Ереван, 06.Апрель.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Ճանաչե՛լ Արցախի անկախությունը. բայց ո՞ր սահմաններով

АНАЛИТИКА
Հայաստանի կողմից Արցախի Հանրապետության անկախությունը ճանաչելու մասին ընդդիմադիր պատգամավորներ Հրանտ Բագրատյանի և Զարուհի Փոստանջյանի ներկայացրած օրինագիծը, պարզվեց, կառավարությունն առայժմ չի հաստատել: Կառավարության եզրակացության մեջ գրված է.
 
«ՀՀ կառավարությունը ներկայացված օրենքի նախագծի ընդունումը կպայմանավորի Հայաստանի և Արցախի միջև քննարկումների արդյունքներով՝ հաշվի առնելով հետագա զարգացումները, այդ թվում՝ նաև արտաքին գործոնները»: Այլ կերպ ասած` Հայաստանը պաշտոնապես կճանաչի Արցախի անկախությունը, եթե դրան կտրուկ դեմ չլինեն գերտերությունները, եթե Ադրբեջանը լայնամասշտաբ պատերազմ սկսի, իսկ Հայաստանն այլ ելք չունենա:
 
Հարց է առաջանում: Ո՞րն էր այս նախաձեռնության իմաստը, որը բավական մեծ աժիոտաժ առաջացրեց ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Ադրբեջանում: Ի դեպ, Բաքվից արձագանքեցին բավական հիստերիկ կերպով` ուղղակիորեն սպառնալով լայնածավալ պատերազմ սկսել, եթե Հայաստանը ճանաչի Արցախը: Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ Արցախի անկախության ճանաչումը կնշանակի Մինսկի խմբի շրջանակում բանակցային գործընթացի տապալում: Միջնորդներն էլ արձագանքեցին շատ զուսպ` ակնարկելով Հայաստանին, որ չեն ողջունում այդ նախաձեռնությունը:
 
ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն ասաց, որ խուճապի մատնվելու կարիք չկա: Ըստ նրա` Արցախի հակամարտությունը չի կարող լուծվել Արցախի կարգավիճակի միակողմանի ճանաչմամբ, որ դա պետք է որոշվի ընդհանուր համաձայնությամբ: Գրեթե նույն կերպ արձագանքեց ԱՄՆ պետքարտուղարությունը, որի փոխխոսնակ Մարկ Թոները հայտարարել է. «ՄիացյալՆահանգները, ամբողջ միջազգային հանրության հետ միասին, չի ճանաչում Լեռնային Ղարաբաղը: Լեռնային Ղարաբաղի վերջնական կարգավիճակը պետք է որոշվի միայն համապարփակ կարգավորմամբ»:
 
Կարելի է ենթադրել, որ Հայաստանի խորհրդարանում Արցախի անկախության ճանաչման օրինագծի շրջանառման նպատակն է եղել թե՛ Ադրբեջանի, թե՛ միջազգային հանրության ռեակցիան ստուգելը: Հայաստանը ցույց տվեց, որ եթե պատերազմ է, ապա թող լինի պատերազմ, իսկ եթե խաղաղ ճանապարհով ենք ուզում լուծել հարցը, ապա բանակցենք: Օրինագիծը ներկա պահին չհաստատելը նշանակում է, որ Հայաստանը դեռ ակնկալում է խաղաղ բանակցային գործընթացի վերսկսում, որի ուղղությամբ Մինսկի խմբի միջնորդները, կարծես, ջանքեր են գործադրում: Ապրիլի սկզբի պատերազմական գործողություններից անցել է ավելի քան մեկ ամիս, իսկ Ադրբեջանը լայնամասշտաբ պատերազմ դեռ չի սկսել:
 
Բայց, ամեն դեպքում, ենթադրենք, որ եկել է մի պահ, որ Հայաստանը պետք է ճանաչի Արցախի Հանրապետության անկախությունը: Երբ ճանաչում են որևէ երկրի անկախությունը, ապա ճանաչում են հստակ սահմաններով: Հիմա որո՞նք են իրավաբանորեն Արցախի Հանրապետության պետական սահմանները: Պարզվում է, որ հայտնի չէ, թե որոնք են այսօրվա Արցախի Հանրապետության պետական սահմանները: Մանրամասնեմ: Փաստացի, Արցախը ինքնորոշվել է երկու անգամ` մեկը՝ 1980-ականներին՝ ԼՂԻՄ-ի սահմաններով, մյուսը` 2006թ. Սահմանադրական հանրաքվեով, որի վերջին` 142-րդ հոդվածում գրված է հետևյալը. «Մինչև Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության պետական տարածքի ամբողջականության վերականգնումը և սահմանների ճշգրտումը հանրային իշխանությունն իրականացվում է այն տարածքում, որը փաստացի գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության իրավազորության ներքո»:
 
Սահմանադրության այդ հոդվածը, ըստ երևույթին, գրվել է այն նպատակով, որ բանակցային գործընթացում դեռ խնդիր կա ոչ միայն որոշակի տարածքներ զիջել Ադրբեջանին, այլև պահանջել Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված Մարտակերտի, Մարտունու և Շահումյանի շրջանները: Հետևաբար, ԼՂԻՄ-ի սահմաններով ինքնորոշված Արցախի անկախությունը ճանաչելը կնշանակի համաձայնել 7 շրջանների հանձնմանը: Իսկ 2006թ. հանրաքվեով ընդունված Սահմանադրությամբ Արցախի անկախությունը ճանաչելը կնշանակի ճանաչել Արցախի ժամանակավոր սահմանները, իսկ այդպիսի ճանաչում չի լինում: Երկրի անկախությունը ճանաչում են կոնկրետ սահմաններով: Խորհրդարանում ներկայացված օրինագծում խոսվում է 2006թ. Սահմանադրության մասին:
 
Ուստի, քանի դեռ Արցախը չի ճշգրտել, հստակեցրել իր սահմանները, ապա Հայաստանը ճանաչում է Արցախի անկախությունը, որ ի՞նչ անի: Քանի դեռ Արցախը չի հստակեցրել, թե որոնք իր պետական սահմանները, ապա Հայաստանը չի կարող օդի մեջ ճանաչել Արցախի անկախությունը, իսկ սահմաններն իրավաբանորեն հստակեցնել կարելի է կա՛մ նոր հանրաքվե անցկացնելով, կա՛մ Արցախի խորհրդարանի համապատասխան օրենսդրական նախաձեռնությամբ:
 
Տիգրան Խաչատրյան 
 
Past.am, վերլուծաբան
Армянская церковь под давлением. Армяне обращаются во Всемирный совет церквейПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» генерал-майора Аршака Карапетяна с ПасхойIDBank предоставит стипендии на сумму 35 миллионов драмов 103 арцахским студентам Ереванского государственного университета ВТБ (Армения) упростил процесс автокредитования на первичном рынке Геополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»А где же человечность? «Паст»Жители Тигранашена не имеют права собственности и живут в постоянном ощущении угрозы (Видео)Арман Царукян сделал громкое заявление насчет своего будущегоАрмия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного векаЮнибанк присоединился к Партнерству по финансовому учету углеродных выбросов (PCAF) NYT: Франция, РФ и Китай сорвали решение в Совбезе ООН по войне против ИранаБезопасная среда - ровные возможностиРазъяснение: Почему 18-летнего арестованного Давида Минасяна перевезли из УИУ «Армавир» в УИУ «Абовян»?Юнибанк присоединился к Партнерству по финансовому учету углеродных выбросов (PCAF)Келлог назвал союзников США по НАТО трусами и призвал создать новый альянсАмериканский сенатор заявил, что США проигрывают кампанию против ИранаШеф Пентагона уволил еще двух высокопоставленных военачальников армии СШАТигранашен на грани опустения: жители приграничного села живут в тревоге и неопределённости Арестовать весь армянский народ не получится: «Паст»IDBank получил награду Commerzbank STP Excellence Award 2025«В Армении идёт тенденция к ухудшению обстановки» Аршак Карапетян Геворг Геворкян не имеет никакого отношения к партии «Всеармянский фронт»: «Паст»Почему меморандум о союзе с «Сильной Арменией» подписал руководитель инициативы «Армения-это я»? «Паст»Армяне Москвы встретили Пашиняна акцией «Мы с Эчмиадзином»: «Паст»ОАЭ сообщили о гибели человека в результате падения обломков беспилотникаДесантные операции и сценарии возможного захвата иранских островов в персидском заливе Emirates: Гражданам Ирана запрещён въезд и транзит через ОАЭВступило в силу постановление правительства о порядке расчета налога исходя из мощности двигателя электромобиляМарко Рубио: США придётся пересмотреть свои отношения с НАТО после завершения конфликта с ИраномЕреван и Армения вошли в топ стран с худшим воздухомНапряженная ситуация сложилась в ереванском детском саду: родители требуют отставки директора«Мы уйдем очень скоро»: Трамп анонсировал окончание войны независимо от того, будет ли сделка с ИраномВ Армению через Азербайджан сегодня будет отправлено 5 вагонов зернаПервый этап гуманитарной помощи для вынужденных переселенцев из Арцаха завершёнЗатопили плакатами «с сердечками»: «Паст»Снова активизируют сквернословие, злобу и ненависть: «Паст»Существует желание не допустить, чтобы «Арарат-Армения» стала чемпионом: «Паст»Ким Кардашьян выставила на благотворительный аукцион одежду из сериала «Все честно»IDBank представил специальное предложение на TOON EXPO 2026Армянский самбист Карен Саргсян завоевал золото «Кубка основоположников самбо 2026» в МосквеМеждународная конференция FINTECH360 соберет в Ереване 500 участниковЕАЭС хочет, чтобы Армения активнее участвовала в кооперации с другими странами ЕАЭС – ОверчукПредставители омбудсмена встретились с задержанными после инцидента в ЕреванеВ Большом театре в Москве прошла премьера оперы Верди «Отелло»: в главной партии выступил Ованнес АйвазянПри поддержке Ucom в Вагаршапате состоялся региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»МИД Ирана: Зеленский пытается обобрать страны Ближнего Востока В поисках Защитника Демократии