Yerevan, 26.February.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
BREAKING


Գդալի պատմությունը՝ ծովային խեցիներից, եղջյուրներից, ոսկորներից մինչև պողպատ ու ալյումին․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գդալի նման օգտակար սարքի ստեղծման պատմությունը սկսվել է դեռ նեոլիթյան դարաշրջանում: Այն ժամանակ գդալի պատրաստման համար օգտագործել են ցանկացած նյութ՝ եղջյուրներ, ոսկորներ, ընկույզի պատյաններ, փայտանյութ և այլն: Հույներն օգտվել են իրենց չափսերով հարմարավետ ծովային խեցիներից, որոնք որպես գդալ են օգտագործել նաև նախնադարյան մարդիկ: Եգիպտոսում գդալները պատրաստել են փղոսկրից, քարից, ծառից, և հաճախ դրանք պատել են կրոնական պատկերներով: Մոտ 3 հազար տարի առաջ գդալներ սկսել են պատրաստել նաև թրծած կավից: Հետագայում, սովորելով մետաղները հալեցնել, մարդիկ սկսել են գդալներ պատրաստել մետաղներից: Օրինակ՝ հայտնի է, որ հին եգիպտացիները օգտագործել են հիմնականում բրոնզե գդալներ, իսկ Հելլադայի բնակիչները՝ արծաթյա գդալներ:

Հայտնի չէ, թե երբ են սկսել գդալ օգտագործել Ռուսաստանում, բայց հայտնի է, որ առաջին արծաթե գդալը ձուլվել է Վլադիմիր Կրասնո Սոլնիշկոյի համար 998 թվականին: Հետաքրքիր փաստ է, որ եվրոպացիները, նախընտրելով ուտել ձեռքերով, սկսել են գդալ օգտագործել դրանից մի քանի դար անց: Միջին դարերում գդալները հիմնականում եղել են փայտից և եղջյուրից: Բացի այդ, դրանց արտադրության համար երբեմն օգտագործել են արույր, պղինձ և կապար, և նման գդալները հայտնի են դարձել 15-րդ դարից: Արիստոկրատները և արքաներն օգտվել են արծաթյա և ոսկյա գդալներից: Այդպիսի գդալների մասին համեմատաբար ամենավաղ հիշատակումը վերաբերում է 1259 թվականին: Անգլիացի արքա Էդուարդ 1-ինի անձնական իրերի թվում 1300 թվականին նշվել են ոսկյա և արծաթյա գդալները fleur-de-lis դրոշմադրմամբ (փարիզյան արհեստանոցի անվանում):

Գդալն իր ամբողջ պատմության ընթացքում իր ձևը տարբեր կերպ է փոփոխել, բայց կառուցվածքում միշտ էլ եղել է երեք տարր՝ գոգավոր մաս սնունդը հավաքելու և տեղափոխելու համար, բռնակ և այդ երկու մասերը միացնող վզիկ: Մինչև 17-րդ դարի կեսերը գդալները պատրաստվել են կարճ բռնակներով, Ֆրեյլի նորաձևության տարածմամբ բռնակները մի քանի անգամ երկարացվել են: Իսկ արդեն 19-րդ դարի վերջում բռնակը նաև լայնացվել և հարթվել է այնպես, որ այն հնարավոր լինի բռնել երեք մատով: Սուրճի և թեյի նորաձևությունն իր հերթին բերել է փոքրիկ գդալների ստեղծման անհրաժեշտության: Գդալները լինում են մի քանի տեսակ՝ թեյի, ապուրի, աղանդերի, երբեմն լինում են նաև հատուկ աքցան գդալներ: Աղցանների համար օգտագործում են հատուկ մեծ գդալներ կամ դրան համարժեք՝ ճեղքերով գդալներ, որպեսզի ավելորդ ձեթը և կիտրոնի հյութը կարողանան դրանց միջից թափել ափսեի մեջ: Ապուրների համար օգտագործվում են խոր գդալներ, որոնք նման են փոքրիկ շերեփի:

Սոուսների համար օգտագործվում է մեծ գդալ, որը սովորականից ավելի խորն է՝ սոուսը չթափելու և սեղանը չաղտոտելու համար: Ներկայում գդալների արտադրության հիմնական նյութը չժանգոտվող պողպատն է, որը որոշ դեպքերում երբեմն պատված է ոսկով և արծաթով, ինչպես նաև ալ յումինը և պլաստմասան: Օգտագործվում են նաև փայտե գդալներ, բայց հիմնականում որպես դեկորատիվ տարր:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Visa & Unibank Unique opportunities to Olympic Games fans thanks to Visa in ArmeniaThe renovated Ucom sales and service center opened at Komitas 30Privileged conditions with the Business Prime packageInterview with Chairman of BOGG PLC Mel CarvillGet 5% cashback on your AMIO digital card! Get 5% cashback on your AMIO digital card!Book Giving Day in Khnko Aper Library. IDBankTransfer your loan and take benefit of the 1.5% low interest refinancing offerAraratBank Donates to Regional Libraries: BOOKS FOR ALLAmeriabank set to join BOGG, a London Stock Exchange (LSE) listed financial group as a standalone entityWhich Book to Choose as a Gift for the Book Giving Day? A Piece of Advice from Idram and IDBankAMIO BANK will start the leasing process in the immediate futureFast Bank has received a Mastercard membership license Two new sports channels in Ucom's uTV channel listA bunch of smiles in the city. "Artsakh" branch of AMIO BANK has been reopened A network ready for the transition to 5G and qualitatively new television. Ucom signed official agreements with Nokia and MediaKindHow to Celebrate Love Days? A Piece of Advice from Idram and IDBankVisa Travel card - your best friend of the road Ardshinbank announces agreement to acquire HSBC ArmeniaFastex to Provide up to 5 Million $FTN to the “Olympionic” Sports FoundationAMD 3,665,972 to Armenian Mothers. In February, Cancer Awareness Month, The Power of One Dram will be directed to the City of Smile Ambassadors accredited to Armenia, Galaxy Group and Ucom leaders spoke at the largest event of the European Business Association Idplus Digital Fuel Cards: Everyone Makes a Plus Ameriabank is the Largest Taxpayer Among Armenian BanksThe Director General of Ucom delivered a lecture at the School of Ethics New promotion from AMIO BANK for international SWIFT transfersPay for the Parking with Idram with One Click IDBank’s Davtashen Branch Is Waiting for Customers After Renovation"United and caring". Ucom participated in the collaborative charity initiative of Galaxy Group of Companies and Armenian Red Cross Society About 5,000 families forcibly displaced from Artsakh received 100 tons of aid from Galaxy Group of CompaniesConverse Bank for the fifth time in a row is recognized as the best by Global Finance The announcement on the complete allocation of "Euroterm" bonds ahead of schedule.Ucom and SunChild NGO Power Aghavnadzor Kindergarten for Year-Round Operation Zangezur Copper-Molybdenum Combine has invested more than 5 billion AMD in social development projects in 2023Ralph Yirikian, Director General of Ucom, congratulated the forcibly displaced children from Artsakh living in Tavush and Vayots Dzor with New Year’s giftsThe amount of 3.945.010 AMD to the Health Fund for Children of Armenia. The power of one dram for January will go to “Armenian Mothers” fund ARARATBANK attracts USD 5 million from EFSE to support MSMEs in Armenia The Christmas gift from the Galaxy Group of Companies is the restoration of a song extricated by Khrimian Hayrik Galaxy Group of Companies replaced the traditional New Year's gifts with houses of kindness and peace crafted by the children of ArtsakhThe contribution of Ucom company and SunChild NGO to the Goghtanik settlementAraratBank named the Best CSR Bank in Armenia 2023 The Christmas Miracle in Shirak Region - Ameriabank Santas Visited Children from Artsakh Ruben Vardanyan's arrest is a message to the entire Armenian world and the Armenian people. It is a wake-up call for the Armenian dignityIdram, IDBank and Hayordi for the children of ArtsakhLeadership of Galaxy Group of Companies Summarized 2023Ucom Attains Prestigious ISO 27001 Certification for Information Security ExcellenceUcom’s fixed network is already available in Sevan A solar plant in Rind settlement was launched as a result of the cooperation between Ucom and SunChild NGOMoody’s upgrades IDBank’s long-term deposit ratings to B1, changes outlook to positive How Ameriabank continued to deliver success amid the volatility of the global markets