Երևան, 25.Հունվար.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ռեբուս. գրելու տեխնիկայից՝ գլուխկոտրուկ. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ռեբուսը գծանկարների, պատկերների, տառերի և այլ նշանների հավաքածուի տեսքով գլուխկոտրուկ է: Ռեբուսի առաջացման պատմությունը, կարելի է ասել, գալիս է հին ժամանակներից, երբ մարդիկ միմյանց տեղեկություններ էին փոխանցում՝ օգտագործելով պարզունակ պատկերներ: Հին եգիպտացիները նույնիսկ մ.թ.ա. 3-4-րդ հազարամյակներում օգտագործել են գրելու այդ տեխնիկան, քանի որ որոշ բառեր նկարելը ավելի հեշտ է, քան գրելը: Ֆրանսիացիները տասնհինգերորդ դարում առաջինն են օգտագործել ռեբուսները՝ որպես զվարճալի հանելուկներ: Այն ժամանակ այսպես էր կոչվում ծաղրածուի կատարումը հրապարակներում:

Հեգնական կատակների ու բարդ բանաստեղծությունների օգնությամբ նրանք փորձում էին ծաղրել ազդեցիկ անձանց արատները: Ծաղրածուներն իրենց ներկայացումներն անվանում էին «De rebus quae geruntur», որը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում էր «գործերի մասին, որոնք տեղի են ունենում»: Դրանք շատ են զվարճացրել հասարակ մարդկանց և արագորեն հանրաճանաչություն են ձեռք բերել: Իհարկե, բացառությամբ ազնվական մարդկանց, որոնք ծաղրուծանակի էին ենթարկվում կատակերգուների կողմից: Արդյունքում, տասնվեցերորդ դարում նման զվարճանքներն արգելվել են: Բայց ռեբուսը չի վերացել, պարզապես փոխվել է: Բառերի՝ զավեշտալի և սրամիտ այդ խաղի նկատմամբ հետաքրքրությունը չի նվազել:

Աստիճանաբար սկսել են հայտնվել նկարված հանելուկներ, որոնք պարունակում էին նկարներ, տառեր, թվեր: 16-րդ դարի կեսերին Ֆրանսիայում լույս է տեսել ռեբուսների առաջին տպագիր գիրքը: Այն բաղկացած էր զվարճալի պատմությունների հավաքածուից և փոքրաթիվ նկարներից: Աքրոստիկոսի և տառախառնուկի (աննագրամա) սիրահար բանաստեղծ Էթիեն Տաբուրոն օգտագործել էր բառերի և բառակապակցությունների խաղ, որպեսզի ընթերցողին գերի՝ լուծելու այս կամ այն զվարճալի ռեբուսը: Աստիճանաբար ռեբուսները ավելի ու ավելի տարածված են դարձել և սկսել են լքել Ֆրանսիայի սահմանները՝ տարածվելով Իտալիայում, Անգլիայում, Գերմանիայում: Օրինակ՝ 18-րդ դարի վերջին անգլիացի նկարիչ Թոմաս Բույքի կողմից լույս է տեսել մանկական Աստվածաշունչ:

Աստվածաշնչի ավելի մատչելի ընկալման համար տեքստի որոշ բառեր և նույնիսկ արտահայտություններ փոխարինվել են հետաքրքիր նկարներով: Սա Սուրբ գրքի մասին գիտելիքները մատչելի և ցանկալի էր դարձնում երեխաների համար: Նման հիերոգլիֆային հրատարակությունը մեծ ժողովրդականություն է վայելել արտերկրում: 1788 թվականին Եսայա Թոմասը հրատարակել է Աստվածաշնչի ամերիկյան տարբերակը նկարազարդումներով: 19-րդ դարի կեսերին աշխարհի շատ երկրներում ռեբուսները օրգանականորեն են մտել մարդկանց առօրյա կյանք: Բնութագրական գծանկարները զարդարել են պանդոկների ցուցանակները, եղել են դարպասների և տների դռների վրա: Նույնիսկ Լոնդոնի աբբայություններից մեկում գտնվող մատուռի տանիքը որոշ ժամանակ զարդարված էր ռեբուսով:

1845 թվականին հանրաճանաչ պատկերներով առաջին զվարճալի նկարներն են հայտնվել ռուսական «Իլ յուստրացիա» ամսագրում: Իսկ 1881 թվականին լույս է տեսել «Ռեբուս» շաբաթաթերթը: Այն մեծ տարածում է գտել, քանի որ, բացի հոգեբանության, կրթության մասին և այլ հոդվածներից, պարունակել է հետաքրքրաշարժ ռեբուսներ և շարադաներ: Հեռուստատեսության մուտքով ռեբուսները հաջողությամբ նվաճել են նաև էկրանը: Դա է վկայում անցյալ դարի կեսերին ամերիկյան հայտնի «Ռեբուս խաղ» հեռուստաշոուն, որի ժամանակ գտնվում էին գաղտնագրված բառերը, իսկ ամենախելացին դրամական պարգև էր ստանում: Ռեբուսների հանրաճանաչությունը նույնիսկ հիմա չի նվազել: Դրանք հիանալի կերպով զարգացնում են հիշողությունը և հնարամտությունը, ընդ որում՝ հետաքրքիր են ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների համար:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում 

Ինչ էր ասել Արմեն Սարգսյանը մեկ տարի առաջ. «Ժողովուրդ»«Խաղից դուրս» վիճակում. «Փաստ»Facebook-ը, Zoom-ը, Uber-ը, Netflix-ը, Quora-ն օգտվում են հայկական ստարտափի պլատֆորմից. նոր հնարավորություններ՝ Հայաստանի ՏՏ մասնագետների համար. «Փաստ»«Հրապարակ».Փաշինյանը  ասել էր, որ Արցախի անկախության եւ կարգավիճակի հարցում հույսեր փայփայելն անիմաստ էԱրատավոր երևույթների ու մեխանիզմների վերադարձը. «Փաստ»Սրճարանում Փաշինյանից և նրա ընտանիքից պահանջել են կորոնավիրուսի պատվաստումը հաստատող QR կոդը«Գերեվարված բոլորն անձինք պետք է ազատ արձակվեն ու վերադառնան իրենց տները». ԵԽԽՎ նորընտիր նախագահՊոլսո Հայոց պատրիարքը ապաքինվել է կորոնավիրուսիցԴժբախտ պատահար Երևանի Գրիբոյեդովի փողոցումԱդրբեջանը նման հայտարարություններ է անում, որովհետև Հայաստանն էլ է տասնյակ տարիներ արել․ ՓաշինյանՓաշինյանի շուրթերով ասվում է, որ ընդունում են թուրքական բոլոր նախապայմանները․ Գեղամ ՄանուկյանԲժիշկը զգուշացրել է կորոնավիրուսի պատճառով տեսողության կորստի վտանգի մասինՆԱՏՕ-ն նախատեսում է լրացուցիչ մարտական ​​խմբեր ուղարկել դաշինքի արևելյան սահմաններԱրմեն Սարգսյանն իր հրաժարականի տեքստում ամեն ինչ բավականին պարզ ներկայացրել էԻ՞նչ է լինելու «Հյուսիս-Հարավ» մայրուղու Սյունիքի հատվածի հետ․ Վարդան ՈսկանյանԱրմեն Սարգսյանը խուսափում է հերթական զիջումների մասը դառնալ. Աննա ԳրիգորյանԱդրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել ևս մեկ աճյունԱյն, ինչ արվում է, արվում է ընդդեմ հայ ժողովրդի, Հայաստանի Հանրապետության և պետականությանԱրձանագրենք, որ Հայաստանում մահացավ վերջին անկախ պետական կառույցըՄեսսին աստիճանաբար ապաքինվում է կորոնավիրուսիցԲացահայտվել է Եղեգնավան գյուղում 2 հոգու դանակահարությունըՆիկոլ Փաշինյանը պատասխանում է լրատվամիջոցների և ՀԿ-ների հարցերին. ուղիղԹուրքիան ամենախոցելի տնտեսություն ունեցող երկրների ցանկում 2-րդն Վերջին երկու ամսվա ընթացքում տնտեսական վիճակը բարելավվել էԱԺ-ում կրկին պարգևատրում են բաժանելԱրմեն Սարգսյանը ստիպված է հրաժարական տվելԱՄՆ-ն սպառնում է արտահանման զանգվածային հսկողություն սահմանել ռուսական առանցքային ոլորտների նկատմամբՀունվարի 24-ին անցկացվել է նորակոչիկ զինծառայողների երդման հանդիսավոր արարողությունՄահվան ելքով վրաերթ՝ Կոտայքի մարզում. կին հետիոտնը տեղում մահացել է (լուսանկար)Ընկերուհու երիկամը ստացած տղամարդը վիրահատությունից հետո լքել է նրանՎրաստանում չորս նախարար վարակվել է կորոնավիրուսովԱդրբեջանում տեղի է ունեցել հայ ռազմագերիների հերթական դատավարությունըԱդրբեջանի պաշտպանության նախարարը մեկնելու է ԻրանԵնթադրելի է՝ նախագահը հրաժարական է տվել վարչապետի հետ սուր տարաձայնությունների պատճառով․ «Կոմերսանտ»Նոր նշանակում՝ քննչական կոմիտեումԽախտումներ՝ հոգեբուժարաններում. ՄԻՊ-ի հրապարակած զեկույցից պատկերը մինչ օրս նույնն էՍտամբուլի օդանավակայանում դադարեցվել են բոլոր թռիչքներըՈւկրաինան հարձակողական գործողություններ է նախապատրաստում․ Կրեմլ ՀՀ հինգերորդ օմբուդսմեն է ընտրվել Քրիստիննե Գրիգորյանը Դավիթ Կիրակոսյանը նշանակվել է ՔԿ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի պետ Դոլարն ու եվրոն էժանացել են Հնդկաստանում տղամարդը հրկիզել է բանկը, քանի որ նրան հրաժարվել են վարկ տրամադրել Մեղրի քաղաքում ավտոմեքենա է հրդեհվել ՌԴ-ում ՀՀ դեսպան Վարդան Տողանյանը հայտարարել է դիվանագիտական ​​առաքելությունն ավարտելու մասին Դերբի Քաունթիի 18-ամյա պաշտպանը տեղափոխվել է Չելսի Երկիրը որբի գլուխ է արդեն 3,5 տարի․ Արթուր Ղազինյան Ադրբեջանական բանակը մեկ օրում երկու զինծառայող է կորցրել Հակառակորդը կեսգիշերին կրակոցներ է արձակել Կարմիր շուկայի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա ևս 3-5 ատիճանով Հայաստանում Ժողովրդավարությունը սպանվել է հենց ժողովրդավարության «մարտիկների» ձեռքերով. Արտակ Զաքարյան