Երևան, 23.Փետրվար.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


Ռոմանտիկից կենցաղային անուններ. մոտ 400 տարվա գյուտի անցած ճանապարհը․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ընդհանրապես, զուգարանակոնքը բավականին հին պատմություն ունի։ Մոտավորապես 1596 թվականին սեր Ջոն Հարինգտոնը Անգլիայի թագուհի Եղիսաբեթ 1-ի համար ստեղծել է առաջին ջրթափ բաքով զուգարանակոնքը։ Հարինգտոնը իր գյուտն անվանել էր «Այաքս» և մանրամասն նկարագրել է այն իր «Այաքսի փոխակերպումները» գրքում։ Գրքում նկարագրված են բոլոր օգտագործվող նյութերը և նրանց գները։ Զուգարանակոնքի գինը, այդ ժամանակվա համար, բավականին բարձր էր ստացվել՝ վեց շիլինգ և ութ պենս, բայց տարածում չէր գտել ոչ թե բարձր գնի, այլ այն պատճառով, որ Անգլիայի մայրաքաղաքում այդ ժամանակ ջրմուղ և կոյուղի չկար։

Հաջորդ 150 տարվա ընթացքում զուգարանակոնքը տարածում չի գտել, մինչև որ 1738 թվականին չի ստեղծվել ջրթափ կափույրով զուգարանակոնքը։ Մի փոքր ուշ լոնդոնցի ժամագործ Ալեքսանդր Քամինգսը նախագծել է ջրային փականը (water closet), որով լուծվել է նաև տհաճ հոտերի հարցը։ 1777 թվականին Ջոզեֆ Փրեյզերը նախագծել է ջրթափ բաք կափույրով և բռնակով։ 1778 թվականին Ջոզեֆ Բրամսը ստեղծել է կափարիչով թուջե զուգարանակոնք, որը թույլ չէր տալիս տհաճ հոտերի տարածումը բնակարանում։ 1880-ական թվականներին մի քանի արտոնագրերի և սանտեխնիկայի ասպարեզում գյուտերի հեղինակ Թոմաս Կրեպերը հնարել է ջուրը չափաբաժիններով բաց թողնող սարք, և այդ ժամանակվանից զուգարանակոնքը ձեռք է բերել այսօրվա ժամանակակից տեսքը։

1883 թվականին Թոմաս Թուայֆորդը զարգացրել է Կրեպերի մոդելը՝ կոնքը սարքելով առավել էսթետիկ հախճապակիով և հանդերձելով փայտե նստատեղով։ «Ունիտաս» («UNITAS») անունով իր գյուտը նա ներկայացրել է 1884 թվականի Լոնդոնի առողջապահությանը նվիրված միջազգային ցուցահանդեսում և ստացել ցուցահանդեսի բարձրագույն՝ ոսկե մեդալը։ Հենց այդ արտադրանքն էլ այն ժամանակ արտահանվել է Ռուսաստան։ Արդյունքում Ռուսաստանում, Բելառուսում և Ուկրաինայում զուգարանակոնքը կնքել են «ունիտազ» անվանումով՝ այն արտադրող ընկերության անունով։ Եվրոպական երկրների մեծ մասում զուգարանակոնքը կոչում են «տուալետ», որը ծագում է ֆրանսիական toilettes բառից։

Եվրոպայում երկրորդ տեղում «կլոզեթն» է, և դա տրամաբանական է, քանի որ «վաթեր կլոզեթի» (թարգմանաբար՝ «ջրային փական», տրապ) հայտնագործությունը 1775 թվականին արտոնագրվել է անգլիացի Ալեքսանդր Կամմինգսի կողմից, և այն հանդիսանում է զուգարանակոնքի բաղկացուցիչ մասերից մեկը։ Այն արգելակում է կոյուղու գծերի գարշահոտի տարածումը բնակելի տարածություն։ Օրինակ՝ գերմանացիները երկաթուղային վագոնների զուգարանները երբեք չեն կոչում կլոզեթ, այլ կոչում են շատ պարզ ՝ «աբորտ» (թարգմանաբար «թափել») բառով, քանի որ այնտեղ ջրային փական չի օգտագործվում, իսկ աղտոտանքը անմիջականորեն թափվում է երկաթգծի կոճերի վրա։ Ռոմանտիկ է հնչում զուգարանակոնք բառը իտալերենում՝ «գաբինետտի» (կարելի ՝ ասել «շեֆի կաբինետ»)։ Իսպանացիները օգտագործում են «ինոդորո» և «բանո» բառերը։ Հետաքրքիր է, որ իսպաներենից թարգմանաբար «ունիտաս» նշանակում է «միայնակություն» (զուգարանակոնքի մոտ բոլորն էլ միայնակ են լինում), և դա սիմվոլիկ է։

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Նիկոլը մեկուսացնում է Ռուսաստանին՝ հանուն Ադրբեջանի․ Վոլոդյա ՀովհաննիսյանՀայաստանի գլխին կախված uպառնալիքները մեզ ստիպում են ավելի արագ առաջ ընթանալ. Լըկորնյուն՝ Փաշինյանին Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ճապոնիայի վարչապետին և հրավիրել Հայաստան Տվյալ գործարքի շնորհիվ Ամերիաբանկն ավելի շատ հասանելիություն է ստանում միջազգային կապիտալին․ փորձագետ Պուտինը ՀԱՊԿ-ին Հայաստանի անդամակցության թեմայով Փաշինյանի հետ դեռևս շփումներ չի ունեցել. Պեսկով Արտոնյալ պայմաններ Business Prime փաթեթի հետՃապոնիան պատրաստվում է 2025-ին փորձարկել տիեզերքից արևային էներգիա փոխանցելու տեխնոլոգիան Շոու բիզնեսով զբաղվողները կհարկվեն, հարկ չտվեցին, պատասխանատվության կենթարկվեն. Փաշինյան «Էստի համեցեք». Փաշինյանի «հրավերը» Ալիևին Արցախում սեպտեմբերի 19-ի ռազմական գործողությունների հետևանքով ադրբեջանական գերության մեջ է հայտնվել 16 անձ Եթե Հայաստանը կարիքն ունենա, տարբեր հրթիռները կդրվեն ձեր տրամադրության ներքո. ֆրանսիացի նախարար Խոշոր վթար ու կիլոմետրանոց խցանում՝ «Չայնիի» ոլորաններին Ֆրանսիայից մատակարարվող սարքավորումներն ունեն պաշտպանական նշանակություն․ Ֆրանսիայի ՊՆ Հայաստանի գործող իշխանությունները սերունդների կողմից իրենց գնահատականը ստանալու են․ Արշակ Կարապետյան Ֆրանս-հայկական շոուն և Ռուսաստանի նյարդայնությունը Ողբերգական դեպք՝ Արարատում․ ծնողները 9-ամյա տղային տանը հայտնաբերել են մահացած Անդամակցությունը դադարեցնելու մասին ՀԱՊԿ քարտուղարությունը Երևանից որևէ հայտարարություն չի ստացել. ՀԱՊԿ «Ջերմուկի» պարունակության մեջ չի կարող քացախ լինել, դա տեխնիկապես հնարավոր չէ․ ՍԱՏՄ Մհեր Գրիգորյանին կհեռացնեն, բայց ոչ հիմա «Զվարթնոցից» կհեռացնեն ռուս սահմանապահներին Եթե այսօր ընտրություններ անցկացվեն, մարդիկ ինձ են ընտրելու․ ԶելենսկիՄեզ հաջողվել է 2023 թվականին արձանագրել 8,7 % տնտեսական աճ. Նիկոլ Փաշինյան Սպանություն՝ Երևանի կենտրոնում. կասկածյալը սպանվածի որդին է Եվրոպական խորհրդարանը հաջորդ շաբաթ բանաձև կքննարկի Հայաստանի հետ ԵՄ վիզաների ազատականացման վերաբերյալ Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է ՀՀ ժամանած Ֆրանսիայի զինված ուժերի նախարար Սեբաստիեն Լըկորնյուին Փետրվարի 25-ին, ժ.12:00-ից 18:00-ն, Շառլ Ազնավուրի հրապարակում տեղի կունենա «Երևանը կարդում է» խորագրով գրքի տոնըՋուր չի լինի Դանակը ոսկորին է հասել, Փաշինյանը երկիրը մորթում է, ուժեղ դիմադրություն ենք ցույց տալու Երևանի և մարզերի որոշ հասցեներում լույս չի լինի Ռուբլին էժանացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Հայաստանի վրա Ադրբեջանի hարձակումը շատ հավանական է. Փաշինյան Արտակարգ դեպք Երևանում․ ԱԺ պատգամավոր Գուրգեն Արսենյանի կուսակցության շենքի մոտ ռումբ են տեղադրել․ նա դեպքի վայրում է եղել Գորիսի տարածաշրջանում մառախուղ է, Վարդենյաց լեռնանցքում բուք է 52-ամյա տղամարդու նկուղի խուզարկությամբ թմրանյութ է հայտնաբերվել Շարունակվում է Արցախի մշակութային ցեղասպանությունը․ «Անդրանիկ» փողոցի քանդակները՝ վանդալների զոհՏեղի է ունեցել «Որթատունկ. Հույսի նամակներ ամբողջ աշխարհից» գրքի հայաստանյան շնորհանդեսը Պաշտոնյաների կասկածելի որոշումները՝ խոշորացույցի տակ. Հայկ Ղալումյան Կորցրել ենք մեր հայրենիքը, բայց այն կվերադառնա, երբ դառնանք միակամ․ Արցախի թեմի առաջնորդ (տեսանյութ) Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-6 աստիճանով. ձյուն կտեղա՞Աշխարհի գավաթ․ Վահագն Դավթյանը, Արթուր Ավետիսյանը և Գագիկ Խաչիկյանը եզրափակիչում են Լույս չի լինելու երկար ժամանակով․ հասցեներՎահագն Խաչատուրյանը դատավորներ նշանակելու մասին հրամանագրեր է ստորագրել «Քեզ հաջողվեց, ինչի համար ես հպարտանում եմ քեզանով». Նազիկ Ավդալյանը` Հռիփսիմե Խուրշուդյանին Հայաստան է ժամանել Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարարըՌԴ–ում հասկանում են, թե Արևմուտքն ինչպիսի ճնշում է գործադրում Հայաստանի վրա․ դեսպան Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքում այրվում է 14 հարկանի շենք (տեսանյութ)Մեր երեխաները շուրջ 12 տարի գնում են դպրոց. դա ժամանակ է, որը մենք վերցնում ենք մեր երեխաներից․ Ժաննա Անդրեասյան ԱԺ պատգամավոր Գուրգեն Արսենյանի կուսակցության շենքի մոտ պայթուցիկ Է հայտնաբերվել ՆԳՆ սակրավորներն այս պահին ռումբ են փնտրում Գյուլբենկյան փողոցում Տավուշում 28-ամյա վարորդը «Nissan Teana»-ով բախվել է ծառերին․ կա 3 վիրավոր