Երևան, 30.Նոյեմբեր.2022,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ռու­սաս­տա­նի և՛ ցան­կա­ցած ակ­տիվ գոր­ծո­ղու­թյուն, և՛ ան­գոր­ծու­թյու­նը կարող են մի­այն վատթա­րաց­նել ընդ­հա­նուր իրա­վի­ճա­կը․ «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

sb.by-ը «Լեռնային Ղարաբաղի Գորդյան հանգույցը. Արդյո՞ք ՀԱՊԿ-ը կկարողանա այն քանդել» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ կա հայ-ադրբեջանական հակամարտության իրադարձությունների ընթացքի և ՀԱՊԿ դերի վրա ազդող չորս գործոն: Ավելի լավ հասկանալու համար, թե ինչ է կատարվում ներկայում Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանին, անհրաժեշտ է որոշ շեշտադրումներ անել։ Մինչև 2020 թվականի սեպտեմբերը՝ Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի սկիզբը, Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղում ուներ մոտ 15-20 հազար զինվոր և ամրացված պաշտպանական գիծ, որը ադրբեջանական զորքերը ճեղքեցին զինված գործողությունների ժամանակ։ Այսօր այդ տարածաշրջանի չամրացված դիրքերում 2000-ից էլ պակաս ռուս խաղաղապահ կա, բացի այդ, նրանք չունեն ռազմական գործողություններ վարելու մանդատ։ Ուստի ակնհայտ է, որ Ռուսաստանն ու ՀԱՊԿ-ն այս պահին տարածաշրջանում չունեն բավարար ուժեր ու միջոցներ նման միջադեպերին դիմակայելու համար։

Միաժամանակ, Ադրբեջանը բացահայտորեն կիրառում է հրետանի և համազարկային կրակի ռեակտիվ հրթիռային համակարգեր։ ՀԱՊԿ-ը մինչ հիմա միայն դիտորդական առաքելություն է ուղարկել, իսկ Ադրբեջանի գործողությունները որակվել են «անընդունելի»։ Սա առաջին գործոնն է: Երկրորդ կարևոր գործոնը հենց Հայաստանի ներքին քաղաքականությունն է։ Նիկոլ Փաշինյանը ժամանակին իշխանության է անցել «թավշյա հեղափոխության» արդյունքում՝ նախորդ իշխանության հրաժարականի և զանգվածային բողոքի ակցիաների հետևանքով։ Այն ժամանակ իշխանության ղեկին էր Հանրապետական կուսակցությունը։ Իսկ դրա ողնաշարը կազմող մասսան հիմնականում Լեռնային Ղարաբաղից է, այդ թվում՝ բիզնեսի ներկայացուցիչները, զինվորականները և Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի հերոսները։

Եվ ներկայում Փաշինյանը, այդ թվում՝ ներքին պատճառներով, առանձնապես ցանկություն չունի պաշտպանելու իր այն քաղաքական հակառակորդների ժառանգությունը, որոնց դեմ երկար տարիներ պայքարել է։ Ընդ որում, Ղարաբաղյան պատերազմում պարտությունն ինքնին աղետալի հետևանքներ չի ունեցել Փաշինյանի համար, նա պահպանել է իշխանությունը և հետագայում հաղթել ընտրություններում։ Ուստի, կարող ենք եզրակացնել, որ ո՛չ Հայաստանի վարչապետի, ո՛չ էլ հայկական սփյուռքի արևմտամետ հատվածի համար, որի վրա Փաշինյանը հենվում է, Ղարաբաղի խնդիրն առաջնային չէ։ Ավելին, տարածքների հանձնման պատճառով Փաշինյանի քաղաքական հակառակորդները, որոնք այնտեղ շահեր ունեին, խիստ թուլացել են։ Այստեղից կարելի է ենթադրել, որ դժվար թե արժե ակնկալել, որ Ղարաբաղի հարցում Ռուսաստանն ավելի հայանպաստ դիրքորոշում կորդեգրի, քան ինքը՝ Հայաստանը։

Ավելի շուտ, ներկայումս մենք տեսնում ենք Մոսկվայի փորձերը՝ ինտեգրելու Ադրբեջանի և Հայաստանի վիճելի տարածքները ընդհանուր տնտեսական կապերի մեջ, այնտեղ տարանցիկ միջանցքներ բացելու և ջրամատակարարման ծրագրեր իրականացնելու համար։ Այդ ամենը, ըստ Ռուսաստանի, պետք է նվազեցնի ընդհանուր լարվածությունը։ Երրորդ կարևոր գործոնն այն է, որ, ցավոք, ռուս-հայկական հարաբերությունները այժմ գտնվում են իրենց վատթարագույն կետում՝ թեկուզ եթե համեմատության համար վերցնենք վերջին 30 տարին: Պատահականորեն է, թե ոչ, բայց ներկայիս սրացման նախօրեին Հայաստանի ներսում արմատական խմբավորումները Ռուսաստանին մեղադրեցին Երևանի առևտրի կենտրոնում ահաբեկչություն իրականացնելու մեջ, ինչին ի պատասխան ՌԴ դեսպանատունը նոտա էր հղել ՀՀ ԱԳՆ-ին։ Հայաստանի պետական լրատվամիջոցները, մեղմ ասած, քննադատաբար են վերաբերվում Ռուսաստանին։ Կրեմլը մեղադրվում է անբավարար աջակցության և պայքարելու չկամության մեջ, իսկ Վլադիմիր Պուտինի և Նիկոլ Փաշինյանի անձնական շփումներն այնքան էլ արդյունավետ չեն։ Այնուամենայնիվ, չնայած քննադատություններին, պետք է ասել, որ միայն Ռուսաստանի ջանքերի շնորհիվ է, որ այժմ սկզբունքորեն գոյություն ունի Ղարաբաղի հայկական հատվածը։

Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում կրած ռազմական պարտությունը շատ նշանակալից էր, և կարելի էր խոսել Ադրբեջանի կողմից Լաչինի միջանցքի, իսկ հետո մայրաքաղաք Ստեփանակերտի գրավման մասին, այսինքն չճանաչված հանրապետության լիակատար լուծարման մասին։ Միայն բանակցությունների կազմակերպումը, իսկ հետո Ռուսաստանի խաղաղապահ առաքելությունը հնարավորություն տվեցին պահպանել Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը գոնե ներկա կրճատված սահմաններում։ Ակնհայտ է նաև, որ արևմտյան ոչ մի խաղաղապահ, օրինակ՝ ֆրանսիացի, այնտեղ չի գնա։ Ավելին, Արևմուտքը չի կարող և չի ցանկանում փչացնել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ՝ Լեռնային Ղարաբաղ ուղարկելով իր կոնտինգենտին։ Եվ վերջապես իրավիճակի զարգացման վրա ազդող չորրորդ գործոնը՝ Թուրքիան։ Այսօր Թուրքիան (Ադրբեջանի հիմնական ռազմաքաղաքական դաշնակիցը) սերտորեն ներգրավված է նավթի, գազի և այլ ապրանքների վերաարտահանման ռուսական տնտեսական սխեմաներում։

Բացի այդ, Ստամբուլը միջնորդ է հանդես եկել Ուկրաինայի հետ բանակցություններում, և, վերջապես, Սիրիայում Ռուսաստանի հետ ընդհանուր շփման կետեր են եղել։ Ուստի Ռուսաստանի համար այժմ չափազանց ձեռնտու չէ ռազմական հակամարտությունում հայանպաստ դիրքորոշում որդեգրել՝ ի վնաս սեփական շահերի։ Այս բոլոր գործոնների համադրությունը տալիս է շատ բարդ դասավորվածություն, որում Ռուսաստանի և՛ ցանկացած ակտիվ գործողություն, և՛ անգործությունը միայն կարող են վատթարացնել ընդհանուր իրավիճակը։ Եվ ՀԱՊԿ-ը ստիպված է լինելու լուծել այս գլուխկոտրուկը, այս ղարաբաղյան Գորդյան հանգույցը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Վահագն Ալեքսանյանը նշանակել է ՔՊ վարչության նախագահ Փաշինյանի տեղակալ` զարգացման գծով Գեղարքունիքի մարզպետը պարգևատրել է իր օգնականներին Էլեկտրաէներգիայի անջատման հասցեները և ժամանակացույցըԱհազանգ է ստացվել, որ Զվարթնոց օդանավակայանում ռումբ կաՏեղի է ունեցել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստ, որը վարել է Նիկոլ Փաշինյանը Հանրապետության մի շարք հասցեներում կդադարեցվի ջրամատակարարումը Երևանում Daweoo Laganza-ն վրաերթի է ենթարկել փողոցը չթույլատրելի հատվածով անցնող ամուսիններին «Հո Ռուբեն Վարդանյա՞նը չի առաջինը շրջանառության մեջ դրել, որ Արցախը պետք է լինի անկախ, հակասություն փնտրելը զուտ քաղաքական սպեկուլյացիա է, կամ չիմացություն». Լարիսա Ալավերդյան Մեդվեդևը ՆԱՏՕ-ին կոչ է արել «ապաշխարել մարդկության առաջ» Նիդեռլանդների հավաքականը 11-րդ անգամ դուրս եկավ ԱԱ-ի փլեյ-օֆֆ Նիկոլ Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել Երևանում գործող «Անի» սրճարանի տարածքում հայտնաբերվել է տղամարդու դի Արձանագրվել է հրադադարի խախտում, վիրավորվել է երկու մարդ. ռուս խաղաղապահներ Ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի «Ռիո Մոլ» առևտրի կենտրոնում ռումբ է դրված Ոսկեհասկ գյուղում ավտոմեքենա է այրվել Հակառակորդի կրակոցից հրազենային վիրավորում է ստացել զինծառայող Ա. Զ.-ն․ ՀՀ ՊՆ Սպասվում են տեղումներ և ջերմաստիճանի նվազում Հայ խաղաղապահների պատրաստությունը բարձր է գնահատվել Կոսովոյում և Լիբանանում Հայ-ադրբեջանական սահմանին սրացման վտանգ կա․ Stratfor հետախուզական-վերլուծական ընկերություն ԱՆԻՖ հիմնադրամը արձագանքել է Տիգրան Ավինյանի ` ապօրինի պաշտոնավարման մասին լուրերին Պատերազմի հետևանքով տեղահանվածներին բնակարանով ապահովելու ծրագիրն ավարտին կհասցվի 2024 թվականին. Արցախի ԱԺ նախագահ Հայաստանն ու Թուրքիան քննարկում են երկու երկրի քաղաքացիների՝ սահմանը հատելու հնարավորությունը. Էրդողանի խոսնակ Մեր կուսակցության ներկայացուցիչներն արել են ամեն բան ԱԺ-ում և ԱԺ-ից դուրս առկա խնդիրները բարձրաձայնելու համար․ Ելենա ԿիրակոսյանՇենգավիթ ԲԿ-ում նորածինն ու 33-ամյա ծննդկանը մահացել են. հարազատները մեղադրում են բժշկինՊոպուլիզմից ձերբազատվելու պահը. Ռուբեն Վարդանյանի խոսքը՝ լակմուսի թուղթ Թափանցիկ արևային մարտկոցները շենքերը կվերածեն էլեկտրակայանների Մեր առաջընթացը հնարավոր չէ զսպել. ՆԱՏՕ-ն կամրապնդի իր ներկայությունը Սև ծովից մինչև Բալթիկ ծով. Բլինկեն «Ալաշկերտը» պարտվեց հետնապահին Նախաձեռնվել են ենթակա զորամիավորումների, զորամասերի համալիր և բազմակողմանի ստուգումներ. ՊՆ Դոլարի փոխարժեքը նվազել է. եվրոն էժանացել է ավելի քան 4 դրամով Քիչ առաջ Նիկոլ Փաշինյանի եղբայրը վրաերթի է ենթարկվել. ինչ է կատարվել ՄալաթիայումՀանրապետության տարածքում սպասվում են տեղումներ, լեռնային շրջաններում՝ ձյան տեսքով Արցախում կլինեն էներգամատակարարման անջատումներ Հայաստանում գնաճը 2023թ. կանխատեսվում է 4,6 տոկոսի, 2024-ին՝ 3,3 տոկոսի մակարդակում. ԵԱԶԲ Տիգրան Ավինյանի պաշտոնավարումը քաղաքապետի տեղակալի պաշտոնում ապօրինի է. նա միաժամանակ զբաղեցնում է երկու պաշտոն Ստեղծված իրավիճակն անհամատեղելի է մասնագիտական գործունեության վերաբերյալ իմ մոտեցումների և գոյություն ունեցող խնդիրների լուծման նկատմամբ ունեցածս պատասխանատվության հետ. Հռիփսիմե ՍտամբուլյանԱրտակարգ դեպք Երևանում․ Niva-ն «Բելաջիո» ռեստորանի հարևանությամբ դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և մասամբ կախվել դեպի ձորակը «Ամենագետ» ծովաբողկը. որտեղի՞ց է սկիզբ առնում այդ արմատապտղի սոուսը. «Փաստ»Թմրանյութի 27 փաթեթ տեղադրել էր տարբեր վայրերում, մոտը դեռ 10 փաթեթ էլ կար Ադրբեջանի խորհրդարանում առաջարկել են փոխել երկրի անունը Վահե Հակոբյանը, Հռիփսիմե Ստամբուլյանն ու Ելենա Կիրակոսյանը դիմում են ներկայացրել` իրենց մանդատներից հրաժարվելու վերաբերյալ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (29 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ). Աշխարհում առաջին փրկարարական գործողությունը ուղղաթիռի օգնությամբ. «Փաստ»Հիմա ակնհայտորեն դրա ժամանակը չէ. «Փաստ»Մեկին՝ ՀԱՊԿ, մյուսին՝ «ՆԱՏՕ-ի օրեր». «Փաստ»Շուշիի, Մարտունու ուղղությամբ կրակ բացելու մասին Ադրբեջանի ՊՆ հաղորդագրությունն ապատեղեկատվություն է․ Արցախի ՊՆ Պղինձը թանկանում է «Օրեր են լինում, երեխաները քնած են, ինձ թվում է՝ մեկը «մամա» է կանչում». Սոսը տուն է «վերադարձել» զոհվելուց 57 օր անց. «Փաստ»Բայրամովն ու Չավուշօղլուն հեռախոսազրույց են ունեցել Ոստիկանությունը հայց է ներկայացրել ընդդեմ զոհված զինծառայողների ծնողների. Ռոբերտ Հայրապետյան Սանոսյանին հնարավոր է պաշտոնանկ անեն. «Փաստ»