Երևան, 09.Դեկտեմբեր.2021,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Պատերազմից ու պարտությունից կարող էինք խուսափել, եթե իշխանության ղեկին չլինեին այն ուժերը, որոնք այսօր էլ շարունակում են մնալ պետության ղեկին. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 

44-օրյա պատերազմի սկզբից մեկ տարի անց ԱՀ ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանի և ՀՀ ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանի հետ զրուցել ենք պատերազմի հետևանքների մասին, անդրադարձել առկախված խնդիրներին, նաև հարցին, թե արդյոք հնարավո՞ր էր խուսափել պատերազմից ու պարտությունից: Ըստ Մետաքսե Հակոբյանի, պատերազմից խուսափելու հնարավորության մասին հարցը շատերին է հետաքրքրում: «Կարծում եմ՝ շատերիս պատասխանը նույնն է. այո՛, կարող էինք խուսափել, եթե վարվեր ու տարվեր այն դիվանագիտությունը, որն անհրաժեշտ էր, այլ ոչ թե թշնամու հետ գնային համագործակցության: Եվ սրանք զուտ խոսքեր չեն, իրականում համագործակցություն եղել է ու, ցավոք, շարունակվում է:

Ճիշտ դիվանագիտություն վարելու դեպքում անգամ պատերազմի ժամանակ էր հնարավոր խուսափել հետագա կորուստներից: Հնարավոր էր կանգնեցնել պատերազմը, երբ այդքան զոհեր չունեինք, այսքան մեծ կտոր հայրենիք չէինք կորցրել: Ես պատերազմի երրորդ օրվանից սկսած Արցախի նախագահին հարցրել եմ՝ ո՞ւր է ձեր արտաքին դիվանագիտությունը, որովհետև ակնհայտ էր, որ որևէ դիվանագիտական աշխատանք չէր տարվում»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Մ. Հակոբյանը:

Անդրադառնալով պատերազմից խուսափելու հնարավորությանը՝ Տիգրան Աբրահամյանը նշեց. «Պատերազմից ու պարտությունից կարող էինք խուսափել, եթե իշխանության ղեկին չլինեին այն ուժերը, որոնք այսօր էլ շարունակում են մնալ պետության ղեկին»:

Ինչ վերաբերում է հետևանքներին, Տ. Աբրահամյանը շեշտեց. «Ցանկացած պարագայում, նույնիսկ անկախ արդյունքից, պատերազմն իր հետևանքները թողնում է յուրաքանչյուր պետության վրա: Այստեղ հարցն ամբողջովին այլ է. մասնավորապես, այն ուժերը, որոնք այսօր ստանձնել են երկրի ղեկավարությունը, ի՞նչ են անում այդ դառը հետևանքների մեղմման ուղղությամբ, ի՞նչ են անում պատերազմից անհրաժեշտ դասեր քաղելու համար, ի՞նչ են անում մեր անվտանգության համակարգի, և, ընդհանրապես, պետության վերականգնման ուղղությամբ:Իրականում այն, ինչ տեսնում ենք հետպատերազմյան իրավիճակում, խոսում է այն մասին, որ այս իշխանությունը մեկ նպատակ ունի: Այն սեփական իշխանությունը պահելն է, որի ճանապարհին թքած ունի և՛ երկրի, և՛ անվտանգության, և՛ հասարակության վրա»: Մետաքսե Հակոբյանը շեշտեց՝ երբևէ չի մտածել ու չի մտածի, որ հայ ազգը կորցրել է հայի կերպարը, կորցրել է դիմագիծը:

«Բայց ես փաստում եմ, որ իշխանությունները կարողացան մարդկանց շեղել, թեքել դեպի նյութականը: Բթացրել էին այն գիտակցումը, որ մենք պատերազմող երկրում ենք, որ մեր շուրջբոլորը թշնամիներ են: Այնքան էին ասել «թուրքը խաղաղասեր» է, որ մարդիկ մի տեսակ այլևս չէին կենտրոնանում պատերազմի վրա: Հենց այդ օրակարգը թելադրելով՝ գերադասելի դարձրին նյութականը, ինչի արդյունքում ունեցանք սարսափելի պատերազմը, որտեղ զոհվեցին մեր բոլորի երեխաները: Այդ օրակարգը շարունակվում է թելադրվել նաև այսօր: Երբեք չեք լսի, որ Արցախի նախագահը խոսի անվտանգային խնդիրներից, ինքը միշտ խոսում է բարեկեցիկ ու ճոխ կյանքից:

Նույնն անում են ՀՀ իշխանությունները: Այսօր վերջիններիս օրակարգում այն ամենի շարունակությունն է, ինչն սկսվել է դեռ 2018-ին, ինչի պտուղները մենք սկսեցինք քաղել 2020 թ. սեպտեմբերի 27-ից և առ այսօր շարունակում ենք քաղել ու դեռ տեսնելու ենք: Մասնավորապես, իրենք խաղաղության պայմանագրի անվան տակ ամբողջովին կարժեզրկեն բոլոր զոհերի հիշատակը: Ի վերջո, գերնպատակը «Մեղրիի միջանցքն» է, այն կտան, հետո խաղաղության պայմանագիր կկնքեն: Իրենք բարդ չեն, այլ շատ պրիմիտիվ են, մենք ենք այդ պրիմիտիվության մեջ բարդություններ փնտրում: Պարզապես մեր ազգը, չգիտեմ, երևի հավատաց, որ իրենցից յուրաքանչյուրը վարչապետ է, որ իրենցից յուրաքանչյուրը որոշում կայացնելու իրավունք ունի: Մինչդեռ պատերազմի ժամանակ Հայաստանից ու Սփյուռքից հազարավոր հայրենակիցներ տեսնում էին, որ իրենց դավաճանում են, ու դավաճանում են իշխանությունները: Այսօր այդ նույն իշխանությունները շարունակում են առաջ տանել իրենց կեղծ օրակարգը»,-ասաց Մ. Հակոբյանը:

Խոսելով իշխանությունների օրակարգերի մասին՝ Տիգրան Աբրահամյանը հավելեց. «Իշխանությունն ամեն գնով ուզում է փակել պատերազմի էջը, բայց դա փորձում է անել ոչ թե հիմնական պատասխանատուներին, մեղավորներին իրավական պատասխանատվության ենթարկելու ճանապարհով, այլ փորձում է խույս տալ այս գործընթացում իր ունեցած պատասխանատվությունից ու մնացածն ամբողջությամբ բարդել բոլորի վրա: Բայց առանց իրական մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու պատերազմի էջը փակել ուղղակի հնարավոր չէ: Բացի այդ, պատերազմը ենթադրում է նաև պետական կառավարման համակարգի ամբողջական վերլուծություն՝ թերացումների, խնդիրների, տապալումների տեսանկյունից: Այս ամենը չի իրականացվել, և դրանով իսկ Հայաստանի ու Արցախի անվտանգության համար նոր սպառնալիք է ստեղծվել: Քանի իշխանության ղեկին այս ուժն է ու այս մարդիկ են, ապա պետք է իրադարձությունների զարգացման վատագույն սցենար կանխատեսել: Այս իշխանությունը Հայաստանի և Արցախի առջև առկա խնդիրները լուծելու ո՛չ ցանկություն, ո՛չ կամք, ո՛չ էլ հնարավորություն ունի»:

Մետաքսե Հակոբյանը, դիտարկելով վերջին մեկ տարվա զարգացումները, նշեց, որ օրակարգից դուրս է բերվել նաև Արցախի կարգավիճակի հարցը: «Մենք գոնե 30 տարի գիտեինք՝ ինչի ենք ձգտում, ինչ ենք ուզում: Հիմա անընդհատ ինչ-որ պաթոսային հայտարարություններ ու կոչեր կարող ենք լսել այս իշխանություններից, բայց երբևէ չեն խոսում Արցախի կարգավիճակի մասին՝ այն թողնելով անորոշ: Այսօր մենք ուղղակի թելից կախված անհայտ վիճակում ենք մեզ զգում: Իրենց օրակարգից այդ հարցը հանված է, և չեն էլ քննարկելու: Ալիևն ու Էրդողանը հատկապես իրենց վերջին ելույթների ժամանակ հայտարարում են, որ, իրենց խոսքերով, «Արցախի կարգավիճակ հասկացություն չկա»: Իրենք այդ մասին ասում են, իսկ հայկական իշխանությունները իրենց պահում են այդ դիրքորոշման, այդ օրակարգի տրամաբանության ներքո, թեպետ բարձրաձայն չեն հայտարարում այդ մասին:

Փաստորեն, գնում են այն օրակարգով, որը թելադրում են Էրդողանն ու Ալիևը: Ըստ ադրբեջանական ու թուրքական կողմի, Արցախի կարգավիճակի հարց չկա, որովհետև Արցախի կարգավիճակը 2020 թ. պատերազմով և նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությամբ լուծված է: Մինչդեռ պատերազմները որոշիչ դեր չեն ունենում, քանի դեռ չեն նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ: Իսկ հիմա ամբողջ խնդիրն այն է, որ այս իշխանություններից բանակցությունների նստող էլ չկա»,-ասաց նա՝ ընդգծելով, որ բանակցում են առնվազն երկու հավասար կողմերը, որտեղ յուրաքանչյուրը փորձում է ինչ-որ հարց կարգավորել՝ առաջ տանելով իր երկրի շահը:

«Իսկ կապիտուլ յացիայի ենթարկված իշխանությունն ուղղակի կատարելու է այն, ինչ իրեն կարգադրել են: Մեր թշնամին հստակեցրել է իր դիրքորոշումը: Արցախն, ըստ իրենց, ունի կարգավիճակ, և այդ կարգավիճակն Ադրբեջանի կազմում է: Ըստ ադրբեջանական կողմի հայտարարությունների, սահմանների դեմարկացիայի և դելիմիտացիայի արդյունքում, կնքելով խաղաղության պայմանագիրը, այդ հարցը փաստաթղթային տեսք կունենա: Զուգահեռ՝ հայկական իշխանություններն անընդհատ պահում են այդ օրակարգը՝ ասելով, թե այլևս թշնամություն չպետք է լինի, պետք է երկարատև խաղաղություն լինի: Հասկանալի է, որ դա «խաղաղություն» կոչվել չի կարող: Սյունիքը տալով, Արցախի կարգավիճակի հարցը փակելով ու բոլոր կոմունիկացիաները բացելով՝ երկարատև խաղաղության պիտի գա՞նք: Այդ գործընթացից հայկական կողմը որևէ շահ չի ունենալու: Ամբողջ գործընթացը փակուղու մեջ են գցել, և այս իշխանությունների պարագայում որևէ դրական ելք չի կարող լինել»,-ընդգծեց Մ. Հակոբյանը:

Տիգրան Աբրահամյանի խոսքով էլ՝ պատերազմի հետևանքով Հայաստանը որևէ դերակատարություն չունի անգամ իր շուրջ տեղի ունեցող իրադարձությունների վրա. «Հայաստանին առնչվող հարցերը որոշում են երկրորդ, երրորդ պետությունները և վերջում ուղղակի տեղյակ են պահում Հայաստանի իշխանությանը: Տարածաշրջանում տեղի ունեցող նոր իրադարձությունների մեջ ՀՀ-ն որոշումների կայացման վրա որևէ ազդեցություն ևս չունի»:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ամարասում հայկական կողմը վիրավորներ կամ զոհեր ունիՄի շարք զինծառայողներ արյուն են հանձնել Դոլարը շարունակում է թանկանալ. եվրոն հետ չի մնում Ինչ է սպասվում դեկտեմբերի 10-ին՝ Տավուշում Ռուս խաղաղապահները հումանիտար օգնություն են բաժանում արցախցիներին Վերահաշվարկի արդյունքում ԲՀԿ-ի քվեներն ավելացել ենԼՂ-ում խաղաղապահների ջանքերը կենտրոնացած են խաղաղ կյանքի վերականգնման, ռազմագերիների վերադարձի խնդիրների ուղղությամբ. ՌԴ ԶՈՒ ԳՇ պետ Ականի պայթյունից երկու ադրբեջանցի է զոհվելԱլեն Սիմոնյանը հանդիպել է Ջագան ՉապագայինԲիլլ Գեյթսը նշել է պանդեմիայի ավարտի ամսաթիվը ՀՀ ԱԳՆ հայտարարությունը՝ Ցեղասպանության զոհերի հիշատակի միջազգային օրվա կապակցությամբՎրաստանը ներկայացված չի լինի «3+3» ձևաչափի հանդիպմանը, որը կկայանա վաղը Մոսկվայում. Վրաստանի ԱԳՆ Ամեն ինչ նորմալ կլիներ, եթե վիրավորանքը քրեականացնող օրինագիծը չբերեր մի քաղաքական ուժ, որն իշխանության է եկել պսակներով, թաղումներ կազմակերպելով, ֆեյքային արշավներով. Հայկ Մամիջանյան (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրելԻշխանության համար կա ցանկ, ըստ նպատակահարմարության դրանք օգտագործվում են. Տիգրան Աբրահամյան Ես հայց եմ ներկայացրել Արեգնազ Մանուկյանի դեմ սուտ խոսելու հետ կապված. Ալեն Սիմոնյան Հայ կանայք հզոր ուժ են, եթե նրանց ժամանակին և տեղին տրվում է հնարավորություն. Նարինե Մանուկյան Դուք իշխանության եք եկել՝ քաղաքական գործիչների պատուհանների տակ թաղումներ կազմակերպելով. Մամիջանյան Շուշիի շրջանի Քարին տակ գյուղում ականի պայթյունից ադրբեջանցիներ են զոհվել 5 տարի առաջ, այս օրը խորհրդարանական լսումներում քննարկում էին, թե ինչպես ակտիվացնել օտարերկրյա ներդրումները Հայաստանում և Արցախում. Արտակ Զաքարյան Լիլիթ Մակունցը և կոնգրեսական Յանգ Քիմը քննարկել են ԼՂ 44- օրյա պատերազմից հետո ստեղծված իրավիճակը Արցախում կորոնավիրուսի 53 նոր դեպք է գրանցվել, արձանագրվել է 1 մահ Ահազանգ ռումբի վերաբերյալ․ ԱԻՆ Ի՞նչ փայտից է պատրաստվում հոբոյը. «Փաստ»Ավելացրած արժեքի հարկի արտոնությունները երկարաձգել ևս 2 տարով. Հռիփսիմե Ստամբուլյան Թաթուլ Հակոբյանն ահազանգում է. իրեն սպառնում են կյանքից զրկելՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (9 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Հա­յաս­տա­նում տե­ղի են ունե­ցել Ազ­գա­յին ժո­ղո­վի ար­տա­հերթ ընտ­րու­թյուն­ներ. «Փաստ»Սուտը հին հռոմեացիների բերքատվության և առատության խորհրդանիշ դառնա՞, թե դրսից մեզ ինչ-որ մեկը կարա ուղորդի. Արմեն Աշոտյան Հիմա մենք այս քննարկմամբ խթանում ենք, որ բոլորը ամեն ինչ թողնեն, ապօրինի շինարարություն անեն․ Նիկոլ Փաշինյան (տեսանյութ) Ռուս խաղաղապահները Հայաստանի և Ադրբեջանի իշխանություններին են փոխանցել ավելի քան 1900 դի. Մուրադով «Թավ­շյա հե­ղա­փո­խու­թյան» եր­կիրն իր փշոտ ուղին շա­րու­նա­կում է բա­ցա­ռա­պես փոր­ձե­րի ու անթույլատրելի շատ սխալ­նե­րի մե­թո­դով. «Փաստ»«Մանկական Եվրատեսիլ-2021»-ի առցանց քվեարկությամբ Հայաստանի մասնակիցն առաջինն է Բայդենը կառավարությանը պարտավորեցրել է մինչև 2050 թվականը հասնել արտանետումների զրոյական մակարդակի «Ամենաթողություն ու բարձիթողի վիճակ. մեր հասարակությունն ավելի է աղքատանալու». «Փաստ»Ճապոնիայի ափերի մոտ 5,8 մագնիտուդ հզորությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Մեր շտաբը պահանջատեր է լինելու նույնիսկ մեկ ՀՀ քաղաքացու ձայնի համար. Էդուարդ Բաբայանի նախընտրական շտաբ Վարակակիրների թիվն՝ այսօր«Գործում չկա որևէ ապացույց, որ մատակարարված ապրանքը եղել է ժամկետանց և անորակ». «Փաստ»Ողբերգական ավտովթար . Mercedes-ը մխրճվել է КамАЗ-ի մեջ. կա զոհ Մարտական հերթապահության անցկացման մոտեցումներում պետք է արմատական փոփոխությունների գնալ. ժամանակը մեր դեմ է աշխատում. Տիգրան Աբրահամյան Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն կրակ է բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ Պատվաստման համար հերթում կարող ես կորցնել և՛ առողջությունդ, և՛ արժանապատվությունդ. «Փաստ»Նավթի գներն աճել են Հիշեք՝ ԱԺ-եք գալիս մեզ հաշվետվություն տալու համար և այդ տոնով կարող եք խոսել ձեր խմբակցության պատգամավորների հետ. Հռիփսիմե Ստամբուլյան Պայքարը շարունակվում է. Արթուր Վանեցյան 1 զոհ, 2 վիրավոր. Արարատի մարզում բախվել են Mitsubishi Colt-ն ու Hyundai Tucson-ըԵրբ «ժողովրդի վստահության» հողը փախչում է իշխանությունների ոտքերի տակից. «Փաստ»Հայկական բանակի գործողությունների արդյունքում ադրբեջանցի զինծառայող է ոչնչացվել ԱՏՁՄ-ն ամփոփել է հանրակրթական ծրագրերի արդյունքները ՀՀ ՊՆ N զորամասի զինծառայող է վիրավորվել, վիճակը ծայրահեղ ծանր է․ ՊՆ