Երևան, 18.Հուլիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Աշխարհի «նոր յոթ հրաշալիքների» առաջատարը՝ Կոլիզեյը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Կոլիզեյը ամենահանրահայտ ճարտարապետական հուշարձաններից է ինչպես Իտալիայում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում: Գրեթե երկու հազար տարի Հռոմի հենց կենտրոնում գտնվող այդ հոյակապ ամֆիթատրոնն իր շուրջն է հավաքել միլիոնավոր այցելուների, ովքեր ցանկացել են իրենց սեփական աչքերով տեսնել այդ կուլտային շինությունը։ Սակայն կան որոշ մանրամասներ, որոնք քչերին են հայտնի: Կոլիզեյ անվանումն առաջացել է լատիներեն colosseus բառից, որը նշանակում է «հսկա»: Այդպիսին էր այդ շինությունը հռոմեացիներին թվում մեր դարաշրջանի արշալույսին, քանի որ այն ժամանակ շինությունների մեծ մասի բարձրությունը չէր գերազանցում 10 մետրը:

Ժամանակակից զբոսաշրջիկները այլ կերպ են պատկերացնում ամֆիթատրոնի չափերը, քանի որ երկնաքերերը փոխել են մարդկանց՝ մասշտաբի զգացումը: Բայց կարևոր է հասկանալ, որ Կոլիզեյի յուրահատկությունը ոչ թե պատերի բարձրության, այլ քաղաքակրթության մեջ ունեցած մշակութային և պատմական ներդրման մեջ է։ Վեսպասիանոս կայսրը, որը մեր թվարկության 69 թվականին բարձրացել էր Հռոմեական Կայսրության գահին, հսկայական միջոցներ էր ծախսել պաշտամունքի վայրերի վերականգնման վրա (օրինակ՝ այնպիսին, ինչպես Կապիտոլիումն է):

Բայց 72 թվականին նա որոշել էր ավելի հավակնոտ նախագիծ ձեռնարկել և տարածաշրջանի լավագույն շինարարներին հանձնարարել էր կառուցել այնպիսի Ֆլավյան ամֆիթատրոն, որն իր դինաստիայի հետքը համաշխարհային մշակույթում հավերժ կթողնի: Վեսպասիանոսը նաև հետին միտումներ ուներ.Կոլիզեյի հիմքը դրվել է նոր տիրակալի նախորդի և թշնամու՝ Ներոնի Ոսկե տան մոտ գտնվող լճի տեղում: Նման շինարարությունը Հռոմի քարտեզից ամբողջությամբ պետք է ջնջեր իր նախորդի գոյության հետքերը։ Ըստ պատմաբանների, ամֆիթատրոնի կառուցմանը մասնակցել է մոտ 100 հազար բանվոր, որոնց մեծամասնությունը եղել են ռազմագերիներ ու ստրուկներ։ Ութ տարվա հոգնեցուցիչ և անդադար աշխատանքից հետո Կոլիզեյը լիովին ավարտվել է և հաստատվել կայսեր կողմից:

Իր գոյության առաջին դարերում շինությունն իսկապես հսկայական տեղ է գրավել հռոմեացիների կյանքում և նրանց միշտ հիշեցրել է իր հիմնադրի մասին, քանի որ մինչև 8-րդ դարը այն կոչվում էր Ֆլավյան ամֆիթատրոն։ Այնտեղ պարբերաբար անցկացվում էին գլադիատորական մարտեր, կենդանիների մարտեր, տոնական ներկայացումներ։ Բացի զվարճանքի միջոցառումներից, այստեղ նաև մահապատիժներ էին ի կատար ածվում, ինչն էլ պատճառ է դարձել Կոլիզեյի օգտագործման դադարեցման համար Կոնստանդին 1-ին կայսեր կողմից: Միջնադարում այս կրոնական կառույցը կա՛մ ամբողջովին անտեսվել է իշխանությունների կողմից, կա՛մ օգտագործվել է որպես հիշատակի վայր՝ ի պատիվ վաղ քրիստոնյաների, որոնք նահատակվել են: Այդ ամենը հանգեցրել է նրան, որ մինչև 18րդ դարը ոչ ոք չէր մտածում Կոլիզեյի վերակառուցման և վերականգնման անհրաժեշտության մասին, և արդյունքում նրա շատ մասեր անդառնալիորեն ավերվել են:

19-րդ դարի վերջում կաթոլիկ եկեղեցին որոշել է վերսկսել ամֆիթատրոնի վերակառուցման աշխատանքները՝ հնարավորինս պահպանված տարրերը ապահով պահպանելու համար։ Հուշարձանի նկատմամբ վերաբերմունքի այդ փոփոխության շնորհիվ Կոլիզեյը սկսել է գրավել պատմաբանների, ճարտարապետների և արվեստաբանների ուշադրությունը, որոնք մի քանի տասնամյակների ընթացքում կարողացել են երբեմնի մոռացված շենքը վերածել եվրոպական քաղաքակրթության խորհրդանիշի: 2007 թվականին «Նոր բաց աշխարհ» կորպորացիան անցկացրել է մրցույթ, որտեղ մարդիկ ամբողջ աշխարհից կարողացել են քվեարկել և ընտրել այն կառույցները, որոնք, իրենց կարծիքով, արժանի են աշխարհի նոր յոթ հրաշալիքների կոչմանը: Առաջին տեղը զբաղեցրել է Կոլիզեյը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հուլիսի 18-ին երկար ժամանակով լույս չի լինելու բազմաթիվ հասցեներում Սպասել հորդառատ անձրևների․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Կիրանցիները հերթով կանչվում են հարցաքննության, այդ թվում` անչափահասներ. Գոհար Վարդանյան Գազ չի լինի հուլիսի 18-ին, 19-ին և 22-ին՝ տասնյակ հասցեներում Ռուսաստանից արգելք են սահմանում հայաստանյան գյուղմթերքի նկատմամբ Բախվել են 71-ամյա վարորդի «07»-ն ու 38-ամյա վարորդի «CAT» մակնիշի տրակտորը․ կան վիրավորներ «Տեխնոլոգիական ամենամեծ բուհի և արդյունաբերական հսկայի միջև համագործակցությունը գնալով էլ ավելի է զարգանում»․ ԶՊՄԿ կայուն զարգացման գծով տնօրեն Արմեն Ստեփանյան Երևանում կառուցվում է 20 կմ ոռոգման ցանց, 10 կմ արդեն պատրաստ էՀայաստանյան ԶԼՄ-ների ֆեյսբուքյան էջերից կոնտենտ է ջնջվում Մոսկվայի կենտրոնում խոշոր հրդեհ է բռնկվել (տեսանյութեր) Շուռնուխի նորակառույց 13 տներից միայն 5-ն է դեռ բնակեցված Կիրանց. Հեռվում ադրբեջանցի սահմանապահներն են և ադրբեջանական տրակտորը (տեսանյութ) Կոտայքի մարզում բախվել են «Toyota Corolla»-ն, «Opel»-ն ու «Seat»-ը. վերջինը կողաշրջվել է. կա վիրավոր Թողարկվել է Fastex Card-ը․ ֆիզիկական քարտի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Fastex Meetup-ի շրջանակումՏարադրամի փոխարժեքները հուլիսի 17-ին Բելառուսի իրավապահների կողմից հետախուզվողը հայտնաբերվել է «Զվարթնոց» օդանավակայանում Հարձակվել է մոր և երեխայի վրա, հետո՝ օգնության հասածների. ում շունն է Ոսկեհասկում վնասել բնակիչներին. մանրամասներ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պատվիրակությունն այցելել է ՀՀ կրթական և մշակութային մի շարք հաստատություններ Թրամփի օրոք ՌԴ-ի համար ոչ մի լավ բան չի արվել, բայց երկրների միջև երկխոսություն կար. Կրեմլ Երևանի Դավիթ Բեկի փողոցում մեքենաներ են բախվել Մայիսին հեղուկ գազի գինը 30-35 դրամ էլ է եղել, արդյունքում շուկայում մնացել են խոշոր խաղացողները, գինը դարձել է 190-200 դրամ. տնտեսագետ «Իմ կյանքում կա ինչ-որ մեկը, ամեն ինչ հրաշալի է». Ռոզի Ավետիսովան՝ անձնականի, սերիալներում չկնարվելու և բաց տեսարանների մասին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պատվիրակությունն այցելել է ՀՀ կրթական և մշակութային մի շարք հաստատություններ. ԿԳՄՍՆ Համաշխարհային օպերային աստղերի մասնակցությամբ համերգ` Գոհար Գասպարյանի 100-ամյակին Ջրափրկարարները Սևանում նկատել են խեղդվող 16-ամյա երիտասարդի Մենք խոզի կեր չենք, որ մեզ լցնեն խոզերի դեմ Արտակարգ դեպք՝ Երևանում․ Թաթուլ Կրպեյանի անվան զբոսայգում խոշոր հրդեհ է եղել Գազայում վերջին 1 օրում զոհվել է շուրջ 80 մարդ «Ռուսներն են մեղավոր»․ ինչո՞ւ է թանկացել հեղուկ գազը Հայաստանում Պուլիայում ՀՀ նոր հյուպատոսություն է բացվել Հայտնի է՝ ով կփոխարինի Տոյվո Կլաարին «10 տարուց Ուկրաինա չի լինի»․ Մեդվեդև Կրակոցներ են արձակվել․ 25-ամյա քաղաքացին կալանավորվել է սպանության փորձ կատարելու մեղադրանքով Երևանում տեխսպասարկման կետերից մեկում հայտնաբերվել է տղամարդու դի ՃՏՊ Մարտունի-Վարդենիս ավտոճանապարհին․ կա տուժած ԲԴԽ-ն շոու է անում՝ ապօրինի գույքի բռնագանձման հայցերով Արմավիրի մարզում արձանագրվել է բոտուլիզմի 1 դեպք՝ 2 տուժածով ԵԽ հաստատել է Հայաստանի հետ վիզաների ազատականացման շուրջ բանակցություններ սկսելու առաջարկը ՔՊ-ն պատրաստվում է իշխանությունը խլել Գյումրիում Արտակարգ դեպք՝ Երևանում․ հրդեհ է բռնկվել «Երևանի ալրաղաց»-ում Օդի ջերմաստիճանը զգալի կնվազի Մեկ օրում բացահայտվել է հանցագործության 105 դեպք. գրանցվել է 15 ավտովթար, վիրավորվել է 21 մարդ Իշխանությունը գրեթե ողջ կազմով արձակուրդի մեջ է Փաշինյանը չի կարող խոսել Հայաստանի անունից. Կարապետյան «Երեխայի վիճակը նորմալ է, շանն էլ քնեցրել են»․ Ոսկեհասկի վարչական ղեկավարը մանրամասներ հայտնեց Վթարային աշխատանքներով պայմանավորված՝ ջուր չի լինի Ամառը վառ ա լինելու՝ AMIO Visa Digital քարտերի 10% քեշբեքովԶՊՄԿ հսկաներն աշխատանքի մեջ ենՎրաստանի վարչապետը կմասնակցի Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին ԱՄՆ դատարանը սենատոր Մենենդեսին մեղավոր է ճանաչել կոռուպցիայի համար