Երևան, 26.Փետրվար.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Գդալի պատմությունը՝ ծովային խեցիներից, եղջյուրներից, ոսկորներից մինչև պողպատ ու ալյումին․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գդալի նման օգտակար սարքի ստեղծման պատմությունը սկսվել է դեռ նեոլիթյան դարաշրջանում: Այն ժամանակ գդալի պատրաստման համար օգտագործել են ցանկացած նյութ՝ եղջյուրներ, ոսկորներ, ընկույզի պատյաններ, փայտանյութ և այլն: Հույներն օգտվել են իրենց չափսերով հարմարավետ ծովային խեցիներից, որոնք որպես գդալ են օգտագործել նաև նախնադարյան մարդիկ: Եգիպտոսում գդալները պատրաստել են փղոսկրից, քարից, ծառից, և հաճախ դրանք պատել են կրոնական պատկերներով: Մոտ 3 հազար տարի առաջ գդալներ սկսել են պատրաստել նաև թրծած կավից: Հետագայում, սովորելով մետաղները հալեցնել, մարդիկ սկսել են գդալներ պատրաստել մետաղներից: Օրինակ՝ հայտնի է, որ հին եգիպտացիները օգտագործել են հիմնականում բրոնզե գդալներ, իսկ Հելլադայի բնակիչները՝ արծաթյա գդալներ:

Հայտնի չէ, թե երբ են սկսել գդալ օգտագործել Ռուսաստանում, բայց հայտնի է, որ առաջին արծաթե գդալը ձուլվել է Վլադիմիր Կրասնո Սոլնիշկոյի համար 998 թվականին: Հետաքրքիր փաստ է, որ եվրոպացիները, նախընտրելով ուտել ձեռքերով, սկսել են գդալ օգտագործել դրանից մի քանի դար անց: Միջին դարերում գդալները հիմնականում եղել են փայտից և եղջյուրից: Բացի այդ, դրանց արտադրության համար երբեմն օգտագործել են արույր, պղինձ և կապար, և նման գդալները հայտնի են դարձել 15-րդ դարից: Արիստոկրատները և արքաներն օգտվել են արծաթյա և ոսկյա գդալներից: Այդպիսի գդալների մասին համեմատաբար ամենավաղ հիշատակումը վերաբերում է 1259 թվականին: Անգլիացի արքա Էդուարդ 1-ինի անձնական իրերի թվում 1300 թվականին նշվել են ոսկյա և արծաթյա գդալները fleur-de-lis դրոշմադրմամբ (փարիզյան արհեստանոցի անվանում):

Գդալն իր ամբողջ պատմության ընթացքում իր ձևը տարբեր կերպ է փոփոխել, բայց կառուցվածքում միշտ էլ եղել է երեք տարր՝ գոգավոր մաս սնունդը հավաքելու և տեղափոխելու համար, բռնակ և այդ երկու մասերը միացնող վզիկ: Մինչև 17-րդ դարի կեսերը գդալները պատրաստվել են կարճ բռնակներով, Ֆրեյլի նորաձևության տարածմամբ բռնակները մի քանի անգամ երկարացվել են: Իսկ արդեն 19-րդ դարի վերջում բռնակը նաև լայնացվել և հարթվել է այնպես, որ այն հնարավոր լինի բռնել երեք մատով: Սուրճի և թեյի նորաձևությունն իր հերթին բերել է փոքրիկ գդալների ստեղծման անհրաժեշտության: Գդալները լինում են մի քանի տեսակ՝ թեյի, ապուրի, աղանդերի, երբեմն լինում են նաև հատուկ աքցան գդալներ: Աղցանների համար օգտագործում են հատուկ մեծ գդալներ կամ դրան համարժեք՝ ճեղքերով գդալներ, որպեսզի ավելորդ ձեթը և կիտրոնի հյութը կարողանան դրանց միջից թափել ափսեի մեջ: Ապուրների համար օգտագործվում են խոր գդալներ, որոնք նման են փոքրիկ շերեփի:

Սոուսների համար օգտագործվում է մեծ գդալ, որը սովորականից ավելի խորն է՝ սոուսը չթափելու և սեղանը չաղտոտելու համար: Ներկայում գդալների արտադրության հիմնական նյութը չժանգոտվող պողպատն է, որը որոշ դեպքերում երբեմն պատված է ոսկով և արծաթով, ինչպես նաև ալ յումինը և պլաստմասան: Օգտագործվում են նաև փայտե գդալներ, բայց հիմնականում որպես դեկորատիվ տարր:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՀԱՕԿ նախագահն ընդունել է Հայաստանին փառք ու պատիվ բերած մարզիկներինԶելենսկին Ադրբեջանին հրավիրել է մասնակցելու «խաղաղության բանաձևին» Նիկոլը տարածաշրջանային ցլամարտի ձևաչափը դարձնում է 2+1՝ Ադրբեջան, Թուրքիա + Ռուսաստան. hերթում Իրանն է. Վահե Հովհաննիսյան Փրկե՛լ, պաշտպանե՛լ, զարգացնե՛լ Հայաստան-Ռուսաստան ՌազմաՔաղաքական Դաշինքն ու Հայ-Ռուսական Եղբայրությունը և այն միշտ պահպանել աչքի լույսի պես. Խաչիկ Ասրյան1 զոհ, 2 վիրավոր. վթար Արտավազ գյուղում «Զանգեզուրի միջանցք»-ի բացումը կբարձրացնի Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղային գծի բեռնաշրջանառությունը. Թուրքիայի տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարար Մանրամասներ՝ Վանաձորում սկանդալային դեպքից․ տղամարդը կասկածվում է սպանության սպառնալիքի տակ համատիրության նախագահի հետ սեռական հարաբերություն ունենալու մեջ 00oo000 համարանիշը դեռ չի վաճառվել, աճուրդը կավարտվի փետրվարի 28-ին․ ՆԳՆ-ն հերքում է լուրերը Արարատ Միրզոյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Ժնև Brent-ը նվազել է մինչև 81,33 դոլար մեկ բարելի դիմաց Խոջալուի կեղծիքը նույնիսկ Ադրբեջանում էր բացահայտվել, սակայն ՀՀ իշխանության անտարբերության, հակազդման բացակայության պայմաններում շարունակում է «եփվել»․ Տիգրան Աբրահամյան Սա է այն քաղցկեղը, որը քայքայում է երկիրը, եվ դրա պատճառը երկրի կառավարման կուսակցական, թայֆայական մոդելն է. Հրայր Կամենդատյան Զելենսկին առաջին անգամ հրապարակել է Ուկրաինայի զոհերի թիվը Թուրքիայի Կուշադասի հանգստավայրի մոտ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Գազայում Իսրայելի ավիահարվածի հետևանքով կիրակի երեկոյան առնվազն 10 խաղաղ բնակիչ է զոհվել Ռուսական զnրքերը ներխnւժել են ևս մեկ ուկրաինական քաղաք Զինվորը կյանքից զրկվել է ծառայակցի արձակած կրակոցից. ինչ վարկած է քննվում. իրավապահները դեպքի վայրում ենԴոլարի, եվրոյի, ռուբլու փոխարժեքն՝ այսօր Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղում, այն դժվարանցանելի է կցորդիչով բեռնատարների համար «Նապոլին» վերջին րոպեին բաց թողեց հաղթանակը (տեսանյութ) Հզոր մագնիսական փոթորիկը ծածկել է ԵրկիրըՍև ծովի վրա ուկրաինական հրթիռներ են խոցվել. ՌԴ ՊՆ «Այս ամենը ֆեյք է, ինչպես մեր Կառավարությունը, իսկ արդարադատությունը հիշեցնում է՝ «կա՞ տենց դատավոր, որ իմ ասածը չանի». Արթուր Սահակյան Գյումրու այցեքարտ դարձած Ժողովրդական ճարտարապետության և քաղաքային կենցաղի թանգարանը 40 տարեկան էԶախարովան մեկնաբանել է Զելենսկու խոսքերը` Ուկրաինայի կորուստների մասին Էկոնոմիկայի նախարարությունում խնդիրները պատկերացնելի են, պատրաստվում ենք ծանր գրաֆիկով աշխատել․ ՊապոյանՄոսկվա-Երևան թռիչքի տոմսերը ռեկորդային թանկացել են. ի՞նչ արժե այս պահինԵրևանի և մարզեր մի շարք հասցեներում լույս չի լինելուՕդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-5 աստիճանով. եղանակն առաջիկա օրերինԱնցնող շաբաթվա ամենակարևոր լուրերի ընտրանին Տավուշում գողացել են շուրջ 230 լիտր օղի, 1 հատ բենզինով աշխատող սղոց, 25 հատ մսի պահածո, 1 հատ այրիչԶելենսկին խոսել է Պուտինի հետ անձնական հանդիպման մասին Խոյ համայնքում անվճար ուսանողական երթուղի է գործելու Արդյո՞ք մենք մտածել ենք վճարունակ քաղաքացի ստեղծելու մասին. Նաիրի Սարգսյան«Հերոսին թողեք». միջադեպ` Մոսկվա մեկնող ինքնաթիռում (տեսանյութ)Մաղթում եմ, որ հայոց եռագույնը մշտապես ծածանվի աշխարհի ամենահեղինակավոր մրցահարթակների առաջին հորիզոնականներում. Գագիկ Ծառուկյան Փետրվարի 26-27-ը Արարատ Միրզոյանն աշխատանքային այցով գտնվելու է Ժնևում «Զանգեզուրի միջանցք»-ի բացումը կբարձրացնի Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղային գծի բեռնաշրջանառությունը. Թուրքիայի տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարար Մասիսում պարեկները հայտնաբերել են 32-ամյա տղամարդուն, ում գոտկատեղում եղել է ատրճանակ Հայաստանի բասկետբոլի հավաքականը Երևանում հաղթեց Ալբանիային Բորելը ԵՄ-ին կոչ է արել պատրաստվել Ռուսաստանի հետ լարված հարաբերությունների ժամանակաշրջանին Ավագ Զաքարյանը Արարատ գյուղից էր, տան կրտսեր զավակը. մանրամասներ երեկ զոհված զինծառայողի մասինՀռոմի պապն ասել է, որ ուկրաինական հակամարտության ավարտը չի երևում Լեհաստանում անհայտ անձինք գետնին են լցրել 160 տոննա ուկրաինական հացահատիկ Հայաստանի ներկայացուցիչ Արթուր Դավթյանը ոսկե մեդալ է նվաճել հենացատկ վարժությունից (տեսանյութ)Խոշոր հրդեհ՝ Հրազդանի կիրճում. «Ֆլորենս» ռեստորանի հարևանությամբ հրշեջները պայքարում են կրակի դեմԱրտաշատում էլեկտրական շչակ է փորձարկվելու Հրդեհ Մայիսի 9-ի փողոցում Լոռու մարզում փրկարարները դի են հայտնաբերել «Հացառ»-ի ետնամասում հրդեհ է բռնկվել, ժամանել են մեծ թվով հրշեջներ, տարածքը սահմանազատվել է