Ереван, 17.Ноябрь.2026,
00
:
00
ВАЖНО

Ինչո՞ւ են կուլ գնում ներդրումային «գայթակղությանը». «Փաստ»

АНАЛИТИКА

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում շրջանառության մեջ է դրվել նախագիծ, ինչի էությունն այն է, որ ՀՀ քաղաքացիություն կարող են ստանալ օտարերկրյա քաղաքացիները, որոնք 150 հազար դոլարի չափով ներդրում կկատարեն Հայաստանում գործունեության մի շարք ոլորտներում։ Թերևս նախագիծը կազմելիս հաշվի է առնվել այն հանգամանքը, որ մի շարք զարգացած երկրներ գրավում են ներդրողներին նրանով, որ խոշոր ներդրումների դիմաց նրանց քաղաքացիություն են տրամադրում՝ դրանից բխող առավելություններով հանդերձ։ Օրինակ՝ Մալթայի անձնագիրը իրավունք է տալիս առանց վիզայի մուտք գործել աշխարհի երկրների մեծ մասը։

Սակայն ինչի՞ մասին կարող է վկայել ներկա պահին այսպիսի բովանդակություն ունեցող նախագծի ներկայացումը Հայաստանի համար, որի քաղաքացի դառնալը ինչ-որ հատուկ արտոնություններ չի նախատեսում։ Ըստ էության, սա նախևառաջ նշանակում է, որ երկրում երկարաժամկետ ներդրումներ չկան։ Այլապես ինչո՞ւ պետք է հարկ լիներ ոչ շատ մեծ գումարի դիմաց քաղաքացիություն տրամադրելու հարցը դարձնել առաջնային։ Եթե Ռուսաստանի դեմ սահմանված պատժամիջոցների արդյունքում էլ որոշակի կապիտալի հոսք է նկատվում դեպի Հայաստան, ապա դա ժամանակավոր բնույթ է կրում, ու այդ ֆինանսական հոսքերի դուրս բերումը միանգամից լուրջ խնդիրներ կստեղծի մեր երկրի համար։ Բացի դրանից, եթե որևէ գործարար կամ կազմակերպություն ցանկանում է ներդրում կատարել Հայաստանում, ապա առանց քաղաքացիություն ստանալու էլ կարող է ներդրում կատարել։

Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանում հիմնականում սփյուռքահայերն են ներդրումներ անում, բայց իրենց դեպքում քաղաքացիություն ստանալու համար պարզեցված կարգ է գործում, և այս նախագծի կարիքն ընդհանրապես չկա։ Մյուս կողմից՝ կարող է տպավորություն առաջանալ, թե հատուկ խնդիր է դրված, որ նոր նախաձեռնության իրականացման արդյունքում հատկապես ռուս բիզնեսմենները գան Հայաստան և ներդրումներ անեն, որպեսզի քաղաքացիություն ստանան։ Սակայն այս մոտեցումը ևս հիմնավորված չէ, քանի որ այդ մարդիկ ՌԴ քաղաքացիությունը պահպանելով էլ կարող են ՀՀ-ում ընկերություններ հիմնել ու հայկական ծագում ունեցող ընկերության անվան տակ սկսել գործել։ Բայց եթե այս նախագծով որևէ խնդիր չի լուծվում, ապա հարց է առաջանում, թե ո՞րն է դրա նպատակը։ Իրականում կարող է պարզվել, որ նախագծի ենթատեքստում շատ վտանգավոր նպատակներ կան թաքնված, ինչի մասին արդեն խոսում են փորձագետները։ Արդոք պատահակա՞ն է, որ այն քննարկման է ներկայացվել կոնկրետ այն ժամանակ, երբ Հայաստանի ու Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման բանակցություններ են ընթանում։

Երևի թե պատահական չէ։ Ուստի, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ՀՀ իշխանությունները «խաղաղության դարաշրջանը» բացելու համար պատրաստ են ամեն տեսակի զիջումներ կատարել թշնամուն, չի կարելի բացառել, որ այս նախագիծը թուրք-ադրբեջանական ինչ-որ պահանջի կամ առաջարկի մաս է կազմում, քանի որ դրանում նշված չէ որևէ սահմանափակում, թե որ երկրի քաղաքացիներին այն չի վերաբերում։ Եթե նույնիսկ դա դիտավորյալ չի արվում, ապա հետևանքները կարող են շատ ծանր լինել: Եթե Թուրքիան նույնիսկ հեռավոր Աֆրիկայի մի շարք երկրներում միլիոնավոր դոլարների ներդրումներ է կատարում ու տարածում իր ազդեցությունը, ապա կարելի է պատկերացնել, թե թուրքական շահերն առաջ տանելու համար ՀՀ տնտեսության մի ստվար հատվածն ինչպես կարող են վերցնել իրենց ձեռքը։

Հասկանալի է, որ նրանք տնտեսական ազդեցություն կարող են ունենալ նաև առանց քաղաքացիության (երկքաղաքացիության), սակայն այստեղ առկա է նաև երկրում էական դերակատարություն ստանձնելու (ոչ միայն տնտեսական) գործոնը։ Ի վերջո, երբ էլ պետք լինի, իրենց ներդրումները կարող են դուրս հանել, սակայն երկքաղաքացիությունը չեն կորցնի։ Այնպես որ, ներկայացված նախագծով փաստացի նոր ռումբ է դրվում ՀՀ անվտանգության և ինքնիշխանության տակ, և, մասնագետների կարծիքով, այն առկա տեսքով ոչ մի դեպքում չի կարելի ընդունել։ Այս համատեքստում չպետք է պատահական համարել, որ դեռ անցյալ տարի Ալիևը հայտարարում էր, թե իրենք վերադառնալու են Երևան, Սյունիք ու Սևան, բայց ոչ տանկերով։

Այլ կերպ ասած՝ գումարներ ներդնելով, գույք ու տարածքներ գնելով՝ նրանք կարող են հաստատվել Հայաստանում և այդպիսով սկսել աստիճանաբար քայքայել մեր պետականությունը։ Իսկ Հայաստանի շահերը պահանջում են առաջին պլանում ունենալ երկրի ինքնիշխանության և անվտանգության հարցը և կուլ չգնալ ներդրումային գայթակղությանը, ինչպես անում են գործող իշխանությունները։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

При поддержке Ucom в Ереване прошли ежегодные соревнования по гонкам дронов «Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026»Аршака Карапетян отвечает на комментарии IDBank представил цифровую платформу Rate.Trading на выставке Toon Expo.Invest 2026Rate.Trading: Крупные сделки с цифровыми инструментами управления валютными рискамиЗакрытие карабахского вопроса ставит под угрозу само существование Армении. Аршак КарапетянФонд VIVA стал бенефициаром инициативы «Сила одного драма» в ноябреСпециальные предложения по ипотечному кредитованию: IDBank на Toon Expo. Invest 2026Ни одна власть в Армении не пришла демократическим путем․ Аршак КарапетянIDBank на региональном форуме СБА: от решений для путешествий до бизнес-возможностей Скидка 35% на указанные карты IDBank в честь 35-летия Предварительное одобрение бизнес-кредита за 5 минут — какие возмоности для МСБ представил Юнибанк в Гюмри?На основании Декларации о независимости Армения стала независимым государством. Аршак Карапетян Центр обслуживания Ucom в Арташате открылся по новому адресу Демократическим путём эту власть менять невозможно. Аршак КарапетянРодина надеется на военных. Эту власть надо наказать. Аршак КарапетянПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня разведчикаUcom и Республиканский союз работодателей Армении подписали меморандум о сотрудничестве Оформи карту Visa Digital от Юнибанка для покупок и переводов Ucom — генеральный спонсор 21-й Международной олимпиады по микроэлектронике IDBank и Idram провели курс по финансовой грамотности для юных шахматистовUcom поддерживает Silicon Mountains 2026, содействуя развитию инноваций и технологий IDBank впервые выпустил купонные бессрочные облигацииКак были чмошниками , так и осталисьКак только я стану главой Армении, ультимативная форма обращений Азербайджана прекратится через часСейчас Армения находится в большей зависимости, чем когда-либоК сожалению, как руководитель военной разведки я мог только фиксировать эти фактыТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваТо что Азербайджан унижает, это вина нашего политического руководстваIDBank поддержал реконструкцию Спандарянского канала: подписана памятная табличка, посвящённая проектуIDBank и Idram представили ряд экологических инициатив на COP17Как были чмошниками, так и остались. Аршак КарапетянUcom поделилась опытом участия бизнеса в сохранении природы в Синей зоне COP17«Вот скриншот, деньги переведены»: IDBank предупреждает о мошенничестве с поддельными платежамиКак конфликт подводит биоразнообразие к критической чертеПервые шаги в карьере вместе с IDBank: стартовал 16-й поток программы IDreamЦифровая архитектура устойчивого будущего: статья IDBank в журнале Regional PostКак вы думаете, где будет Армения?Нам ещё долго придется стоять в очереди, чтобы вступить в ЕСRate.Trading. Новая цифровая культура обмена валюты Цифровое будущее и устойчивое развитие: председатель правления IDBank в интервью ForbesНа COP17 представили книгу «Тайная тропа Овазадзора», изданную при поддержке Ucom Ucom раскрыла роль технологий в сохранении природы на COP17Следующие два месяца могут стать судьбоносными для Армении. Аршак Карапетян«Житель Степанавана своим голосом покажет, что все попытки обмануть его с помощью видеозаписей обречены на провал»: партия «Сильная Армения» При поддержке Ucom фестиваль «SunChild» объединяет кино и заботу о природеДень рождения в Италии с ЮнибанкомЯ знал о его проазербайджанской позиции и, будучи советником, сдерживал его. Аршак КарапетянВТБ (Армения) поддержал инициативу Newmag BOOK DONATION в городе РазданТревожный сигнал из Шикахога: когда природа кричит о помощи, а мир проводит «зеленые» форумы: «Паст»Idram и IDBank приняли участие в открытии павильона «Мой лес Армения» на COP17