Երևան, 26.Հունիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչպե՞ս բռունցքներով կռիվը դարձավ մարզաձև․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Բռնցքամարտը հնագույն մարզաձև է։ Բռնցքամարտի առաջին պատկերներ են գտնվել շումերական քարանձավներում՝ թվագրվող մ.թ.ա. 3000 թվականին: Իսկ եգիպտական բարիեռելիեֆի վրա, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 2000 թվականով, պատկերված է ոչ միայն ձեռնամարտ վարող երկու մարդ, այլ նաև հանդիսատես։ Բռնցքամարտը մեծ ժողովրդականություն է ունեցել Հունաստանում։ Դեռ մ.թ.ա. 688 թվականին այդ մարտարվեստը ներառվել է հնագույն օլիմպիական խաղերի ծրագրում։ Այն ժամանակվա կանոններն արգելում էին հարվածել մարմնին, թույլատրվում էր հարվածել միայն գլխին։ Հին բռնցքամարտում ռաունդներ չեն եղել, մենամարտը շարունակվել է այնքան ժամանակ, քանի դեռ մարտիկներից մեկն ամբողջությամբ չի կորցրել գիտակցությունը կամ հրաժարվել շարունակել մենամարտը։

Հին աշխարհի բռնցքամարտը կապ չի ունեցել տեխնիկայի և արագության հետ, նախապատվությունը տրվել է հարվածի ուժին։ Հաճախ այն ժամանակվա մենամարտերը ավարտվել են մարտիկի մահով։ Ձեռնոցներ չեն եղել, իսկ մերկ ձեռքերին դրված են եղել կաշվե բարձիկներ՝ մետաղական ներդիրներով։ Այն ժամանակվա ամենահայտնի մարտիկներից է եղել Դիագորասը։ Ժամանակակից բռնցքամարտը հայտնվել է Անգլիայում 17-րդ դարում։ Բռունցքներով մարտի մասին առաջին հիշատակումը վերագրվում է 1681 թվականին, իսկ 1689 թվականից մարտերը սկսել են կանոնավոր կերպով կազմակերպվել: Ի սկզբանե ձեռնոցներ չեն եղել, դրանք օգտագործվել են միայն մարզումների ժամանակ։ Մարզիկները բռունցքներով կռվել են հատուկ հարթակում, որը իրենից ներկայացրել է պարաններով շրջապատված հատուկ ասպարեզ: Եղել են դատավորներ. եթե բռնցքամարտիկներից մեկը հարված էր բաց թողնում և ընկնում, ապա դատավորը 30 վայրկյան ժամանակ էր տալիս ուշքի գալու համար։

Եթե բռնցքամարտիկը չէր կարողանում վերականգնվել նոկդաունից հետո, հաղթանակը ավտոմատ կերպով շնորհվում էր մյուսին: Այն ժամանակ մարտերը բավականին կոշտ էին, մենամարտը շարունակվում էր այնքան ժամանակ, քանի դեռ բռնցքամարտիկներից մեկը ամբողջությամբ չէր կորցնում մարտունակությունը։ Բայց, չնայած դրան, կային կանոններ, որոնք կարող էին հանգեցնել բռնցքամարտիկի որակազրկմանը։ Գոտկատեղից ներքև հարվածելն արգելված էր, չէր կարելի հարվածներ հասցնել, եթե հակառակորդը ծնկաչոք էր, արգելված էր կառչումներ ու պահումներ կատարել։ Թեև Անգլիայում առանց ձեռնոցների մարտերը տարածված էին, բայց իշխանությունները դեմ էին նման մրցումներին։ Մերկ ձեռքերով մարտը հաճախ ավարտվում էր ծանր վնասվածքներով, բացի դա, տաքացած երկրպագուները կարող էին կռիվ սկսել միմյանց միջև: Պաշտոնական մարտ անցկացնելու համար պահանջվում էր տեղական իշխանությունների թույլտվությունը։

Այն դեպքերում, երբ թույլտվություն չէր ստացվում, մրցույթը տեղի էր ունենում մի որևէ հանգիստ ու ամայի վայրում, ընդ որում՝ դա համարվում էր հանցագործություն, որի համար կարելի էր բանտ նստել։ 1719 թվականին Բրիտանիայի ամենաուժեղ մարտիկներից երկուսը՝ Ֆիգգը և Սաթոնն են հանդիպել ռինգում։ Պայքարը եղել է չեմպիոնի կոչման համար, և հաղթանակ է տոնել Ջեյմս Ֆիգգը։ Ֆիգգը ոչ միայն բռնցքամարտիկ էր, այլ նաև լավ սուսերամարտիկ։ Նա ամեն կերպ փորձում էր հանրահռչակել բռնցքամարտը, այն հասցնել Անգլիայի յուրաքանչյուր անկյուն և դրանից դուրս: Ֆիգգի բռնցքամարտի ակադեմիան ստեղծվել է 1722 թվականին։ Դպրոցում սովորեցնում էին բռնցքամարտի արվեստ, ինչպես նաև սուսերամարտ։ Դասերի համար վճարները շատ ցածր էին։ Հետագայում անգլիացի բռնցքամարտիկ Ջեք Բրոտոնը, որը Ջեյմս Ֆիգգի հետևորդն է, 1743 թվականին կազմել է կանոնների ցանկ, որոնք հիմք են հանդիսացել բռնցքամարտի համար։

Հետո անգլիացի հայտնի բռնցքամարտիկ Նեդ Հենդը՝ Բրոտոնի սանը, սահմանել է քաշային կարգերը, ինչպես նաև հարստացրել է բռնցքամարտի տեխնիկան նոր շարժումներով։ Բռնցքամարտի մեջ էական փոփոխություններ են տեղի ունեցել 1867 թվականին: Քուինսբերիի մարկիզուհին լրագրող Ջոն Չեմբերսի հետ մշակել է նոր կանոնների մի շարք՝ բաղկացած 12 կետից։ Ռաունդները սկսել են տևել 3 րոպե՝ մեկական րոպե ընդմիջումներով, երկու մարզիկների բռնցքամարտի ձեռնոցները պետք է ունենային նույն քաշը, հանվել են կոշտ կոշիկները։ Ներդրվել է նաև բռնցքամարտիկներից մեկի ընկնելուց հետո 10 վայրկյան հաշվելու հայտնի կանոնը: Բռնցքամարտը պրոֆեսիոնալ սպորտ է դարձել 1892 թվականին։ Այդ տարի ռինգում հանդիպել են Ջոն Քորբեթն ու Ջոն Սալիվանը։ 21-րդ ռաունդում նոկաուտով պարտություն է կրել Սալիվանը, որը մերկ ձեռքերով բռնցքամարտի աշխարհի վերջին չեմպիոնն էր։ 1904 թվականին բռնցքամարտը դարձել է օլիմպիական մարզաձև, իսկ 1920 թվականից Օլիմպիական խաղերի կանոնավոր մասնակից։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Երկրաշարժի ժամանակ Թուրքիան բացեց սահմանը, ստացավ ՀՀ-ի օգնությունն ու փակեց այն․ դա ի՞նչ մոտեցում, ձե՞ռ եք առնում․Հեֆերն Գազ չի լինելու Ջուր չի լինելու ՄԱԿ-ի ՄԻ բարձր հանձնակատարն անդրադարձել է Ադրբեջանում ապօրինաբար պահվող հայ գերիների խնդրին ՌԴ-ն և Ուկրաինան 90 գերիներ են փոխանակել Կալանավորվել է Ջրականի 5-րդ ուսումնական գումարտակի սպա Հայկազ ԳրիգորյանըՄայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից առաջին անգամ Մելիքգյուղ էր բերվել Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի Մասունքը Խոշոր ավտովթար՝ Արմավիրի մարզում․ մեքենան գլխիվայր շրջվել է․ կա վիրավոր «Հույս՝ օջախից հեռու»․ Ուրուգվայի ցուցահանդեսում ներկայացվել է արցախցիների բռնահանությունը Արման Ծառուկյանը 9 ամսով որակազրկվել է երկրպագուի հետ միջադեպի պատճառով Սև ծովից ցուրտ մթնոլորտային ճակատ է ներթափանցել Հայաստան․ ինտենսիվ տեղումներ կլինեն Լոռիում, Տավուշում, Գեղարքունիքում, Սյունիքում Սեյրան Կիրակոսյանն այսօր կգոտեմարտի Մ17 Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալի համար Միջազգային քրեական դատարանը Շոյգուի և Գերասիմովի ձերբակալման օրդերներ է տվել Թուրքիայում անտառային հրդեհները հնգապատկվել են ԱՊՀ-ում գնահատել են կազմակերպությունից Հայաստանի դուրս գալու ռիսկերը Կիրանց-Աճարկուտ ավտոճանապարհին կիրականացվեն պայթեցման աշխատանքներ Երևանում հրդեհ է բռնկվել նախկին բենզալցակայանի տարածքում Լոռու մարզում գոլֆի գնդակի չափ կարկուտ է տեղացել Վենետիկում կայացել է հերթական Fastex Meetup տեղեկատվական հանդիպումը (լուսանկարներ, տեսանյութ) Հայաստանի ինքնիշխան իրավունքն է ընտրել իր անվտանգության և պաշտպանության գործընկերներին. ԵՄ խոսնակ Մեզ հետ միայն անազնիվ է ՀՀ կառավարությունը Երևանի օպերային թատրոնի առաջատար պարողները հաղթել են միջազգային մրցույթում ԵԱՏՄ-ն և ԵՄ-ն անհամատեղելի են. Օվերչուկը` Հայաստանի ձգտման մասին Պատիվ է լինել հայ զինվոր. Գյումրիում տրվել է ամառային զորակոչի մեկնարկը Հայ-ռուսական դաշնակցության արդյունքը եղել են երկու հայկական պետությունները. Էդուարդ Շարմազանով Զինվորը շարքում կանգնած է եղել, հանկարծակի վատացել էՀատուկ ծրագիր Վայոց ձորում. 2 դպրոց կդառնա էներգաանկախ Ջրանջատումներ մարզերում և Երևանում Ողջունում ենք խաղաղության ուղղությամբ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տարվող աշխատանքները, աջակցում ենք Հայաստանի և Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությանը․ ԱՄՆ դեսպանություն Ամիօ ժամանակաշրջան. ստորագրվել է հուշագիր Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի հետC360՝ բանկային ընդգրկուն ծառայությունների փաթեթներ Converse Mobile-ում Ընտիր երեխա էր, մեկ տարվա ծառայող էր. մահացած զինծառայող Դավիթ Ներսիսյանը Կարմիրգյուղից էր Վիգեն Քոչարյանն այլևս ԲԴԽ անդամ չէ ՔՊ ժողովում ուշագրավ զարգացումներ են եղել Փաշինյանի վարկանիշը գահավիժում է, բայց ընդդիմությունը չի կարողանում օգտագործել դա Արտակարգ դեպք՝ Գեղարքունիքի մարզում. «ԶԻԼ»-ը կողաշրջվել ու բռնկվել է ԱՄՆ-ն ու Ֆրանսիան հակասություններ ունե՞ն Հայաստանին զինելու հարցում Արցախի ԱԺ-ն կոշտ հայտարարություն է ընդունել Մոլդովայի իրավապահների կողմից հետախուզվողը հայտնաբերվեց «Զվարթնոց» օդանավակայանում «Հայաստանի տնտեսության զարգացման լոկոմոտիվը կարող է դառնալ ընդերքը և նրա հարստությունը»․ տեխնիկական գիտությունների դոկտորը՝ ՀՀ-ի տնտեսական ներուժի մասին Ապօրինի ջրառ է իրականացնում Կարճաղբյուր գետից Դավիթ Ներսիսյանը Գեղարքունիքի մարզից է. երեկ մաhացած զինծառայողի մասին Մարդիկ, որոնք չեն ծառայել, զբաղվում են բանակի ռեֆորմներով. Արշակ Կարապետյան ԼՂ-ից տեղահանված քաղաքացիները հուլիսի 15-ից կարող են դիմել անհատական բնակելի տան կառուցման բաղադրիչից օգտվելու համար Տնտեսական ակտիվության ցուցանիշն աճել է 11.2 տոկոսով Թերություններ կան, բայց դրանք ավելի քան փոխհատուցվում են բազմաթիվ առավելություններով. «Փաստ»Սյունիքի զորամասերից մեկում երեկ զինծառայող է մահացել. ՔԿ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (25 ՀՈԻՆԻՍԻ). Շրջանառության մեջ են մտցվել հինգ հազար, տասը հազար և քսան հազար դրամ անվանական արժեքներով նոր թղթադրամները. «Փաստ»Հայաստանի ինչի՞ն է պետք եվրաինտեգրման հանրաքվեն. «Փաստ»1 զոհ, 8 վիրավոր