Գիրքը կարող է ձեռնարկ դառնալ կրթության ոլորտում, օգտակար կլինի նաև գործարար համայնքին. Լիլիթ Շաքարյանի «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գիրքն ընթերցողի սեղանին է. «Փաստ»
ИНТЕРВЬЮ![Գիրքը կարող է ձեռնարկ դառնալ կրթության ոլորտում, օգտակար կլինի նաև գործարար համայնքին. Լիլիթ Շաքարյանի «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գիրքն ընթերցողի սեղանին է. «Փաստ»](/timthumb.php?src=disc/10-05-24/1781b74efbaab61882783baeb573f8e0.jpg&w=780)
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Օրերս ընթերցողի սեղանին դրվեց սոցիոլոգ, ԱՄՆ Նևադայի համալսարանի հետազոտող գիտնական Լիլիթ Շաքարյանի «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գիրքը: Սա նրա՝ բրենդինգին առնչվող երկրորդ գիրքն է: Ասում է՝ «Բրենդի կառավարում» գիրքն ավելի շատ ներածություն էր, որտեղ խոսվում էր բրենդ կոնցեպտի, դրա առանձնահատկությունների մասին, թե ինչպես է տարբերվում գիտության մեջ առկա հարակից այլ տերմիններից և եզրույթներից: «Երկրորդ գրքի մեջ փորձ եմ կատարել էլ ավելի խորքային վերլուծություն իրականացնել: Փորձել եմ միկրո մակարդակից մինչև մակրո մակարդակ վերլուծել բրենդ կոնցեպտը՝ սկսած անձի մակարդակից, թե ինչպես ենք ձևավորում բրենդ մինչև երկրների մակարդակ: Սա բավականին ծավալուն գիրք է, բաղկացած է չորս մասից:
Առաջինը ներածական հատվածն է, թե ինչ է բրենդինգը որպես գիտություն, դիսցիպլին, ինչ գործառույթներ է իրականացնում և այլն: Այստեղ տալիս եմ դիսցիպլինի նկարագիրը, կատարում նաև կատեգորիաների վերլուծություն: Երկրորդ գլխում անցում եմ կատարում բրենդինգին ընկերությունների ոլորտում: Ամենաառաջինը գոյություն են ունեցել ապրանքային և կազմակերպական բրենդները, հետո դրանց զարգացման արդյունքում սկսել ենք խոսել անձերի և երկրների բրենդավորման մասին: Ուստի, երկրորդ գլխում սահուն անցում եմ կատարել կորպորատիվ կամ կազմակերպական բրենդինգին: Փորձել եմ ցույց տալ, թե ինչպես ճիշտ բրենդ կառուցել կազմակերպությունների բնագավառում, ներկայացրել եմ որոշակի խորհուրդներ, մանրամասն վերլուծել երեք բրենդ հայաստանյան իրականությունից»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Լիլիթ Շաքարյանը:
Գրքի երրորդ գլխում հեղինակն անցում է կատարում անձերի բրենդավորմանը՝ անդրադառնալով անձի բրենդի ստեղծման կարևորությանը: «Անձի բրենդավորումն անհրաժեշտ է բոլորին, քանի որ մրցակցում են բոլորը, ամեն մեկն՝ իր բնագավառում, ուստի յուրաքանչյուրին անհրաժեշտ է բրենդը՝ տարբերվելու և իր մասնագիտական աճը հեշտ կառուցելու համար: Այս գլխում տալիս եմ պարզ ստրատեգիա, թե ինչպես կարող ես ստեղծել քո անձնական բրենդը՝ քայլ առ քայլ նկարագրելով ամբողջ գործընթացը: Այս գլխում վերլուծել եմ Շառլ Ազնավուրի բրենդը: Նա համաշխարհային մեծություն է, ոչ ստանդարտ իր տեսակով, եթե դիտարկենք իրեն որպես բրենդ: Փորձել եմ իրեն ստանդարտի շրջանակում սխեմատիկ պատկերել, բայց նա բավականին շեղվում է ստանդարտից, քանի որ գործ ունենք լուրջ մեծության հետ:
Գրքում նշում եմ, որ համաշխարհային բրենդները պատահականության արդյունք չեն, ամեն ինչ պլանավորված է, և դրա արդյունքում են իրենք հասել բարձունքի: Շառլ Ազնավուրի պարագայում սկզբնական շրջանում ամեն ինչ մի փոքր սպոնտան է գնացել, իսկ հետո կառուցվել է բրենդի կոնտեքստում: Իր մեջ կարելի է մի քանի առանձնահատկություն առանձնացնել, մի կերպարի մասին չէ խոսքը: Ազնավուրի պարագայում ունենք ստեղծագործ-բանաստեղծ, երգիչ-կոմպոզիտոր-երգահան, քաղաքական գործիչ և Հայաստանի՝ հայի ինքնության կերպարը ներկայացնող դեսպան: Նա կարծես մեր դիմագծի կրողը լինի և վառ ներկայացուցիչը արտերկրում»,-նշում է մեր զրուցակիցը: Գրքի չորրորդ գլխում հեղինակն անդրադարձել է տարածաշրջանների բրենդավորմանը: Հիշեցնում է՝ ներկա դարաշրջանում մրցակցում են ոչ միայն ապրանքներն ու ընկերությունները, այլ նաև տարածաշրջանները:
«Տարածաշրջանն ավելի «անձրևանոց բրենդի» տեսքով է, այն ավելի լայն է և իր մեջ ենթադրում է միկրո և մեզո մակարդակի բրենդներ, բայց եթե քո այդ «անձրևանոցային բրենդը» ճիշտ չես դիրքավորում, ապա իր ներքո առկա փոքր բրենդները խնդիր են ունենում առհասարակ համաշխարհային տնտեսական շուկայում գոյություն ունենալու հետ: Այս տեսանկյունից շատ կարևոր է քո տարածաշրջանի բրենդավորումը: Դա պարզապես քո տարածաշրջան զբոսաշրջիկներ ներգրավելը չէ միայն, այլև քո անունն է համաշխարհային շուկայում: Երբ ասում են «Made in Armenia», այն պետք է մարդուն հստակ ասի, թե ինչ է սա նշանակում, օրինակ՝ վստահելիություն, նորաձևություն, պատմություն, ճարտարապետական լուծումներ և այլն: Տարածաշրջանային բրենդինգի իմաստը դա է, որ «Made in Armenia»-ն ճիշտ դիրքավորում ստանա համաշխարհային մրցակցային շուկայում»,-ընդգծում է նա:
Հեղինակը գիրքն ամփոփել է՝ խոսելով ռեբրենդինգի մասին:Լիլիթն ասում է՝ իր կարևոր առաքելությունը համարել է հայալեզու մասնագիտական գրականության զարգացումը: «Ուսանող էի, երբ բախվեցի մասնագիտական այդ բացին: Առհասարակ, հայալեզու գրականություն չկար, հնարավոր է՝ գտնեիր մեկ-երկու հայալեզու հոդված: Դեռ այն ժամանակ վստահ էի, որ եթե կարիերաս շարունակելու եմ ակադեմիական ոլորտում, ապա պետք է ունենամ իմ ներդրումը: Այդ տեսանկյունից շատ կարևոր է գրականության զարգացումը: Գիրքը ստեղծելու առաջին նպատակս այն է եղել, որպեսզի այն ձեռնարկ հանդիսանա կրթության ոլորտում: Երկրորդ՝ գիրքը հետաքրքիր և օգտակար կլինի գործարար ոլորտին նույնպես: Շատ հետաքրքիր մոդելներ եմ ներկայացնում, որոնք կիրառվել են արտերկրի բրենդինգի պրակտիկայում և բավականին լուրջ հաջողություններ են գրանցել այդ ոլորտներում:
Դրանք կարող են տեղայնացվել մեր շուկայի համար: Բրենդինգի տեսանկյունից փոքր-ինչ բաց ունենք մեր շուկայում: Եթե դիզայնի տեսանկյունից բավականին առաջ ենք գնացել, ապա բրենդռազմավարության և բրենդ-գաղափարախոսության տեսանկյունից դեռ շատ անելիքներ ունենք: Բրենդինգը երկու մեծ բաղադրիչ ունի՝ վիզուալիզացիա և վերբալ ներկայացվածություն: Սկսած այն լեգենդից, թե ինչ ես պատմում քո բրենդի ներքո, վերջացրած քո անունով և սոցիալական արժեքներով, դրանք ստեղծում են քո դիրքը: Այսօր բրենդը միայն տնտեսական ոլորտը չէ ներկայացնում, այն մրցակցում է իր սոցիալական բաղադրիչով, թե ինչ արժեքներ է կառուցում, ինչ արժեքների վրա է հենվում, և ինչ արժեքների կրողն ենք դառնում մենք, երբ սկսում ենք այդ ամենի սպառումը»,-ասում է հեղինակը:
Վստահ է՝ այսօր բրենդինգի կարիք ունեն նաև գաղափարները: «Ճիշտ գաղափարախոսության բրենդավորումը կարող է հանգեցնել ճիշտ քաղաքականության մշակմանը և իրականացմանը: Այս տեսանկյունից բրենդինգը շատ կարևոր է և հիմնվում է արժեքների վրա: Սոցիալական բաղադրիչն այսօր կարևորագույն դեր է սկսել խաղալ բրենդինգի տիրույթում»,-եզրափակում է «Բրենդինգ. անձեր, ընկերություններ և երկրներ» գրքի հեղինակ Լիլիթ Շաքարյանը:
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
![](disc/10-05-24/8d21a6be8f0bc79de04bb7984de2b2c1.jpg)
![](disc/10-05-24/5c627a9eaadf51fdbdd4c8449221d3f9.jpg)
![](disc/10-05-24/ed8b7ee28b2aa8442ee2a6cea7295def.jpg)
![](disc/10-05-24/d7a5a93a0ff22dadad61e76470dd33e8.jpg)
![](disc/10-05-24/774fef6563996a255e48577edee1c54c.jpg)
![](disc/10-05-24/9f9a11c6e72cdeaafa2e2ee927667cb0.jpg)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/2e8f33b1b8a88d3ebb082bf44c35ef0b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/e9e07985cb788c57204d04b758ba35ba.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/fd13198e7f8fb3c4ec64d7d475ab29da.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/e403051731857b2fefef0e4a1c77a307.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/b6d1dd4b75d28ace88ca31a42d98de21.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/3112d4f0ff44344e003bd73d7579ef14.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/7febc30238a238b118dbfabd926e58d0.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6e24d2e9794d7b9ec235d0b2b1adfa51.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/6609e05443885f1938f848f50a0c0cb1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/ca58687dc2b7d21e8ec1fde396f1d4f1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/37aa478993e5ce58c4efe26aae64a092.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1a5643f4d5fbc94766cd7efa8e9a08d8.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/1e82eb1bf03747714d9cdbb667a9678d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/e25cd666853a2335b30eec18fdb7eb73.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/67adc53aa96c7f51777750c18acd5e82.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/79435031c4e731d56a9536153ab9e288.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/a771b014ce0cf558944a2b2ad068c633.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/f346e6902f8298f6d35eb0392f1dd8b3.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/c8b602169940302114eade231ece03a1.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/a7dcb659c6e6427c2515c0b226e17b7c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/07-09-24/89035d997de9cd8a951b4e79d595e6d0.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/d5f2815d16570b76daaf5b001b053e5d.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/7d24c5f00ee9a70b583bb1c73c1595cb.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/71440b616de50827832609d82f91cea5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/9157720b547132fcbeeca74b28fd113c.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/ee4685d2bfb22ba6371d628f38ad7190.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/627f3ca5ab2a74a50b86bf22ab574fe0.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/2bc8470d98b9b5a8fda501b7523728ab.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/435843328eeb69c5b0231009e5cc4dbf.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/4bd38d74b7d607277a754fe216182576.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/7a98834b5a78151101cbe73a77013df6.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/882d99f734916e9ff6eee557096a5303.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3a49f0097f636ea4fae0aaf6c7136427.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/007cd2059b42c3b7ce3dc67cc9f7e809.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/211d231bedcfdd17cd1fcd73a360b676.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/8ade9f48b714b71165d67eb1dc84c511.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/e3a88490f6caf14b75a56c2a41c5f498.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3b1b2d81b1647d42d539172480213640.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/ed721b9b0048f7b87ddad6fa0949d59a.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3f5ad042ac5b97988ec0d5273298474b.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/5f15c62e033a1fc40df420e654cee686.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/cdddda136528d6b52d547be47eaeb4ee.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/3916e229d36268156eea1e688136aedd.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/5cedb47f06980ed007b0f9581216c603.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/0a33c3074d9b72b4d25f2d6b40591ead.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/102418404280b497a9a1db31eb5207c2.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/56ca4f901e109fd7334de938ab909861.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/2d47111ca5be9b1536878243db629f07.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/b549266c615f38dc2c335a7686b2ecf5.jpg&w=60&h=60)
![](/timthumb.php?src=disc/06-09-24/534dc5aa607c8b6f871012fe6c856aa1.jpg&w=60&h=60)
![](banners/acba.gif)