Երևան, 13.Օգոստոս.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչո՞ւ են մեր երկրի հետ այսպես վարվում իշխանությունները. «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հանրային տիրույթում առկա թեժ քննարկումների կիզակետում հաճախ անտեսվում է մի կարևորագույն թեմա, որն ուղղակի կենսական նշանակություն ունի մեր պետականության համար։ Խոսքը Հայաստանի ժողովրդագրությանն ու այս ուղղությամբ առկա միտումների մասին է: Հայաստանը ծերացող երկրների շարքում է։ Այսինքն, երկրի բնակչությունը շարունակաբար նվազում է, իսկ սա ազդում է նաև երկրի ընդհանուր ներուժի վրա։

Եվ պատահական չէ, որ ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի տվյալներով, երիտասարդների նվազման ցուցանիշով Հայաստանն աշխարհում առաջին տեղում է։ Այնինչ, երիտասարդները համարվում են յուրաքանչյուր պետության շարժիչ ուժը, իսկ երիտասարդների թվի նվազման հետ նվազում են նաև պետության հնարավորությունները։ Մասնագետների գնահատականների համաձայն, տարիներ անց մի այնպիսի պատկեր կարող ենք ունենալ, որ ծեր մարդկանց քանակը կարող է գերազանցել երիտասարդների քանակին։

Իսկ սա արդեն լուրջ բեռ կարող է դառնալ պետության համար, քանի որ համեմատաբար քիչ թվով երիտասարդ աշխատողների վճարած հարկերի արդյունքում պետությունը պետք է կարողանա հոգալ նրանց թվին մեծապես գերազանցող թոշակառուների սոցիալական ապահովության հարցը։ Իսկ ժողովրդագրական հետընթացի վրա ազդում են այնպիսի գործոններ, ինչպես, օրինակ՝ ծնելիության, մահացության, ամուսնության, միգրացիայի ցուցանիշները։ Այս գործոններին գումարվում են նաև պատերազմական վիճակը, սոցիալ-տնտեսական դրությունը, բնակչության բարոյահոգեբանական մթնոլորտը և այլն։

Երբ Փաշինյանը 4 տարի առաջ իշխանության եկավ, խոստանում էր, թե Հայաստանում տեսնելով իր վարած քաղաքականությունը՝ հայրենադարձությունը նոր թափ է ստանալու, սփուռքահայերը միմյանց հերթ չեն տալու հայրենիքում հաստատվելու համար։ Սակայն այդ ամենը լոկ խոսքերից այնկողմ չանցավ։ Նույնիսկ այն հայտնի սփյուռքահայերը, որոնք Փաշինյանի ղեկավարած շարժմանը հատուկ աջակցելու համար ցուցադրաբար եկան Հայաստան, ոչ միայն չբարեհաճեցին մնալ հայրենիքում, այլև անշարժ գույք էլ ձեռք չբերեցին, ինչպես խոստանում էին, և արագորեն հեռացան արտասահման, չնայած նրանցից ոմանք դեռևս շարունակում են «հայրենասիրական դասեր» տալ Հայաստանում ապրող մարդկանց։ Այսպիսով, հայրենադարձության փոխարեն Փաշինյանի կառավարման տարիների ընթացքում ևս արտագաղթը, այդ թվում՝ նաև ուղեղների արտահոսքը, շարունակել է մնալ Հայաստանի ժողովրդագրական ամենակարևոր խնդիրներից մեկը։

Մարդիկ շարունակում են հեռանալ սոցիալ-տնտեսական ծանր պայմանների պատճառով, իսկ պատերազմից հետո ավելացել է նաև հուսահատության և Հայաստանում ապագա չտեսնելու գործոնը։ Միաժամանակ, ճիշտ է՝ կառավարությունը ցույց է տալիս, թե ծնելիության խրախուսման ուղղությամբ որոշ քայլեր է կատարում, սակայն դրանք բավարար չեն հստակ ժողովրդագրական արդյունքներ գրանցելու ուղղությամբ, քանի որ ծնելիության ցուցանիշը շարունակում է մնալ ցածր նշաձողի վրա։ Հետևաբար, Փաշինյանի այն խոստումը, թե մինչև 2050 թվականը Հայաստանը 5 մլն բնակչություն է ունենալու, մյուս խոստումների պես մնալու է բաժակաճառերի մատյանում։

Թեպետ, իհարկե, դեռ հույս կա, որ շուտափույթ իշխանափոխություն կլինի, ու իշխանության կգան ուժեր, որոնք ի վիճակի կլինեն երկիրը փաշինյանական ավերակներից ոտքի կանգնեցնել: Ի վեջո, պետք է հաշվի առնել, որ բնական աճի ցուցանիշի կրճատումը նշանակում է՝ երկրի բնակչության նվազման հետ մեկտեղ մեր պետականության թուլացում, թեպետ պետք է նշել, որ Փաշինյանն արդեն իսկ պետականությունից գրեթե բան չի թողել։

Մի խոսքով, եթե ցանկանում ենք հզորացնել մեր պետականությունը, ապա միանշանակ պետք է լուծել ժողովրդագրության և բնակչության թվի ավելացման խնդիրը, որը ազգային անվտանգության նշանակություն ունի։ Այնուամենայնիվ, միայն բնակչության մեխանիկական աճը բավարար չէ, անհրաժեշտ է դրան զուգահեռ քաղաքացիների կյանքի համար բարվոք կենսապայմաններ ստեղծել, բարձրացնել նրանց կրթական և մասնագիտական որակները, նրանց մեջ սերմանել պետականամետ մտածելակերպ և հայրենասիրական ոգի։

Սակայն այս գործոնների կարևորությունն անտեսվում է այս իշխանությունների կողմից։ Եվ պատահական չէ, որ հասարակության մեջ արդեն լուրջ կասկածներ կան այն առումով, թե ինչու են այսպես վարվում մեր երկրի հետ գործող իշխանությունները...

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Խոշոր ավտովթար Սյունիքում. բախվել են Nissan Pathfinder-ն ու Volkswagen Touareg-ը. վերջինս գլխիվայր շրջվել էՂարաբաղում ապրող հայերը չեն ունենա ո՛չ կարգավիճակ, ո՛չ անկախություն, ո՛չ հատուկ արտոնություններ. Ալիև 22 ժամ ջուր չի լինի Բախվել են Volkswagen-ն ու Opel-ը. կան վիրավորներ Ի՞նչ են ահազանգում Բերձորից ու Աղավնոյից«Գործ ունենք վրեժի հետ». քննարկում «Մարդու իրավունքներն ու քաղաքական բռնաճնշումները Հայաստանում» թեմայով Այդ օրը մեծ հանրահավաք է լինելու՝ Փաշինյանին իշխանությունից հեռացնելու պահանջով․ Էդգար ՂազարյանԱմերիկացիների 75 %-ը դժգոհ է ԱՄՆ-ում տիրող իրավիճակից. հարցում Դոլարի, եվրոյի եւ ռուբլու փոխարժեքները նվազել են ՈւԵՖԱ․ Տարվա լավագույն ֆուտբոլիստի կոչման հավակնորդները Ուրվական փառատոնն այս տարի կանցկացվի Դիլիջանում Գաբրիել Սարգսյան. Արժանի էինք ոսկե մեդալիԱվստրալիայի Լիբերալ կուսակցությունը ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը. Դավիթ Բաբայան Եվրոպական բանկը համաձայնել է մշակել Ուկրաինայի տարածքով ռուսական նավթի տարանցման վճարումը Ласковый май խումբը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում Գնել Սանոսյանը հետևել է Երևան-Սևան-Իջևան-Ադրբեջանի սահման ավտոճանապարհին կատարվող աշխատանքներին Արցախում ողբերգական վթարից մահացած չորս կանանցից 2–ը քույրեր էին. նոր մանրամասներ Ucom հեռուստատեսության բաժանորդները կրկին կվայելեն Viasat ընտանիքի հեռուստաալիքները՝ արդեն HD որակովՄեր սահմանամերձ գյուղերից ոչ մեկը չի արտագաղթել. Գորիսի քաղաքապետ Կասեցվել է վտանգավոր սննդամթերքի՝ «Լոռի» և «Չանախ» տեսակի պանիրների, թողարկումը Սյունիքն անվտանգ է, ես բոլորին հրավիրում եմ Գորիս, այստեղ ամեն բան շատ ավելի լավ է, քան Հայաստանի մեկ այլ մարզում․ Առուշ Առուշանյան Պետական դավաճանություն՝ թշնամու կողմն անցնելով և լրտեսությամբ. Դատախազությունը երկու անձի վերաբերյալ մանրամասներ է հայտնում Վթարային ջրանջատում Երևանի վարչական երկու շրջաններում Ի՞նչ փուլում է Գորիս-Ստեփանակերտ այլընտրանքային ճանապարհի կառուցումը Փոխհրաձգություն՝ իրանաադրբեջանական սահմանին Մենք ժողովրդավարություն չենք ունենալու, քանի դեռ երկիրը ղեկավարում է օկուպացիոն հանցախումբը. ԿրպեյանԱղվան Հովսեփյանը հալածվում է, քանի որ վարչապետ կոչեցյալի նկատմամբ քրգործի հեղինակն էր. ԻշխանյանԱրտակարգ դեպք Արցախում. կան զոհերԵրբ հասարակությունը լռեց, դատավորների մոտ առաջացավ անպաշտպանվածության զգացում. Ալվինա ԳյուլումյանՉալաբյանին մեղադրող դատախազն առաջարկել էր նրան գրավով ազատության մեջ պահել, բայց դատավորը դա չուզեց Հայաստանում բանտարկված է արդարադատությունը. Ավետիք Չալաբյանի նամակը կալանավայրիցՎստահ եղեք, որ պետականաշինության սրբագույն գործում մշտապես ձեր ջատագովն ու ուղեկիցն եմ. Նաիրի ՍարգսյանՀամընդհանուր ապատիան խորացել է ընդդիմության բողոքների անհաջող ալիքից հետո. Կարեն ՔոչարյանՈւկրաինայի զինված ուժերի հարվածների հետեւանքով վնասվել Է ԶԱԷԿ-ի հովացման համակարգը. ՌԴ ՊՆ Ավետիք Չալաբյանը և ընդդիմության նոր վերածնունդը Վարչապետի որոշմամբ ստեղծվել է բռնցքամարտի միջազգային ասոցիացիայի ընտրական հանձնաժողովը Երևանում անցկացնելուն աջակցող միջգերատեսչական հանձնաժողովը «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ում նորածին է մահացել․ հարազատները մեղադրում են բժիշկներին Չեխիայում աճում է մասնավոր տների տանիքներին արևային մարտկոցների տեղադրման պահանջարկը ՀՖՖ-ի եւ «Փյունիկի» հայտարարությունը Վաշինգտոնի և Կիևի գործողությունները միջուկային աղետի վտանգ են ներկայացնում, պատասխանատու կլինեն Բայդենն ու Զելենսկին․ Վոլոդին Աղավնոյի կարգավիճակը դեռ որոշված չի, Արցախի ղեկավարությունը բանակցություններ է վարում․ Ա ՍարգսյանԴավթաշենի բարձրահարկ շենքի ետնամասում հայտնաբերվել է կնոջ դիԳերմանիայի նախկին կանցլերը դատի է տվել Բունդեսթագին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 6-8 աստիճանով Ինչ իրավիճակ է Արցախում․ ՊԲ-ն մանրամասներ է հայտնում Էլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվում Երևանում և մարզերում Մեկնարկել է Լաչինի միջանցքի այլընտրանքային ճանապարհի հայկական հատվածի շինարարությունը«Հայաստան» դաշինքի մի խումբ պատգամավորներ մեկնել են ԱրցախԳյումրիի ռուսական 102-րդ բազան սպառնում է Հայաստանին Մահվան ելքով վրաերթ Տավուշի մարզում