Երևան, 27.Հունիս.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Հին ու բարի» մոտոցիկլը. որտեղից է առաջացել «Յավա» անունը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Երկար տարիներ «Յավա» մոտոցիկլը խորհրդային ժողովուրդների համար ամենամատչելի և տարածված մոդելն է եղել:

Դրա ժողովրդականությունը կարելի է համեմատել միայն Ամերիկայում Harley-Davidson մոտոցիկլի ժողովրդականության հետ: Հենց «Յավան» է դարձել խորհրդային բայկերների առաջին մոտոցիկլը: «Յավա» մոտոցիկլի ստեղծման պատմությունը սկսվել է Չեխոսլովակիայում անցյալ դարի կեսերին: Շատերը սխալմամբ հավատում են, որ այն իր անվան համար պարտական է համանուն կղզուն: Բայց այդպես չէ:

Անունը միավորում է ընկերության սեփականատիրոջ՝ չեխ Յանիչեկի անվան առաջին երկու տառերը և գերմանական Wanderer ընկերության անվան առաջին երկու տառերը, որոնցից էլ Յանիչեկը գնել էր մոտոցիկլ արտադրելու իր առաջին լիցենզիան: Արդեն 1929 թվականին արտադրվել է առաջին մոդելը՝ «Յավա- 500 Ռումպալ» անվամբ: Հետագայում մշակվել և արտադրվել են այդ մոտոցիկլների ավելի քան 30 վերափոխումներ: Դրանց մի մասն այսօր էլ արտադրվում է Չեխիայում: Ամենատարածվածը եղել են 250/350 սմ2 շարժիչով մոտոցիկլետները: «Յավան» նպաստել է Չեխոսլովակիայում բազմաթիվ մոտոկոնստրուկտորների հայտնվելուն, ինչպես, օրինակ՝ Իոզեֆ Յոզեֆը, որը ստեղծել է «Յավա Ռոբոտ» հայտնի մոդելը:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ Չեխոսլովակիայի տարածքը գրավել են գերմանացիները, «Յավա» ընկերությունը զբաղվել է Վերմախտի մոտոցիկլային պարկի նորոգմամբ: Բայց նույնիսկ այդ ժամանակահատվածում կոնստրուկտորները գաղտնի շարունակել են աշխատել նոր մոդելների ստեղծման վրա: Նրանք իրենց ստեղծած մոտոցիկլներին արտաքին նմանություն են տվել գերմանական մոտոցիկլետների հետ՝ դրանք ներկելով քողարկիչ գույներով, որպեսզի հնարավոր լինի իրականացնել առաջին փորձարկումները: Պատերազմից հետո «Յավա» ընկերությունը ազգայնացվել է, բայց շարունակել է արտադրել մոտոցիկլներ, իսկ 1957 թվականից սկսած իր արտադրանքն սկսել է մասսայական արտահանել ԽՍՀՄ:

«Յավա-350/634»ի ավելի քան 3 միլիոն օրինակ է ներմուծվել ԽՍՀՄ 1973-1983 թվականներին: Միանգամայն ակնհայտ է, որ այդպիսի ժողովրդականությունն արտացոլվել է նաև խորհրդային կյանքի այլ ոլորտներում՝ կինո, երաժշտություն և այլն: Ֆիլմերի հերոսները մեկ անգամ չէ, որ էկրաններին են հայտնվել «Յավա350» մոտոցիկլներով. բավական է հիշել «Ադամանդե ձեռքը» կամ «Էլեկտրոնիկի արկածները» ֆիլմերը: 1997 թվականին «Յավա» ընկերությունը վերակազմավորվել է «Յավա-Մոթորսի», որը նույնպես շարունակել է արտադրել մոտոցիկլներ: «Յավա» մոտոցիկլը ուշագրավ հետք է թողել մոտոցիկլների արդյունաբերության պատմության մեջ:

Ներկայումս էլ «Յավան» համարվում է լավ մոտոցիկլ, բայց նրա համար դժվար է մրցակցել ճապոնական նմանատիպ մոդելների հետ, այնպես որ, հետխորհրդային տարածքում այն այլևս չունի այնպիսի ժողովրդականություն, ինչպես նախկինում էր: Չնայած շատերի, հատկապես քառասունից բարձր տարիքի մարդկանց համար «Յավան» մնում է ամենալավ մոտոցիկլը:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՆԱՏՕ-ն ուկրաինացիների ձեռքերով կռվում է Ռուսաստանի դեմ. Մատվիենկո Պղինձը թանկանում է Ալիևն այցելել է Քարվաճառ Չինաստանը տիեզերք կուղարկի արևային էլեկտրակայան, որը էներգիա կփոխանցի ԵրկիրՆավթի գինը ռեցեսիայի մտավախության ֆոնին իջնում է 2 տարեկան երեխան իր ծննդյան օրն ընկել է 18-րդ հարկից ու մահացել Արտակարգ իրավիճակ Վերին Լարսում Ինչու փակվեց ՌԴ-Վրաստան ռազմավարական ճանապարհը` ԼարսըՈսկին թանկանում է Հուլիսի տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բաքվում մեկնարկել է Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Ղազախստանի ԱԳ նախարարների առաջին եռակողմ հանդիպումը Սյունիքի միջպետական այլընտրանքային, նոր կառուցված ճանապարհըՄինչև 6 ժամ հոսանքազրկումներ կլինեն տասնյակ հասցեներում Թուրքիան բացատրել է, թե ինչու չի միանում հակառուսական պատժամիջոցներին Աշտարակ-Էջմիածին ավտոճանապարհին բախվել են բեռնատարն ու Opel Astra-ն. վերջինիս վարորդը տեղում մահացել է. կա վիրավոր Կայծակի հարվածը Արագածի լանջերինԱՄՆ-ն մտադիր է Ուկրաինային մեծ հեռահարությամբ հակահրթիռային պաշտպանության համակարգեր մատակարարելԱվետիք Չալաբյանին հետապնդում են Հայաստանում և Արցախում իրական գործ անելու համարԵրկրաշարժ Բավրա գյուղից 13 կմ հյուսիս-արևելք. ցնցումներն զգացվել են Շիրակի և Լոռու մարզերի որոշ բնակավայրերում Հայաստան համահայկական հիմնադրամի հոգեբարձուների խորհրդի նիստը շրջանցել է երկու կարևոր թեմա. Արտակ ԶաքարյանԹուրքիան լուրջ տնտեսական ճգնաժամի առջև է. Չավուշօղլու Ինչպես են անվանակոչել Լևոնն ու Սիրուշոն իրենց դստերը Հայաստանում օդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-6, այնուհետև կբարձրանա 6-9 աստիճանով, անձրև և ամպրոպ է սպասվում «Ավետիք Չալաբյանի համար օրենք են փոխում, որ կարողանան իրեն ինչքան հնարավոր է երկար հետապնդել ու կալանքի տակ պահել»․ Վարազդատ ՀարությունյանԿիևի մարտերը վերսկսել են. Բելառուսը օգնության է հասել ՌԴ-ին ПРОФХОЛОД. N1-ը Ռուսաստանում՝ պոլիուրենտային մեկուսիչներով սենդվիչ վահանակների արտադրության ոլորտումՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը կմեկնի Աթենք Գոռ Կարապետյանը՝ պատանիների ձյուդոյի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր Ուժեղ կարկտահարություն Մարտակերտի շրջանում Բժիշկը մահացել է խեղդվողին գետից փրկելիս Կոտայքի մարզում 28-ամյա վարորդը Ջրվեժի գերեզմանոցների մոտ սողանքային ճանապարհին մոտ 20 մետր բարձությունից ընկել ու հայտնվել է ձորակում. կա վիրավոր Երևանի Էրեբունի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջաններում փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներ Արևմուտքը մնում է համախմբված և միասնական. սա մեր հստակ ազդակն է Պուտինին. Գերմանիայում մեկնարկում է G7-ի գագաթնաժողովը Վրաերթ Ստեփանակերտում՝ մահվան ելքով Ինքնասպանություն Երևանում. 23-ամյա տղան Հայոց ցեղասպանության թանգարանից իրեն ցած է նետել. նրա հեռախոսում հայտնաբերվել է հաղորդագրություն Շոյգուն ժամանել է Ուկրաինայի՝ ռուսական զորքի վերահսկողության տակ գտնվող տարածք (տեսանյութ) Ուկրաինական զորքը կրկին հարձակում է գործել (լուսանկարներ) Ինչու է Պուտինը գիշերը շտապ ժամանել ԿրեմլԲախվել են բեռնատարն ու ավտոբուսը. կան վիրավորներ Նիկոլն ու կապիտուլյանտների խունտան, կարելի է ասել ամբողջությամբ մեկուսացվում են. Արտակ ԶաքարյանԲաքվում կկայանա Ադրբեջանի, Թուրքիայի, Ղազախստանի ԱԳ նախարարների հանդիպումը Մոսկվայում հարյուրավոր մարդիկ վերջին հրաժեշտն են տալիս Յուրի ՇատունովինԱրտիմետ գյուղում տնակ է այրվել G7 երկրներն արգելք կսահմանեն ռուսական ոսկու ներկրման վրա «Չեմ վախենում ո՛չ ձեզանից, ո՛չ մեռնելուց». Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ծեծի են ենթարկել դերասան Սոս Կարապետյանին Ջոնսոնը մտադիր է կազմակերպել Զելենսկու և Էլիզաբեթ Երկրորդի հանդիպումըՆերդաշնակ համակարգը խաթարվեց. Արտակ ԶաքարյանՓրկարարները հունիսի 23-26-ը բռնել են 1 գյուրզա, 1 շահմար, 7 սահնօձ Երևանում 27-ամյա վարորդը Toyota Corolla-ով Մաշտոցի պողոտայում բախվել է գովազդային վահանակին, ապա կայանված Mazda-ին, Mazda-ն էլ՝ Honda-ին. կա վիրավոր Ժյուլ Կունդեն ցանկանում է տեղափոխվել «Բարսելոնա»