Երևան, 02.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Համացանցը կառավարող 10 կազմակերպությունները

ԼԱՅՖ

Blognews.am-ը գրում է.

Համացանցը միլիարդավոր սարքերի ու մարդկանց է միմյանց կապում ստանդարտացված կանոնակարգի միջոցով։ Այն իրենից ներկայացնում է միջցանցային համակարգչային համակարգի հավաքածու, որը տոննաներով տեղեկատվություն է պարունակում և ծածկում է ամբողջ աշխարհը։

Ովքե՞ր են կառավարում համացանցը։ Այս հարցի կարճ պատասխանն է՝ 1. ոչ ոք և 2. բազմաթիվ մարդիկ։

Իրականում համացանցը ոչ ոքի չի պատկանում։ Ոչ մի ընկերություն կամ կառավարություն չի կարող դրա սեփականության պահանջ ներկայացնել։ Ինչևէ, կան կազմակերպություններ, որոնք որոշում են համացանցի «ճարտարապետությունն» ու այն, թե ինչպես է այն աշխատում։ Այս կազմակերպությունները, հնարավոր է, չեն կառավարում ամբողջական համակարգը, սակայն դրանք կարող են ազդել համացանցում ունեցած քո կենսափորձի վրա։

 10  Համաշխարհային սարդոստայնի կոնսորցիում (W3C)

w3c

Համաշխարհային սարդոստայնի կոնսորցիումը հիմնական միջազգային ստանդարտներին համապատասխանող կազմակերպությունն է, որը հիմնադրվել է Թիմ Բերներս-Լիի կողմից։ Այն մի շարք անդամ կազմակերպություններ ունի, որոնց աշխատակազմերն աշխատում են Համաշխարհային սարդոստայնի զարգացման ու կատարելագործման վրա։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«W3C»-ն արձանագրություններ ու ուղեցույցներ է նախագծում, որոնք համաշխարհային սարդոստայնի համար բաց հարթակ են ապահովում՝ հիմնվելով հասանելիության, միջազգայնացման ու համացանցի բջջային լուծումների վրա։ Նրանք նաև ներգրավված են կրթության ու տեղեկատվության հասանելիության, համակարգչային ծրագրերի նախագծերի իրականացման աշխատանքներում, ինչպես նաև ծառայում են որպես համաշխարհային սարդոստայնի մասին քննարկման բաց հարթակ։

 9  Ստանդարտացման պահպանման գործակալության միջազգային կազմակերպություն (ISO 3166)

ISO 3166

«ISO 3166»-ը զբաղվում է երկրների, կախյալ տարածքների, հատուկ շրջանների ու դրանց հիմնական ենթաբաժանումների (օրինակ նահանգներ) անունների համար կոդերի ստեղծմամբ։ Այն չի որոշում երկրների անունները, քանի որ այս տեղեկատվությունը գալիս է ՄԱԿ-ի աղբյուրներից։ Անուններին համապատասխան կոդերը պարբերաբար թարմացվում են՝ երկրների ու դրանց ենթաբաժանումների անունների փոփոխություններին համապատասխանելու համար։

Ինչպե՞ս է դա ազդում համացանցի վրա

«ISO 3166» ծածկագրերն (տառերի ու թվերի կոմբինացիաներ, որոնք հասկանալի են ամբողջ աշխարհում) օգտագործելը ժամանակ է խնայում ու կանխում համացանցի օգտագործման սխալները։ Օրինակ՝ փոստային ազգային բոլոր կազմակերպությունները փոխանակում են միջազգային փոստը երկրի կոդերին համապատասխան։ 
Համացանցային դոմենների անունների համակարգը կոդեր է օգտագործում դոմենների անունների համար, ինչպես, օրինակ, «am»-ը Հայաստանի համար, «fr»-ն Ֆրանսիայի համար և այլն։

 8  Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդ (IAB)

IAB

Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդն ընտրվող պաշտոնյաների կառավարակետ է, որը վերահսկում է համացանցի տեխնիկական ու ճարտարագիտական զարգացումը։ Այն առաջին անգամ ստեղծվել է ԱՄՆ պաշտպանության ծրագրերի հետազոտությունների գործակալության կողմից 1979թ․-ին՝ «Համացանցի կարգավորումների կառավարման խորհուրդ» անունով։ 1992թ․-ին այն դարձավ «Համացանցային ճարտարապետության խորհուրդ»՝ ԱՄՆ կառավարության ենթակայության օբյեկտից դառնալով միջազգային հասարակական օբյեկտ։

 7  Համացանցային ճարտարագիտության խորհուրդ (IETF)

Internet Engineering Task Force

Համացանցային ճարտարագիտության խորհուրդը բաց ստանդարտներով կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1986թ․-ին և նախագծում ու բարձրացնում է համացանցի չափանիշները։ Նրանց նպատակն է պատշաճ, բարձր որակի տվյալներ տրամադրել, որը կազդի մարդկանց կողմից համացանցի նախագծման, ազդեցության ու կառավարման վրա։

Ինչպե՞ս են դրանք ազդում համացանցի վրա

«IETF»-ը նվիրված է «համացանցի աշխատանքը բարելավելու» գործին։ Եթե համացանցի նախագծողներն ուսանողներ են, ապա «IETF»-ը գործում է որպես ուսուցիչ՝ սովորեցնելով ու ուղղորդելով նրանց, ովքեր ցանկանում են բարելավել համացանցը։ Աշխատանքային խմբերը կազմակերպված են՝ բաժանված լինելով մի քանի ենթախմբերի, որոնք են հավելվածների, տվյալների շահագործման և կառավարման, ենթակառուցվածքների, անվտանգության ենթախմբերը:

 6  Համացանցային հետազոտությունների խորհուրդ (IRTF)

internet research task force

Համացանացային հետազոտությունների խորհուրդը կազմված է մի քանի երկարատև հետազոտությունների իրականացման խմբերից։ Այս խմբերն աշխատում են համացանցային արձանագրությունների, հավելվածների, ճարտարապետության ու տեխնոլոգիաների հետ կապված հետազոտական նախագծերի վրա։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

Ի տարբերություն «IETF»-ի՝ «IRTF»-ը կենտրոնանում է ճարտարագիտության ու ստանդարտացման ավելի երկարատև հետազոտությունների վրա։ «IRTF»-ը ապահովում է համակարգված, պատշաճ, ճարտարապետական առումով կայուն ու ճիշտ ժամանակին արված ներդրումը Համացանցային ճարտարապետության ընդհանուր զարգացման վրա։

 5  Նշանակված անունների և թվերի համացանցային կորպորացիա (ICANN)

ICANN

«ICANN»-ը համակարգում է համացանցային «կոորդինատները» IP հասցեից վեբ հասցե։ Նրանք աշխատում են այն ուղղությամբ, որ կապերի անունները երբեք չկրկնվեն։ Չնայած իրենց ստատուսին՝ որպես շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն, 2011թ․-ին այն 100 միլիոն դոլար արժողություն ուներ։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ICANN»-ը պատասխանատու է ճանաչողական համակարգերի տվյալների բազայի մեթոդոլոգիայի և պահպանության համար՝ ապահովելով ցանցի անվտանգ ու կայուն աշխատանքը։ Դրա աշխատանքի մեծ մասը կապված է «Դոմենների անունների գլոբալ համակարգի» հետ։ Առանց դրա մենք չէինք իմանա՝ ով կամ որտեղ ենք մենք համացանցում։

 4  Միջազգային հեռահաղորդակցության միություն (ITU)

international telecommunication union

Միջազգային հեռահաղորդակցության միությունը ՄԱԿ-ի գործակալություններից մեկն է, որը հիմնադրվել է 1865թ․-ին։ Այն 3 բաժիններ ունի, որոնցից յուրաքանչյուրը համակարգում է տարբեր ոլորտներ. ռադիոհաղորդակցություն, ստանդարտացում և զարգացում։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ITU»-ը պատասխանատու է տեղեկատվության ու հաղորդակցության տեխնոլոգիաների հետ կապված խնդիրների լուծման համար։ Նրանք կոորդինացնում են Երկրի ու տիեզերքի ռադիո հաճախականությունները, աշխատանքներ տանում արբանյակների տեղադրման միջազգային համագործակցության ու հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքների աշխատանքի բարելավման գործում։ Բացի այդ, նրանք միջազգային ցուցահանդեսներ ու ֆորումներ են կազմակերպում՝ գիտելիքների, գաղափարների ու տեխնոլոգիանների փոխանակման ու զարգացման նպատակով։

 3  Համացանցային հասարակություն (ISoc)

internet society

Համացանցային հասարակությունը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է 1992թ․-ին։ Դրա նպատակն է ընդունելի դարձնել, որ համացանցը բոլորի համար է և աշխատանք տանել այս տեսլականը պահպանելու համար։ Դրան ավելի քան 55,000 մարդ ու 130 կազմակերպություներ են անդամագրված։

Ինչպե՞ս են նրանք ազդում համացանցի վրա

«ISoc»-ն ապահովում է, որպեսզի համացանցը լինի թարմ տեղեկատվությամբ սովորելու հարթակ։ Նրանք իրենց գործունեությունն իրականացնում են 3 հիմնական ոլորտներով. ստանդարտներ, հանրային քաղաքականություն և կրթություն։ Նրանք աշխատում են կառավարությունների, կազմակերպությունների և մասնավոր սեկտորների հետ՝ համացանցային քաղաքականության հիմնական արժեքները պահպանելու համար։ «ISoc»-ը փորձում է պահպանել համացանցային ազնվությունը, օրինակ՝ նրանք փորձում են ապահովել, որ «.org» դոմենն օգտագործվի միայն ոչ կոմերցիոն կազմակերպությունների կողմից։

 2  Համացանցի կառավարման ֆորում (IGF)

IGF

Համացանցային կառավարման ֆորումը համախմբում է շահագրգիռ անձանց համացանցային կառավարման քննարկման համար՝ անկախ նրանից՝ նրանք մասնավոր հատված, կառավարություն, թե քաղաքացիական հասարակություն են ներկայացնում։

Ինչպե՞ս է դա ազդում համացանցի վրա

Տարբեր սեմինարներ, կենտրոնացված քննարկումներ, ֆորումներ, դինամիկ կոալիցիոն հանդիպումներ են տեղի ունենում ֆորումի ընթացքում։ Շահառուները քննարկում, փոխանակում ու կիսվում են տեղեկատվությամբ ու փորձով։ Համացանցի կառավարման ֆորումն օգնում է հասկանալ, թե ինչպես կարելի է առավելագույնի հասցնել համացանցի հնարավորություններն ու հաղթահարել խոչընդոտներն ու ռիսկերը, ինչպես նաև լուծումներ գտնել համացանցի սխալ օգտագործման հետ կապված խնդիրները լուծելու նպատակով։ 

 1  Internet service provider (ISP)

ISPs

«ISP»-ը (Համացանցային ծառայություններ մատուցող) կազմակերպություն է, որը համացանցի մուտքի և օգտագործման ծառայություններ է մատուցում։

Կազմակերպության կողմից տրամադրված ծառայությունները ներառում են՝

1. Համացանցային մուտք
2. Համացանցի փոխադրումներ
3. Դոմենների անունների գրանցում
4. Վեբ Հոսթինգ
5. Usenet ծառայություն և այլն։

Շնորհավորում եմ Ձեզ օծման և գահակալության 27-րդ տարեդարձի առթիվ. Սամվել ԿարապետյանԶելենսկին Ղրիմի հարցով հստակ ուղերձ է հղել Մոտ 1000 բեռնատար է սպասում Վերին Լարսով անցնելուն Զելենսկին Պուտինին առաջարկել է հանդիպել «Մենք գալիս ենք»․ Մեդվեդևն արձագանքել է մեղադրանքներին Ռուսական դիզելը Եվրոպա է մտնում այլ ապրանքանիշերի ներքո. ՌԴ փոխվարչապետ Իրանը բարձրացնում է ԶՈւ մարտունակությունը` ագրեuիայի դեպքում պատասխան տալու համար. Իրանի ՊՆ ԱՄՆ-ն ոչնչացրել է Իրանի միջուկային ներուժը․ Թրամփ Իրանը Մեծ Բրիտանիայի թագավորական նավատորմը և թագավորական ռազմաօդային ուժերը հայտարարել է ահաբեկչական կազմակերպություններ Պեսկովը նշել է Ուկրաինայի շուրջ բանակցություններին Եվրոպայի մասնակցության պայմանը Մեր սահմանները պաշտպանելու համար բոլոր միջոցները կիրառել․ Արշակ Կարապետյանի հրամանը՝ 2021-իցՖիլմի մասին պատմում է Սեդա Գապրանյան-Մելքոնյանը՝ Մոնթե Մելքոնյանի այրին Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանի հետ բանակցությունները լավ են ընթանում Սպանության նախապատրաստություն, ծանր հանցագործություններ, զենքեր. բացահայտումներ Լոռիում Ուկրաինայի զինված ուժերը հարձшկվել են ինքնահռչակ ԼԺՀ-ում քաղաքացիական ավտոբուսի վրա. կան զnհեր Իրանը չի սպասի հակառակորդի հարձակմանը․ Թեհրանի կոշտ նախազգուշացումը Թրամփը պատրաստ է Զելենսկուն հրավիրել Մայամիում կայանալիք G20-ի գագաթնաժողովին Վլադիմիր Պուտինը երբեք չի հրաժարվել Զելենսկու հետ խոսելուց․ Ուշակով Ռուբլին էժանացել է, դոլարը` թանկացել. տարադրամի փոխարժեքը՝ նոյեմբերի 1-ի դրությամբ Երեկ Ֆրանսիայում բողոքի ցույցերի ժամանակ ձերբակալվածների թիվը գերազանցել է 560-ը Ուկրաինան հարվածել է Ռուսաստանի խոշորագույն նավթավերամշակման գործարանին Ռուբիո․ ԱՄՆ-ն չի օգնել Ֆլավիո Բոլսոնարուին ընտրություններում պարտվելուց հետո հեռանալ Բրազիլիայից Իսպանական Լա լիգայի 11–րդ տուրի շրջանակում «Բարսելոնան» հաղթեց «Ալավեսին» Արցախի բնիկ ժողովրդի իրավունքները դուրս են մնացե՞լ COP17-ի օրակարգից․ Աննա Կոստանյան Շարունակելու ենք հզորացնել Հայաստանը և թույլ չենք տալու նոր զիջումներ․ Ուժեղ Հայաստան Եվրահանձնաժողովը Լեհաստանից պահանջել է ապահովել Սահմանադրական տրիբունալի աշխատանքը Նոյեմբերի առաջիկա օրերի եղանակը Մшհացածների կուտակային կենսաթոշակային գումարները փոխանցվում են պետբյուջե․ ժառանգները տեղյակ չենՌուսաստանից հարկադիր արտաքսված օտարերկրացիների թիվը կտրուկ աճել է Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև պшտերազմը հսկայական վնաս է հասցրել համաշխարհային տնտեսությանը․ Ֆիդան Իտալական Ա Սերիայի 10-րդ տուրի շրջանակում «Միլանը» հաղթեց «Ինտերին»․ Մխիթարյանը մասնակցեց հանդիպմանը Թրամփ․ ԱՄՆ-ին՝ Իրանում մեկ կամ երկու թիրախ է մնացել խոցելու Ռուսական ուժերը հարվածել են Կոնոտոպի երկաթուղային կայարանին և Օդեսայի մոտ բեռնատար նավ խոցել Ուժեղ կամք, հայրենասիրություն և նվիրում․ շնորհավոր ծնունդդ, Նարեկ ԿարապետյանԻրանում նոր՝ ավելի երիտասարդ և եռանդուն առաջնորդի իշխանության գալով, այդ երկրի գործելաոճը դարձել է շատ ավելի հարձակnղական և առանց «սեթևեթանքների». Վարդան Ոսկանյան Կիևն անտեսում է ՌԴ նավթավերամշակման գործարաններին hարվածները դադարեցնելու Թրամփի պահանջները. Ուշակով Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի 12-րդ տուրի շրջանակում «Ալաշկերտը» հաղթեց «Արարատին» Արձանագրում ենք միջազգային բոլոր ժամանակակից ստանդարտներին համապատասխանող անձնագրի թողարկումը ՀՀ-ում. Նիկոլ Փաշինյան 15-ամյա երեք տղա ծայրահեղ ծանր վիճակում, տարբեր աստիճանի մարմնական վնաuվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց Հայտնաբերվել է ՊՆ N զորամասի զինծառայող Տ. Ս.-ի մարմինը՝ հրшզենային վնաuվածքով․ ՊՆ Իրանի ԱԱԽ քարտուղար Ռեզայի․ Իրանի առաջադրած յոթ պայմանները պետք է կատարվեն Նոյեմբերի 2-ին, 3-ին, 4-ին, 5-ին, 6-ին, 7-ին, 9-ին Երևանի և մարզերի հարյուրավոր հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներԻնչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերինԶինծառայող է մահացելԹրամփը հրապարակել է Գրենլանդիայի քարտեզը՝ ԱՄՆ ռազմաբազայի տեսքովՊատարագներ՝ թեմական եկեղեցիներումՀայկ Կոնջորյանը նոյեմբերի 8-12-ը կգործուղվի Նյու ՅորքՌեալը պատրաստ է Լիվերպուլի կիսապաշտպանի դիմաց առաջարկել իր երեք խաղացողներից որևէ մեկինՔյոլնում ոստիկանությունը ջրցան մեքենա է կիրառել բողոքի ակցիայի մասնակիցների դեմԹրամփը դեռևս որոշում չի կայացրել Իրանի դեմ ռազմական գործողությունները վերսկսելու վերաբերյալ