Օտարերկրյա զբոսաշրջիկներին Հայաստանում ավելի շատ է սկսել հետաքրքրել ագրոտուրիզմը

Հայաստանն ունի գեղեցիկ լեռնաշխարհ, առատ բուսականություն, հայկական ավանդական խոհանոց և, որը կարևորներից է, հյուրընկալ մարդկային գործոն: Հենց դա է պատճառը, որ ավանդական պատմամշակութային զբոսաշրջային ձեւերից բացի, զբոսաշրջիկները նախընտրում են նաև ագրոտուրիզմը: Ագրոտուրիզմի զարգացման հնարավորությունների մասին«Արմենպրես»-ը զրուցել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության զբոսաշրջության վարչության պետ Մեխակ Ապրեսյանի հետ: 

-Պարոն Ապրեսյան, ի՞նչ վիճակում է ագրոտուրիզմը Հայաստանում: Կան արդյո՞ք զարգացման հնարավորություններ, նոր ծրագրեր:

-Նախ կուզեի շեշտել` ինչ է նշանակում ագրոտուրիզմ և ինչով է տարբերվում գյուղական տուրիզմից: Գյուղական տուրիզմը դա գյուղական վայրում, գյուղական ռեսուրսների օգտագոծմամբ զբոսաշրջությունն է, իսկ ագրոտուրիզմը դա, երբ զբոսաշրջիկը ինքն է մասնակիցը դառնում գյուղական կյանքին, գյուղական աշխատանքներին: Զբոսաշրջիկները մնալով հենց գյուղացու տանը, շփվելով գյուղական միջավայրի հետ, մասնակցելով գյուղացիական աշխատանքներին ուղղակիորեն մասնակիցն են դառնում գյուղական կյանքին:

Հայաստանում դրա հնարավորությունը մենք ունենք, այն արդեն զարգացման փուլում է տարբեր ուղղություններով՝ այգեգործության, խաղողագործության, անասնապահության, գինեգործության և ընդհանրապես գյուղերում իրականացվող տարբեր տեսակի մշակույթային միջոցառումներով:

Կան նոր ծրագրեր` հատկապես ուղղված գյուղական վայրերում զբոսաշրջային տների ձևավորմանը, որի արդյունքում գնալով ավելանում է զբոսաշրջային տների տարածվածությունը ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Արցախում: Սրանք պետական, մասնավոր նաև միջազգային կառույցների հետ համագործակցությամբ իրականացվող ծրագրեր են: Բացի դրանից, պետական աջակցությամբ իրականացվում են նաև տարբեր միջոցառումներ ՝ ավանդական տոնակատարություններ, փառատոներ, որոնք ուղղված են գյուղական համայնքներում տնտեսական ներուժի ինչպես նաև զբոսաշրջային ներուժի բացահայտմանը, զարգացմանը , ամրապնդմանը և ներկայացմանը` թե ներքին, թե միջազգային շուկային:

-Հայաստանի ո՞ր բնակավայրերն ունեն ագրոտուրիզմի զարգացման ներուժ:

-Ես կդժվարանամ ասել, թե որ գյուղական բնակավայրերը չունեն այդպիսի հնարավորություն: Կախված բնակլիմայական պայմաններից, կախված զարգացման առանձնահատկություններից, կախված տվյալ տարածաշրջանի ունեցած ռեսուրսներից, պարզապես ուղղվածությունները կարող են լինել տարբեր. որոշ վայրերում այգեգործական, որոշ վայրերում գինեգործական, որոշ վայրերում անասնապահական և այլն:

-Պատրա՞ստ են գյուղական ենթակառուցվածքները տուիզմի այդ տեսակի զարգացմանը: 

-Մենք չենք կարող ասել, որ պատրաստ չեն, չենք էլ կարող ասել, որ էլ անելիք չունենք: Ունենալով առաջընթաց` ունենք նաև խնդիրներ: Լինում է թե գիտելիքների զարգացման և թե ենթակառուցվածքների զարգացման անհրաժեշտություն: Ինչպես արդեն նշել էի, կան նոր ծրագրեր և կան ծրագրեր, որ վերաբերում են ենթակառուցվածքների զարգացմանը և անհրաժեշտ մարդկային ռեսուրսների վերապատրաստմանը:

-Գյուղաբնակների մոտ կա՞ արդյոք գիտակցումն ու պատրաստակամությունը` իրենց տնտեսությունները ծառայեցնելու ագրոտուրիզմի զարգացմանը:

-Կա, բայց ոչ ամբողջությամբ: Այստեղ սեմինարների, տարբեր վերապատրաստումների միջոցով պետք է նախ բարձրացնել իրազեկության մակարդակը զբոսաշրջության նշանակության մասին, որ ներգրավվելով զբոսաշրջային այդ գործունեության մեջ` իրենք հնարավորություն կունենան լրացուցիչ եկամտի աղբյուր ունենալ, լրացուցիչ զբաղվածության հնարավորություն ունենալ, իրենց արտադրանքի համար ավելի լայն սպառման շուկաներ ունենալ և արտադրողականությունը ընդլայնելու հնարավորություն ունենալ: Բայց կա նաև մի շատ կարևոր պայման` ընդգրկվելով այս գործընթացների մեջ որպես ձեռ նարկատիրական գործունեություն, որը շահույթ է հետապնդում, երբևէ չպետք է չառևտրայնացվեն, պետք է պահպանեն իրենց ինքնատիպությունը, պահպանեն իրենց ավանդույթները, որ զբոսաշրջիկը հասկանա, որ գտնվում է Հայաստանում՝ հյուրընկալ հայի տանը: Եթե մենք կորցնենք մեր այդ հատկությունը, մեր հանդեպ հետաքրքրությունն էլ կկորչի:

- Կա՞ արդյոք հետաքրքրությունը դեպի հանգստի այս տեսակը:

-Այո, բավականին մեծ է և գնալով հետաքրքրությունն էլ մեծամում է: Օտարերկրյա զբոսաշրջիկները՝ հատկապես Եվրոպայից, հետաքրքրված են, և նրանցից շատերին այդքան էլ չեն հետաքրքրում շքեղ հյուրանոցներ, քաղաքային կյանք: Տեղաբնակների մոտ նույնպես սկսում է աճել հետաքրքրությունը:

- «Արմենպրես»-ը հարցում է անցկացրել Հայաստանում գործող մի շարք տուրիստական գոծակալությունների շրջանում և պարզել, որ հարցվածգործակալություններից ոչ մեկը չունի նման փաթեթ: Արդյոք դա պահանջարկի բացակայության հետևանք է:

-Տարբեր տուրիստական գործակալություններ տարբեր ուղղություններով են կենտրոնացած և քանի որ զբոսաշրջության այս ձևը համեմատած մյուս ձևերի  ավելի «երիտասարդ»  և զարգացող ուղղություն է, բնական է, որ ոչ բոլոր գործակալությունները կարող են կենտրոնացած լինել այս ուղղությամբ:

 Վահե Հակոբյան