Երևան, 20.Հունիս.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ջութակի ձայնը հաճախ համեմատվում է մարդկային ձայնի հետն. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ջութակն ասոցացվում է դասական երաժշտության հետ: Այս գործիքի նուրբ ու շքեղ տեսքը բոհեմական զգացում է առաջացնում: Բայց արդյո՞ք ջութակը միշտ է այսպիսին եղել: Այդ հարցին պատասխանում է ջութակի պատմությունը՝ պարզ ժողովրդական գործիքից մինչև հմուտ արտադրանք: Ջութակի պատրաստումը գաղտնի էր պահվում և փոխանցվում անձամբ վարպետից սանին: Պատահական չէ, որ ջութակը քնարական երաժշտական գործիք է, ներկայումս այն նվագախմբում առաջատար դեր է խաղում: Ջութակի մասին առաջին հիշատակումները վերաբերում են 16 -րդ դարի սկզբի Իտալիային:

Թեև այդ տարիների ոչ մի գործիք չի պահպանվել, սակայն գիտնականներն իրենց դատողություններն անում են այն ժամանակվա նկարներից և տեքստերից: Ակնհայտ է, որ ջութակը առաջացել է աղեղնավոր այլ երաժշտական գործիքներից: Պատմաբանները ջութակի ստեղծումը կապում են այնպիսի գործիքների հետ, ինչպես հունական լիրան, իսպանական ֆիդելը, արաբական ռեբաբը, բրիտանական կրոտան և նույնիսկ ռուսական չորս լարանի ժիգոյը: Ավելի ուշ՝ 16 -րդ դարի կեսերին է ձևավորվել ջութակի վերջնական տեսքը, որն էլ պահպանվել է մինչև մեր օրերը:

Ջութակի ծագման երկիրը Իտալիան է: Այնտեղ է նա ստացել իր նրբագեղ արտաքին տեսքն ու նուրբ ձայնը: Հայտնի ջութակագործ Գասպարո դե Սալոն ջութակագործության արվեստը հասցրել է շատ բարձր մակարդակի: Հենց նա է ջութակին տվել այն տեսքը, որը մենք հիմա գիտենք: Նրա արհեստանոցի արտադրանքը բարձր է գնահատվել ազնվականների շրջանում և մեծ պահանջարկ է ունեցել երաժշտական դպրոցներում: Բացի այդ, ամբողջ 16 -րդ դարի ընթացքում մի ամբողջ ընտանիք է զբաղվել ջութակների արտադրությամբ: Անդրեա Ամատին է հիմնել Կրեմոնայի ջութակագործների դպրոցը և կատարելագործել ջութակը՝ նրան տալով նրբագեղ ձևեր: Գասպարոն և Ամատին են համարվում ջութակագործության հիմնադիրները:

Այս հայտնի վարպետների արտադրանքներից մի քանիսն անգամ պահպանվել են մինչ մեր օրերը: Սկզբում ջութակը համարվել է սովորական ժողովրդական գործիք. այն նվագել են շրջիկ երաժիշտները պանդոկներում և ճանապարհային իջևանատներում: Ջութակը եղել է նուրբ ալտայի ժողովրդական տարբերակը, որը պատրաստվել է ամենալավ նյութերից և բավականին թանկ է եղել: Ինչ -որ պահի ազնվականությունը հետաքրքրվել է այդ ժողովրդական գործիքով, որը լայն տարածում է ունեցել բնակչության տարբեր շերտերի շրջանում: Արդյունքում 1560 թվականին Ֆրանսիայի թագավոր Չարլզ 9-րդը 24 ջութակ է պատվիրել տեղի արհեստավորներին: Ի դեպ, այդ 24 գործիքներից մեկը գոյատևել է մինչ օրս և համարվում է Երկրի վրա հնագույն ջութակներից մեկը: Անտոնիո Ստրադիվարին, որը ծնվել և ապրել է Կրեմոնայում, եղել է Ամատիի աշակերտը: Սկզբում նա հավատարիմ էր Ամատիի ոճին, բայց ավելի ուշ, բացելով իր սեփական արհեստանոցը, սկսել է փորձեր կատարել:

Ուշադիր ուսումնասիրելով Գասպարո դե Սալոյի մոդելները և դրանք հիմք ընդունելով իր «պրոդուկտի» համար՝ Ստրադիվարին 1691 թվականին ստեղծել է իր սեփական ջութակի տեսակը, այսպես կոչված, երկարաձև «Long Strad»-ը: Վարպետն իր կյանքի հաջորդ 10 տարին անցկացրել է՝ կատարելագործելով այդ նշանավոր մոդելը: 60 տարեկանում՝ 1704 թվականին, Անտոնիո Ստրադիվարին աշխարհին է նվիրել ջութակի վերջնական տարբերակը, որը մինչ այժմ ոչ ոք չի գերազանցել: Ներկայումս հայտնի վարպետի մոտավորապես 450 գործիք է պահպանվել: Անդրեա Գուարներին նույնպես Ամատիի սանն է եղել, նա նաև ջութակի պատրաստման իր ավանդն է ունեցել: Նա հիմնադրել է 17-18 -րդ դարերի վերջին ջութակագործների մի ամբողջ տոհմ:

Գուարներին պատրաստել է շատ բարձրորակ, բայց էժան ջութակներ, որոնցով նա հայտնի է եղել: Նրա թոռը՝ Բարտոլոմեո Գուարներին (Ջուզեպպե), 18 -րդ դարասկզբի իտալացի վարպետը, ստեղծել է այնպիսի հրաշք գործիքներ, որ նվագել են ականավոր ջութակահարներ Նիկոլո Պագանինին և ուրիշներ: Մինչ օրս գոյատևել է Գուարների ընտանիքի շուրջ 250 գործիք: Համեմատելով Գուարների և Ստրադիվարի ջութակները՝ մասնագետները նշում են, որ Գուարներիի գործիքների ձայնը տեմբրով ավելի մոտ է մեցցո-սոպրանոյին, իսկ Ստրադիվարիինը` սոպրանոյին:

Ջութակի ձայնը մեղեդային է և հոգեհարազատ: Ջութակի պատմության ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է այն նվագախմբում ուղեկցող գործիքից վերածվել մենակատար գործիքի: Ջութակի ձայնը հաճախ համեմատվում է մարդկային ձայնի հետ, քանի որ այն ուժեղ էմոցիոնալ ազդեցություն է ունենում ունկնդրի վրա:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

15 հայ դպրոցականներ մեկնում են Մոսկվա՝ մասնակցելու «Հիշողության գնացք» նախագծին Հունաստանում շոգի ու բուռն քամիների պատճառով 62 վայր է հրդեհվել Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Բախվել են մեքենան ու մոտոցիկլը. մոտոցիկլավարը ծայրահեղ ծանր վիճակում տեղափոխվել է հիվանդանոց Ջուր չի լինելու․ հասցեներ«Ռուսաց լեզու» առարկայից դրական միավորի շեմը չի հաղթահարել դիմորդների 32 տոկոսը, իսկ 20 միավոր ոչ ոք չի հավաքել Վիետնամը պատրաստ է ընդունելու ՌԴ նախագահին․ նրա ինքնաթիռը ժամանեց Փհենյանից Ադրբեջանում ԼՂ-ի դեմ ռազմական գործողությունները քննադատողները ենթարկվել են հետապնդումների Երևանը նոր գլխավոր հատակագիծ կունենա Մահացել է 44-օրյա պատերազմում անմահացած Հրաչ Գաբրիելյանի մայրը Գերմանիան 2-0 հաղթեց Հունգարիային ու վաստակեց պլեյ-օֆֆի ուղեգիր «Как только, так сразу". տրանսպորտի թանկացումը հետաձգվում է Կուրգանում կինն ընկել է հինգերորդ հարկի պատուհանից, կյանքը փրկել չի հաջողվել Ամրակայվում է Սյունիքի մարզի Շիկահողի պատմական կամուրջը Իրանում Հայաստանի առևտրական կցորդ է նշանակվել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Կ․Պոլսի Հայոց Պատրիարքության ուխտավորներին Բաքուն Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագիր ստորագրելու որևէ ցանկություն չունի. Սուրենյանց Ծաղկալանջ գյուղում այրվել է ավտոմեքենա Փաշինյանը հրաժեշտ է տվել Գերմանիայի դեսպանին Վահագն Խաչատուրյանին իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանում Մալթայի նորանշանակ դեսպանը Մեր օրերում հայրենիքը սիրելու համար մարդիկ դատապարտվում են ազատազրկման Մարդկանց նվաստացնում են, որ նրանք իրենց տարածքները հանձնեն Ադրբեջանին. Գառնիկ Դանիելյան Հենրիկ Իգիթյանի անվան գեղագիտության ազգային կենտրոնն ամփոփվել է «ԳԱԿ մշակութային խաչմերուկ 2024» նախագիծը Տեսանյութ․ Ինչ է ասել Կարապետյանը և ինչու են աղմկում նիկոլական «թնդանոթները» Բաքուն արձագանքել է ՀՀ ԱԳՆ-ի հայտարարությանը Գազ չի լինի Հիմա մի փոսի մեջ ենք, որտեղից պետք է դուրս գանք. մարդիկ կան, հուսալքված են, բայց գյուղը չպետք է լքենք. Կիրանցի վարչական ղեկավար Ողբերգական վթար՝ Գեղարքունիքում. «BMW»-ն մխրճվել է բեռնատարի կցորդիչի մեջ, զnh կա ՀԱՊԿ-ից հեռանալու հիմքերը դրվել են Խաչատուրովի ձերբակալության պահին Էրդողանը զանգել է Փաշինյանին. նոր նախապայմանների սպասումո՞վ Փաշինյանը նոր հասարակություն է կերտում՝ անուղեղ և անհայրենիք Արևմուտքի և Ռուսաստանի պայքարը Հայաստանի համար սրվում է «Ֆրանսիայի կողմից Հայաստանին զինելն անընդունելի է». Հաջիև Հարյուրավոր հասցեներ ժամեր շարունակ առանց ջրի կմնան Փարիզը հրահրում է զինված առճակատման հերթական փուլը Հարավային Կովկասում․ Զախարովա Ուղեծրային արևային էներգիայի մեջ արվող ներդրումների աճը կայուն է լինելուԳնալու եմ Կիրանց, Ոսկեպար՝ իմ աչքով տեսնելու այդ ինչ փշալարեր, ցանցեր են․ Բագրատ Սրբազան Սյունիքի մարզի խոշորագույն հարկատուն ԶՊՄԿ-ն է Ալիևը Նիկոլից անկլավներ ու միջանցք է պահանջում, Նիկոլն էլ համաձայն է. Արամ ՊետրոսյանԱռինջ գյուղում խմելու ջուրը մի քանի օր է ողողել է մի ամբողջ թաղամաս, «Վեոլիա ջուրը» դեռ խնդրին լուծում չի տվել Տեղումներ են սպասվում Խնայում ենք Wildberries-ում IDBank-ի հետ Մարտունի-Վարդենիս ավտոճանապարհին բախվել են «Mercedes-Benz» միկրոավտոբուսը և «VAZ»-ը. կան տnւժածներ 17-ամյա պատանին հետախուզվում էր կողոպուտի փորձի մեղադրանքով Արտառnց դեպք՝ Երևանում․ քաղաքացին հայտնել է, որ ավտnբnւսի վարnրդը կիթառnվ hարվածել է իր գլխին Մայրաքաղաքում նորոգվում են բակային տարածքները Սուրեն Պետրոսյանի հետ պետք է որոշենք՝ ճանապարհը միասին անցնելո՞ւ ենք, թե՞ ոչ․ Սրբազան Մինչև այսօր ունենք կալանավորվածներ, այսօր էլ շարունակում են hալածանքները, ոստիկանական գործողությունների դեմ հաղորդումներ ենք ներկայացնելու․ Բագրատ Սրբազան Հունիսի 12-ը ջրբաժան էր. իշխանությունը պահելու համար՝ այս խումբը պատրաստ է ամեն ինչիԱդրբեջանի գործելակերպը մտածելու տեղիք է տալիս, սպառազինված բանակ ունենալը ցանկացած երկրի ինքնիշխան իրավունքն է․ Երևանի արձագանքը՝ Բաքվին