Երևան, 13.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Աղվան Ավագյան․ Արհեստական բանականության նորարարական ինտեգրումը Հայաստանի հյուրընկալության ոլորտում. բազմակողմանի վերլուծություն

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Հյուրընկալության ոլորտը, ինչպես ամբողջ աշխարհում, այնպես էլ Հայաստանում, վերաիմաստավորվում է թվային տեխնոլոգիաների միջոցով: ԱԲ-ն, որը ներառում է մեքենայական ուսուցում, բնական լեզվի մշակում, համակարգչային տեսողություն և ռոբոտաշինություն, առաջարկում է աննախադեպ հնարավորություններ աճի և տարբերակման համար: Քանի որ Հայաստանը ձգտում է բարելավել իր զբոսաշրջային գրավչությունը և սպասարկման չափանիշները, արհեստական բանականության վրա հիմնված լուծումների ներդրումը դառնում է անհրաժեշտություն՝ ժամանակակից շուկայի պահանջարկներին և միջազգային մրցակցությանը բավարարելու համար։

Արհեստական բանականության ներկայիս վիճակը հյուրընկալության ոլորտում Համաշխարհային հյուրընկալության ոլորտը ակտիվորեն ներդնում է արհեստական բանականություն՝ սկսած հյուրերի ավտոմատ գրանցումից մինչև անհատականացված մարքեթինգ և կանխատեսողական վերլուծություն:

Հայաստանում վաղ շրջանի օրինակներից են Երևանի բարձրակարգ հյուրանոցները, որոնք առաջարկում են արհեստական բանականությամբ աշխատող կոնսիերժ ծառայություններ, չաթբոտներ ամրագրումների և հաճախորդների աջակցության համար, ինչպես նաև տվյալների վրա հիմնված գնագոյացման ռազմավարություններ:

Տեղական տուրիստական գործակալությունները սկսել են ներդնել արհեստական բանականությամբ աշխատող առաջարկությունների համակարգեր՝ միջազգային հյուրերի համար տուրերը անհատականացնելու համար։

Հյուրընկալության ոլորտում գլոբալ արհեստական բանականության կիրառությունների օրինակներից են՝

• Չաթբոտներ և վիրտուալ օգնականներ՝ 24/7 հաղորդակցության և բազմալեզու աջակցության ապահովում,

• Կանխատեսողական վերլուծություններ՝ պահանջարկի կանխատեսում, անձնակազմի օպտիմալացում, գործառնական ծախսերի կրճատում;

• Անհատականացված մարքեթինգ՝ հաճախորդների տվյալների օգտագործում՝ առաջարկները հարմարեցնելու և հավատարմություն ձևավորելու համար: 

Մինչդեռ Հայաստանը հետ է մնում առաջատար զբոսաշրջային ուղղություններից արհեստական բանականության ներդրման հարցում, վերջին կառավարության նախաձեռնությունները և պետական-մասնավոր գործընկերությունները ցույց են տալիս թվային նորարարության մեջ ներդրումներ կատարելու պատրաստակամություն:

Հնարավորություններ Հայաստանի հյուրընկալության ոլորտի համար Արհեստական բանականության ինտեգրումը հայկական հյուրընկալության ոլորտում առաջարկում է հետևյալ առավելությունները. • Բարելավված հաճախորդների փորձառություն. Արհեստական բանականությունը կարող է հարմարեցնել ծառայությունները հյուրերի նախասիրություններին, կանխատեսել նրանց կարիքները և ապահովել անհատականացված սպասարկում:

Սենյակների ավտոմատացումը և ինտելեկտուալ օգնականները կարող են բարելավել հաճախորդների գոհունակությունը և տարբերակել հայկական հյուրանոցները մրցակիցներից [6]:

• Գործառնական արդյունավետություն. Առօրյա գործընթացների ավտոմատացումը (օրինակ՝ գրանցում, հաշվառում, սենյակային սպասարկման հարցումներ) նվազեցնում է աշխատուժի ծախսերը և նվազագույնի է հասցնում սխալները՝ թույլ տալով աշխատակիցներին կենտրոնանալ բարձր արժեք ունեցող ծառայությունների վրա [7]:

• Վերլուծություն և որոշումների կայացում. Արհեստական բանականության գործիքները օգնում են կառավարիչներին կայացնել տեղեկացված որոշումներ գնագոյացման, պաշարների կառավարման և մարքեթինգի վերաբերյալ՝ մեծացնելով շահութաբերությունը [8]:

• Անվտանգություն. Արհեստական բանականությամբ աշխատող համակարգերը (տեսահսկողություն, անոմալիաների հայտնաբերում, կանխատեսողական սպասարկում) բարելավում են հյուրերի անվտանգությունը և նվազեցնում ռիսկերը [9]: Ռազմավարական ինտեգրման մարտահրավերներ Առավելություններից անկախ, հայկական հյուրընկալության ոլորտը բախվում է մի շարք մարտահրավերների արհեստական բանականության ներդրման հարցում. 

• Սահմանափակ ռեսուրսներ

ՓՄՁ-ները կարող են չունենալ կապիտալ, տեխնիկական փորձագիտություն և թվային ենթակառուցվածքներ [10]:

• Աշխատուժի պատրաստվածություն. Անհրաժեշտ է վերապատրաստել աշխատակիցներին և հաղթահարել ավտոմատացման նկատմամբ դիմադրությունը: Թվային գրագիտության մեջ ներդրումներ կատարելը կարևոր է[11]:

• Տվյալների գաղտնիություն. Հյուրերի անձնական տվյալների հավաքագրումը և մշակումը մտահոգություններ է առաջացնում գաղտնիության վերաբերյալ: GDPR-ի և այլ կանոնակարգերի պահպանումը պարտադիր է[12]:

• Տեղայնացում. Արհեստական բանականության տեխնոլոգիաները պետք է հարմարեցվեն հայերեն լեզվին և մշակութային համատեքստին՝ առավելագույն ազդեցության և օգտագործողի ընդունվածության հասնելու համար[13]:

Ռազմավարական ուղիներ Հանրապետության հյուրընկալության ոլորտում արհեստական բանականության հաջող ներդրման համար անհրաժեշտ է բազմակողմանի մոտեցում.

• Կառավարության աջակցություն. հարկային խթանները, դրամաշնորհները և հստակ կանոնակարգերը խրախուսում են արհեստական բանականության և թվային ենթակառուցվածքների մեջ ներդրումները[14].

• Արդյունաբերական համագործակցություն. հյուրանոցների, տեխնոլոգիական ստարտափների և համալսարանների միջև գործընկերությունները նպաստում են տեղական լուծումների և նորարարությունների զարգացմանը[15].

• Փորձնական ծրագրեր. ընտրված վայրերում արհեստական բանականության կիրառությունների փորձարկումը թույլ է տալիս կատարելագործել մոտեցումները և վստահություն ձևավորել ոլորտում[16].

• Շարունակական ուսուցում. կանոնավոր վերապատրաստման և հավաստագրման ծրագրերը ապահովում են, որ անձնակազմը պատրաստ է արդյունավետորեն օգտագործել արհեստական բանականության տեխնոլոգիաները [17].

Եզրակացություն Արհեստական բանականության ռազմավարական ինտեգրումը Հայաստանի հյուրընկալության ոլորտում զգալի հնարավորություններ է ընձեռում հյուրերի գոհունակությունը, գործառնական արդյունավետությունը և գլոբալ մրցունակությունը բարելավելու համար:

Չնայած առկա խոչընդոտներին՝ ռեսուրսների պակասին, անձնակազմի հետ կապված մարտահրավերներին և տվյալների գաղտնիության հարցերին, կառավարության նախաձեռնողական քաղաքականությունը, միջոլորտային համագործակցությունը և թվային գրագիտության աճը կարող են թույլ տալ հայկական հյուրանոցներին և զբոսաշրջային ընկերություններին ծաղկել արհեստական բանականության դարաշրջանում:

Հղումներ

[1] Deloitte. (2019). «Արհեստական բանականությամբ աշխատող հյուրընկալություն. Վերաիմաստավորելով սպասարկումը թվային դարաշրջանում»։

[2] IBM. (2022). «Չաթբոտներ հյուրընկալության մեջ. Հյուրերի փորձի բարելավում»։

[3] McKinsey & Company. (2020). «Արհեստական բանականության ներուժը ճանապարհորդության և զբոսաշրջության մեջ»։

[4] Adobe. (2023). «Անհատականացում և արհեստական բանականություն հյուրընկալության մարքեթինգում»։

[5] Հայաստանի կառավարություն. (2024). «Թվային Հայաստան. Ազգային ռազմավարություն նորարարության համար»։

[6] HospitalityNet. (2023). «Խելացի հյուրանոցներ և արհեստական բանականություն. Հյուրերի փորձի նոր դարաշրջան»։

[7] PwC. (2018). «Ավտոմատացման ազդեցությունը հյուրընկալության ոլորտի աշխատատեղերի վրա»։

[8] Google Hospitality Insights. (2022). «Վերլուծական որոշումների կայացում հյուրանոցներում»։

[9] Microsoft. (2021). «Արհեստական բանականությունը հյուրընկալության ոլորտում անվտանգության համար»։

[10] Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկ։ (2023)։ «ՓՄՁ-ներ և թվային փոխակերպում. հայկական դեպքը»։

[11] LinkedIn Learning։ (2021)։ «Հմտությունների բարձրացում ապագայի համար. հյուրընկալության ոլորտի նախապատրաստում արհեստական բանականությանը»։

[12] Եվրոպական հանձնաժողով։ (2022)։ «Հյուրընկալության ոլորտի բիզնեսների համար GDPR ուղեցույցներ»։

[13] Արհեստական բանականությունը Հայաստանում նախաձեռնություն։ (2024)։ «Տեխնոլոգիաների տեղայնացում. հայերեն լեզվի արհեստական բանականություն»։

[14] ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագիր։ (2023)։ «Քաղաքականության խթաններ թվային նորարարության համար»։

[15] Երևանի պետական համալսարան։ (2022)։ «Ակադեմիա-արդյունաբերություն համագործակցության խթանում արհեստական բանականության նորարարության համար»։

[16] Accenture։ (2023)։ «Արհեստական բանականության լուծումների փորձնական փորձարկում հյուրընկալության ոլորտում»։

[17] Coursera։ (2022)։ «Թվային գրագիտության դասընթացներ հյուրընկալության ոլորտի մասնագետների համար»։

Հեղինակ՝ Աղվան Ավագյան

ՀՀ-Ադրբեջան խաղաղության համաձայնագիրը նոր հնարավորություն է բացում Հարավային Կովկասի համար․ Պետդեպ Մայր տաճարի բակում Վեհափառ Հայրապետի ձեռամբ վառվեց Տեառնընդառաջի խարույկը Ազգերի լիգա․ վիճակահանության ամբողջական արդյունքները Նոր խաղ է սկսվել. կտեսնեք՝ հիմա մենք ինչ ենք անելու. Էդմոն ՄարուքյանՎթար Սևան-Մարտունի-Գետափ ավտոճանապարհին. կա 3 տուժած Ինչո՞ւ է ուրբաթ 13-ը համարվում անհաջող Մայր Աթոռում կատարվեց Տեառնընդառաջի նախատոնակը ՊՆ-ում ներկայացվել են հաշվապահական հաշվառման համակարգի ներդրման արդյունքները Մեկ երեխա զոհվել է․ կան վիրավորներ․ ՌԴ Մարիա Ազիզյանն ու Քրիստինա Զախարյանը՝ Tennis Europe-ի Մ16 մրցաշարի հաղթողներ Հերթական խայտառակ տապալումը․ Հրայր ԿամենդատյանԱդրբեջանի հետ բանակցային գործընթացում ձեռք բերված հակահայաստանյան պարտավորությունները կկատարվեն, եթե ՔՊ-ն հաջողի առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում. Էդմոն ՄարուքյանՍաստիկ բքի և տեսանելիության բացակայության պատճառով Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է բոլոր տեսակի մեքենաների համար 26 և 38 տարեկան անձանց մոտ թմրանյութ են հայտնաբերել, այդ թվում՝ 100 փաթեթ հալյուցինոգեն սունկ Վերջին տարում Վրաստանն ավելի շատ օտարերկրացի է արտաքսել, քան նախորդ 10 տարիների ընթացքում միասին վերցրած. Կոբախիձե Ձեր ծննդյան օրը շնորհավո՛ր, Հրամանատա՛ր. Խաչիկ ԱսրյանԲախվել են «ՎԱԶ 2121»-ն ու «ՎԱԶ 2107»-ը․ կան վիրավորներ «Mercedes»-ը Շահումյան գյուղում բախվել է գազատար խողովակին և գլխիվայր շրջվել․ կա վիրավոր Հայաստանն ու Իրանը բանակցում են ռազմավարական համագործակցության փաստաթղթի ստորագրման շուրջ Ինչպես չդառնալ խաբեության զոh և գումար չկորցնել. պարզաբանում է մասնագետը Դահուկորդ Միքայել Միքայելյանը զբաղեցրել է 53-րդ տեղը Առաջիկա ընտրությունը մեր հետպատերազմյան ապատիան և խեղճությունը կոտրելու շանս է. Իվետա ՏոնոյանԹուրքիան ու Հայաստանը համաձայնության են եկել ուղիղ ցամաքային առևտրի վերաբերյալ ԵՄ-ն բացահայտ աջակցում է իշխող քաղաքական ուժին՝ միջամտելով ՀՀ ներքին գործերին․ Ավետիք Չալաբյան«Արմավիր» ՔԿՀ-ում կանխվել է դրոնի միջոցով արգելված իրերի փոխանցումը Ուկրաինայի վերաբերյալ բանակցությունների նոր փուլը տեղի կունենա փետրվարի 17-18-ին Ժնեւում Շիրակի քրեական ոստիկանները բացահայտել են բնակարանային գողության երկու դեպք Իրանը կարմիր գծեր է սահմանել ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններում Երևանում առգրավվել է հալյուցինոգեն սնկերով հարյուր փաթեթ Ազատություն բոլոր քաղբանտարկյալներին․ Արամ ՎարդևանյանԳեղաքարում ճանապարհի դժվարանցանելիության պատճառով բժիշկը չի կարողացել մոտենալ հիվանդին Հետախուզվողները ներկայացան օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների և բացատրական աշխատանքի արդյունքում Team Holding-ը հայտարարում է դոլարային պարտատոմսերի երկրորդ փուլի տեղաբաշխման մեկնարկը․ տեղաբաշխողը՝ Freedom Broker Armenia Ինչպիսի եղանակ է սպասվում փետրվարի 13-18-ը Հայաստանի 4 շախմատիստ մասնակցում է Տաշքենդի մրցաշարին Տանիքից սառույցի ընկնելու հետևանքով հինգ երեխա է վիրավորվել2026-ի աշնանից կներդրվի կենսաչափական նոր անձնագրերի և ID քարտերի համակարգ․ այլ մանրամասներ Team-ի ծառայությունների դիմաց վճարումները՝ նաև Fast Shift-ի հավելվածով և վճարային տերմինալներովԵրբ կիջնի ոսկու գինըԻշխանությունները վերացրեցին բանկային գաղտնիքը. Էդմոն ՄարուքյանՓաշինյանի որոշմամբ պաշտոնանկություններ են եղել Ինչ է արգելվում անել փետրվարի 14-ինԸնդդիմադիր պատգամավորի մանդատը ինձ ընդհանրապես չի հետաքրքրում. Նաիրի Սարգսյան Ըստ բոլոր հարցումների՝ հաղթանակը Սամվել Կարապետյանի կողմն  է. Նարեկ Կարապետյան Առեղծվածային դեպք. հայտնաբերվել են վեց տղամարդու մարմիններԶելենսկին ժամանել է Մյունխեն Իշխանափոխության ուղիներից մեկը ընդդիմադիր ուժերի միավորումն է․ Արմեն Մանվելյան«Քաղպայմանագիրը» ներքին քվեարկություն է անում. ուշագրավ զարգացումներ ցուցակում Ադրբեջանցիներն արդեն Հայաստան են գալիս ընդհանուր սահմանով Փաշինյանն անբարոյականության նոր հորիզոններ է նվաճում