրից ավելի վաղ, առանցքային դեր է խաղացել նյութի բաշխման գործում։ Մինչ դրա հայտնվելը, նախամոլորակային սկավառակի նյութը հիմնականում շարժվում էր դեպի դուրս։ Հսկա մոլորակի հայտնվելուց հետո դրա գրավիտացիան արգելափակեց այդ հոսքը՝ ավելի շատ նյութ պահելով համակարգի ներքին հատվածում։

Արդյունքում, պլանետեզիմալների երկրորդ սերունդը, որոնք ձևավորվել էին արդեն Յուպիտերի «ներկայությամբ», ստացան ֆոսֆորի և ազոտի ավելի բարձր հարաբերակցություն։ Հենց այս մարմիններն են հետագայում ռմբակոծել երիտասարդ Երկիրը՝ դրա վրա բերելով կյանքի համար կարևոր տարրեր։

Բացահայտման նշանակությունը

«Մեր Արեգակնային համակարգի համար Յուպիտերի առկայությունը և աճի պատմությունն իսկապես կրիտիկական դեր են խաղացել բնակելի աշխարհների համար անհրաժեշտ հիմնական քիմիական բաղադրիչների բաշխումը որոշելու գործում»,- նշել է Ռաջդիպ Դասգուպտան։

Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ առանց Յուպիտերի նման «օգնականի»՝ կենսականորեն կարևոր տարրերի բաշխումը կարող էր բոլորովին այլ լինել։ Սա նաև հարց է բարձրացնում՝ որքանո՞վ է տիպիկ մեր Արեգակնային համակարգը և որքա՞ն հաճախ է ճիշտ տեղում զանգվածեղ հսկա մոլորակի առկայությունը նպաստում կյանքի համար պայմանների առաջացմանը։

Աշխատանքը հրապարակվել է Science Advances ամսագրում։

Կարճ ասած

Գիտնականները պարզել են, որ Երկրի վրա ֆոսֆորի և ազոտի զգալի մասը բերվել է Արեգակնային համակարգի ներքին հատվածում ձևավորված աստերոիդների կողմից։ Յուպիտերն առանցքային դեր է խաղացել՝ արգելափակելով այդ գոտուց նյութի արտահոսքը և ազդելով պլանետեզիմալների քիմիական կազմի վրա։ Առանց նման գրավիտացիոն «կարգավորիչի» Երկիրը կարող էր ստանալ կյանքի համար անհրաժեշտ առանցքային տարրերի էապես ավելի քիչ քանակություն։ Հետազոտությունն օգնում է ավելի լավ հասկանալ, թե ինչ պայմաններ են նպաստում այլ աստղային համակարգերում բնակելի աշխարհների առաջացմանը։

Հետևեք մեզ՝ այստեղ