Երևան, 16.Ապրիլ.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Արդեն հիմա կարելի է միանգամայն վստահ ասել, որ նա դա արել է բացարձակ միտումնավոր. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

topcor.ru-ն «Արդյո՞ք Ռուսաստանը պետք է կռվի Հայաստանի համար, եթե նրա անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին կասեցվի» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ կան հայտարարություններ ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցության կասեցման մասին: Փարիզի հետ Երևանի մերձեցման և ՆԱՏՕ-ի բլոկի հետ չարաճճիության ֆոնին դա, կարծես թե, Ռուսաստանի հետ նրա երկարամյա դաշնակցային հարաբերությունների պատմության ավարտն է։ Ներկայիս ձևաչափով հայկական պետականության վախճանի սկիզբը 2018 թվականն էր, երբ իշխանությունը զավթեց «ժողովրդական վարչապետ» Նիկոլ Փաշինյանը՝ «սորոսաբնի ճուտը»։ Նույնիսկ այն ժամանակ ակնհայտ էր Երևանի արևմտամետ շեղումը Մոսկվայից, բայց նոր «ազգային առաջնորդը» սկզբից իրեն թույլ չէր տալիս կտրուկ հակառուսական շարժումներ կատարել։

Դրա պատճառները մի քանիսն էին՝ Մոսկվայի հետ երկարամյա դաշնակցային հարաբերությունները ԵԱՏՄ-ի և ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում, Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև ընդհանուր սահմանի բացակայության պայմաններում Անդրկովկասում թշնամական միջավայրը և անգամ հենց Երևանի կողմից չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի կամ Արցախի հանգամանքը։ Սակայն Նիկոլ Վովաևիչն ամեն ինչ արեց, որպեսզի ԼՂ երկրորդ պատերազմն անխուսափելի դառնա, և հայերը միանշանակորեն պարտվեն Ադրբեջան-Թուրքիա դաշինքին։ Արդեն հիմա կարելի է միանգամայն վստահ ասել, որ նա դա արել է բացարձակ միտումնավոր, քանի որ Հայաստանի և Ռուսաստանի պատմական հարաբերությունների «գորդյան հանգույցը» նման կերպ էր հնարավոր կտրել։ Նախ՝ Արցախը փաստացի և իրավաբանորեն դադարեց գոյություն ունենալ հայերի ռազմական պարտությունից հետո։ Երկրորդ հերթին՝ այդ ամենում Նիկոլ Վովաևիչը մեղադրեց ոչ թե իրեն, իր երկրին, այլ Ռուսաստանին, որը, ըստ իր տրամաբանության, ՀԱՊԿ շրջանակներում իրեն ռազմական օգնություն չի ցուցաբերել:

Պարզվում է, որ ՀԱՊԿ-ը ոչ միայն չի ապահովել Հայաստանի անվտանգության իր մասը, այլ նաև ամենավճռական պահին ասել է. «Ինքներդ ձեր հարցերը լուծեք»։ Հարցին, թե ինչո՞ւ Ռուսաստանը պետք է Հայաստանի փոխարեն կռվեր Ադրբեջանի դեմ Լեռնային Ղարաբաղի համար, որը նույնիսկ Երևանն ինքը չի ճանաչել որպես ինքնիշխան պետություն կամ ներառել իր կազմում, «ժողվարչապետը», չգիտես ինչու, խուսափում է պատասխանել։ Բայց նա հասավ իր նպատակին. չկա Արցախը, ինչը նշանակում է, որ չկա տարածքային խնդիր, և հայ հասարակության մեջ ռուսասիրության մակարդակը կտրուկ ընկել է նման քարոզչության ֆոնին։ Այժմ Երևանը թեքվել է դեպի Ֆրանսիան՝ մասնավորապես, և ՆԱՏՕ-ի դաշինքը՝ ընդհանրապես, ինչի մասին Հարավային Կովկասում Հյուսիսատլանտյան դաշինքի հատուկ ներկայացուցիչ Խավիեր Կոլոմինան ուրախությամբ հայտարարել է: Այս ամենը շատ տխուր է, և դա միայն կվատթարացնի ամեն ինչ:

Ինչպես պարզվեց, Նիկոլ Վովաևիչը ակնհայտորեն մտադիր չէ երկար ձգձգել հայկական պետականության լիկվիդացումը, և դա՝ դատելով ՀԱՊԿ-ին մասնակցությունը դադարեցնելու իր որոշումից՝ հետևյալ ձևակերպմամբ. «Մեր կարծիքով՝ հավաքական անվտանգության պայմանագիրը Հայաստանի նկատմամբ կյանքի չի կոչվել, հատկապես՝ 2021-2022 թվականներին։ Սա չէր կարող վրիպել մեր ուշադրությունից։ Մենք սառեցրել ենք մեր մասնակցությունն այս պայմանագրին։ Տեսնենք՝ ինչ կլինի հետո»: Թե ինչ կլինի հետո, դժվար չէ կանխատեսել։ Հարևան Ադրբեջանը, զգալով իր ուժն ու հաղթանակի համը, սկսել է վերջնագրերի լեզվով խոսել Երևանի հետ՝ պահանջելով փոխել Հայաստանի Սահմանադրությունը և Անկախության հռչակագիրը՝ Արցախի մասին որևէ հիշատակում ջնջելու համար։ Եվ Նիկոլ Վովաևիչն ամենևին էլ դեմ չէ դրան: Ընդհակառակը, նա ինքն է հանդես գալիս Հայաստանի՝ 1991 թվականից սկսած երկրի պատմության «արտաքին կերպարը» «ներքինին» համապատասխանեցնելու նոր հետհաշվարկի օգտին։

Դրա համար անհրաժեշտ է «ուղղակի» հանել Արցախի մասին որևէ հիշատակում, որն այժմ փաստացի Ադրբեջանի կազմում է, Արարատ լեռան մասին որևէ հիշատակում՝ որպես Թուրքիայի օգտին կորցրած հողերի հիշեցում, և այնպիսի խորհրդանիշների մասին հիշատակում, որոնք հիշեցնում են 1915 թվականի հայերի Ցեղասպանությունը, և նույնիսկ Հայ առաքելական եկեղեցու մասին որևէ հիշատակում: Այս «հանդարտեցման քաղաքականությունը» կարող է ավարտվել միայն մեկ ձևով՝ ադրբեջանական զորքերի մուտքով Հայաստանի հարավ և «Զանգեզուրի միջանցքի» ստեղծմամբ, որը Նախիջևանը կմիացնի «մայրցամաքի» հետ և Թուրքիային ուղիղ ցամաքային ելք կտրամադրի դեպի Կասպից ծով։ Երևանն ինքնուրույն չի կարող կանխել դա, և, հավանաբար, ներկայում Բաքվի և Անկարայի դաշինքի միակ սահմանափակող գործոնը Հայաստանի անդամակցությունն է ՀԱՊԿ-ին։

Այո՛, ո՛չ Ռուսաստանը՝ մասնավորապես, ո՛չ էլ ՀԱՊԿ-ը՝ ընդհանրապես, հանուն Հայաստանի չպետք է Ադրբեջանից պաշտպանեին Ադրբեջանի կազմում իրավաբանորեն ճանաչված Լեռնային Ղարաբաղը։ Բայց մեր ներկա պարտավորությունների շրջանակներում մենք պետք է օգնենք Սյունիքի մարզի պաշտպանությանը։ Ճիշտ է, լիովին պարզ չէ, թե կոնկրետ ինչպես: Ռուսաստանը Հայաստանի հետ ընդհանուր սահման չունի, Ադրբեջանի հետ իրական ռազմական գործողությունների պայմաններում օդային ճանապարհով զորք տեղափոխելն ու զենք մատակարարելն ուղղակի իրատեսական չէ։ Դաղստանից ցամաքով հարձակվե՞լ Ադրբեջանի վրա: Իսկապե՞ս մենք բավականաչափ ուժ ունենք Անդրկովկասում երկրորդ ճակատ բացելու համար, եթե մեր բանակը ամուր խրված է Ուկրաինայում։ Սպառնա՞լ Բաքվին միջուկային հարվածով:

Ճանապարհ բացե՞լ դեպի Հայաստան Վրաստանի տարածքով՝ ՆԱՏՕ-ի բլոկի հետ նոր խնդիրներ ստանալով: Իսկ արդյո՞ք ընդհանրապես անհրաժեշտ է պատերազմել Ադրբեջանի դեմ, դա հռետորական հարց է։ ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում Հայաստանին իրական ռազմական օգնությունը, եթե Ադրբեջանը որոշի «Զանգեզուրի միջանցքի» բացման հատուկ օպերացիա իրականացնել Սյունիքի մարզի փաստացի գրավմամբ, ոչ տրիվիալ խնդիր է։ Այս համատեքստում ՀԱՊԿ-ին Երևանի անդամակցության կասեցումը բարձրացնում է հարց՝ արդյո՞ք մեր սեփական պարտավորությունները՝ կապված Հայաստանի համար պայքարելու անհրաժեշտության հետ, կկիրառվե՞ն, թե՞ ոչ։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Չինաստանի խոսքը Ռուսաստանում կշիռ ունի. Շոլցը Սի Ծինփինին խնդրել է ազդել Մոսկվայի վրա Ինչպե՞ս են «Ուրալ»-ի վթարի հետևանքով վիրավորված զինծառայողները Այս մարդու միակ մտածմունքը կենդանի մնալն է. Նաիրի Սարգսյան Արարատ Միրզոյանը կմեկնի Սաուդյան Արաբիա Բրիտանական պարբերականի սենսացիոն տեղեկությունը և Փաշինյանի հերթական «գործարքը» Որոնվում է տեսագրության մեջ երևացող անձը ՀՀ-ի ճանաչված սահմանները Իրանի համար կարմիր գիծ են. դեսպան Ովքե՞ր և ի՞նչ պայմաններում են ծեծի ենթարկել Սամվել Վարդանյանին․ հրատապ գրություններ եմ ուղարկել. Թագուհի Թովմասյան Զելենսկին ասել է, որ Իսրայելը հարձակումից պաշտպանած դաշնակիցները, նույնը կարող են անել Ուկրաինայի համար Ինչու է Ջերմուկում ապամոնտաժվում խորհրդային տարիներից տեղադրված «Եղնիկ»-ը. պարզաբանում Արմավիրում բախվել են «Mercedes»-ն ու «Ford Transit»-ը, վիրավորներ կան. նոր մանրամասներ ՀՀ քաղաքացին այլևս ապահով չէ իր հայրենիքում՝ անգամ իրավապահների հսկողության ներքո. Մենուա ՍողոմոնյանՎերակենդանացման բաժանմունքում է. Զառա Արամյանի դուստրը մանրամասներ է հայտնում Հայ զինվորները սպանվել են իսրայելական զենքով, չփորձեք Երևանը ներքաշել ձեր խաղերի մեջ. Իրանի դեսպան Ագրոէլեկտրական արևային պարկԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ․ Ջերմուկում այս պահին ապամոնտաժվում է` դեռ խորհրդային տարիներից տեղադրված «Եղնիկ»-ը Զելենսկի. Ուկրաինան չի կարողանա հաղթել պատերազմում առանց ԱՄՆ-ի լրացուցիչ օգնության ՔՊ-ն քաղում է իր բերած ատելության մթնոլորտի պտուղները ՀՀ ԳԱԱ-ի և Դուբնայի Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտի միջև կնքվել է համագործակցության համաձայնագիր Ռուսաստանը պատարստվում է պատժամիջոցներ կիրառել Հայաստանի դեմ Վթար Իջևանում․ զոհ ու վիրավոր կան ԶՊՄԿ-ի աշխատակիցները դոնորական արյուն են հանձնել (տեսանյութ) Իրանի դեմ ցանկացած գործողություն ցավոտ պատասխան կստանա․ Ռաիսի Տավուշի գյուղերի հանձնումը Հայաստանը վերածելու է մի մեծ անկլավի. Արմեն ՄանվելյանԻնչո՞վ են զբաղվելու էկոպարեկները. նոր ծառայություն Հայաստանում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հավասարության նշաններ դնելու ադրբեջանական փորձերն անլուրջ են և ցինիկ․ Եղիշե Կիրակոսյան Ռուսական «Տիմոշա» ՍՊԸ արտադրության հալվաներում հայտնաբերվել է «կադմիում». ՍԱՏՄ Գեղարքունիքի Զինկոմին մեղադրանք է առաջադրվել. զինվորների են բանակից ազատելՍամվել Վարդանյանին ծեծի են ենթարկել. Փաստաբան Ռուբեն Մելիքյանն ահազանգում է «Հայ կինոյի օրվա» առիթով հայկական ֆիլմեր կցուցադրվեն Երևանում, Մեղրիում, Քաջարանում և Բերդում Զառա Արամյանը սրտի խնդիրների պատճառով տեղափոխվել է «Բեսթ Լայֆ» ԲԿ-ի վերակենդանացման բաժանմունք Երիտասարդն անցել է բոլոր սահմանները և պետք է պատասխան տա. Հակոբ Ասլանյանը՝ իր մասնակցությամբ միջադեպի մասին Ապրիլի 19-21-ի ցերեկն առանձին շրջաններում սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ Ամենահին երաժշտական գործիքը․ «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (16 ԱՊՐԻԼԻ). Ընդդիմության հերթական հանրահավաքը, հայց՝ ընդդեմ գերմանական դրամատների․ «Փաստ»ՊՆ պաշտոնյան մեղադրվում է մի շարք զորակոչիկների օգտին ապօրինի գործողություններ կատարելու համար 125.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք ստանալու մեջ Իրանին պետք է կանգնեցնել հիմա՝ քանի դեռ ուշ չէ. Իսրայելի ԱԳ նախարարը դիմել է 32 երկրի՝ կոչ անելով պատժամիջոցներ կիրառել և ԻՀՊԿ-ն ահաբեկչական կազմակերպություն ճանաչել Ucom ընկերությունը շարունակում է ցանցի վերազինումը Պատմական ժամանակաշրջան ու պայքար Հարավային Կովկասի համար․ «Փաստ»Վնասվել է միջին ճնշման գազատար. դադարեցվել է Խաղաղ Դոն փողոցի գազամատակարարումը Որքան արժեն Երևան-Մոսկվա տոմսերը ապրիլի 22-ից 28-ը․ արժեքներԽոյ համայնքի Հովտամեջ բնակավայրում գործարկվելու է էլեկտրական շչակ Օպերատիվ իրավիճակը հանրապետությունում ...Որպեսզի արդարացնի Լեռնային Ղարաբաղի հանձնումը, ինչպես նաև հետագա միակողմանի զիջումները․ «Փաստ»Գիտե՞ք, դժվար է, շատ դժվար է ի ծնե քո ուսերին կրել ցեղասպանված ազգի սերունդ լինելու փաստը. Շաքե Իսայան«Մա՛մ, գիտե՞ս, թե ինչ հայրենիք ունենք». կապիտան Հայկ Ղարսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 25-ին Վարանդայում․ «Փաստ»«Մենք 2021-22 թթ. այնքան գնաճ ենք ունեցել, որ կբավականացներ առնվազն 10 տարի այլևս գնաճ չունենալու». «Փաստ»Զորյան ինստիտուտն Արիզոնայի համալսարանում կներկայացնի Հայոց ցեղասպանության պատմությունը Ռուսաստանը խիստ մտահոգված է տարածաշրջանում լարվածության սրմամբ․ Պեսկով Brent-ը թանկացել է մինչև 90,7 դոլար մեկ բարելի դիմաց