Երևան, 29.Փետրվար.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Թե ոնց եմ ապրում առանց Հովիկի, չգիտեմ, տունս քանդվեց, թևերս կտրվեցին». սերժանտ Հովհաննես Գրիգորյանն անմահացել է 2020 թ. հոկտեմբերի 3-ին, տուն «վերադարձել» 11 ամիս անց. «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Իմ տղան շատ աշխույժ էր, ճարպիկ, համարձակ, վախ չուներ, կենդանիներ էր սիրում: Դպրոցում սովորելու տարիներին շատ պատասխանատու էր: Եթե ինչ-որ պատճառով չհասցներ դասը սովորել կամ գրավոր աշխատանքն անել, պետք է առավոտյան վաղ արթնանար, առաջադրանքը կատարեր, որ ուսուցչուհուց նկատողություն չստանար: Ռուսաց լեզուն էր շատ սիրում, Աշխարհագրությունը: Իրեն միշտ ասում էի՝ ընդունակ ես, պատկերացնո՞ւմ ես, որ քրոջդ նման շատ կարդայիր, ինչ արդյունքներ կունենայիր: Իր տեսակով շատ հետաքրքրասեր էր»,-«Փաստի» հետ զրույցում Հովհաննեսի մանկության և պատանեկության տարիներն է վերհիշում տիկին Անժիկը՝ Հովհաննեսի մայրիկը:

Դպրոցն ավարտելուց հետո Հովհաննեսն ուսումը շարունակել է ԱԻՆ-ի Ճգնաժամային կառավարման ակադեմիայում: Չորս ամիս է սովորել, իսկ հետո զորակոչվել է ծառայության: Հովհաննեսն ապագա փրկարար էր: Երբ հարցնում եմ, թե ինչպես էր նա տրամադրված զինվորական ծառայությանը, տիկին Անժիկը մեր զրույցը տեղափոխում է դեպի 2016 թվական՝ Ապրիլ յան պատերազմի օրեր: «Այդ ժամանակ դեռ 16 տարեկան չկար: Պատերազմը չէր դադարում, ես անհանգիստ էի, անգամ իրեն ասացի՝ Հո՛վ ջան, կա՛մ ազատենք քեզ ծառայությունից, կա՛մ էլ ուշ մեկնես: Դե, մայր եմ, շատ էի անհանգստանում: Այնքան լավ եմ հիշում, Հովհաննեսը նստած տեղից վեր թռավ՝ մամա՛, ձեռքս ճար լինի, հենց հիմա կգնամ Արցախ, դու ինձ ասում ես՝ քեզ ազատենք բանակից: Շատ ռիսկով էր. երբ իր նկարներին եմ նայում, իր հայացքին ու աչքերին, տպավորություն ունեմ, որ Հովիկս մահից էլ չէր վախենում»: 2019 թ. հունվարին է Հովհաննեսը զորակոչվել պարտադիր զինվորական ծառայության: Նախ՝ վեց ամիս ծառայել է Գյումրու ուսումնական զորամասում, իսկ հետո սերժանտի կոչումով տեղափոխվել է Արցախի Հանրապետություն՝ Ջրական: Մայրիկն ասում է՝ տղայիս 3 ամիս էր մնացել, որ ծառայեր ու վերադառնար: «Ասաց՝ մա՛մ, բարձրանամ դիրքեր, իջնեմ, արդեն հետհաշվարկը կսկսես, բայց բարձրացավ ու չիջավ, իմ թագավոր տղային իջեցրին»:

Հովհաննեսը սերժանտ էր, դիրքի ավագ: «Սեպտեմբերի 21-ին՝ Անկախության օրը, իմ տղան է արժանացել զորամասի դրոշը բարձրացնելու պատվին: Իրեն ասել էին, որ միշտ սպա է դրոշը բարձրացրել, դու առաջին զինվորն ես: Շատ գոհ էր ծառայությունից, սիրով էր մեկնել բանակ և այդպես սիրով ու նվիրվածությամբ էլ ծառայում էր»: Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց 44 օր տևած պատերազմը, սեպտեմբերի 25-ին սերժանտ Հովհաննես Գրիգորյանը բարձրացել էր դիրքեր: «Սեպտեմբերի 27-ին իմ առօրյա հոգսերով էի, դաշտում գործ էի անում, վերադարձա տուն, դեռ հեռուստացույցն էլ չէի միացրել, ասացի՝ մի փոքր հանգստանամ, երաժշտություն էի լսում: Հարևանս եկավ՝ Անժի՛կ, Ղարաբաղում պատերազմ է սկսվել: Միանգամից հեռուստացույցը միացրեցի, աչքիս առաջ տանկերի պատկերն է: Բնական է՝ վախեցանք: Զանգահարեցի ամուսնուս, աշխատանքի վայրում էր՝ Հովհաննեսը քեզ զանգե՞լ է, դրական պատասխան տվեց, հարցրեցի՝ ի՞նչ էր ասում, «ի՞նչ պիտի ասեր, պատերազմ է»:

Ես այդ խոսքերից հետո ավելի շատ վախեցա: Սեպտեմբերի 27-ին և 28-ին Հովհաննեսը մեզ չզանգեց: Իմ տղայից լուր չկար, հարազատներով հավաքվել էինք: Ամսի 29-ին զանգեց: Ուրախացանք, խոսեց բոլորի հետ: Հաջորդ օրն էլ զանգեց, տրամադրությունը շատ լավ էր, սկզբում հարց ու փորձ արեց, թե ոնց ենք: «Մենք լավ ենք, Հովի՛կ ջան, դուք ձեզ լավ նայեք»: Հետո թե՝ մա՛մ, ես երեք հատ տանկ եմ խփել, դիվերսիոն ահաբեկիչներ ոչնչացրել: Մենք՝ լարված, գիշեր-ցերեկ խառնած իրար, իսկ իր ձայնն այնքան ուրախ էր, կարծես մեր մոտ պատերազմը լիներ, ոչ թե Արցախում: Բոլորին զանգել էր, բոլորի հետ խոսել, շատ լավ տրամադրությամբ, ոգևորված: Հոկտեմբերի 1-ին Հովիկը զանգել էր հայրիկին ու քեռուն, երկուսին էլ նույն հարցն էր տվել՝ պատերազմը ե՞րբ է վերջանալու, ի՞նչ են ասում: Նույն տրամադրությունը չէր ունեցել: Մի տեսակ անհանգստությունս մեծացավ»: Մայրիկի խոսքով, հոկտեմբերի 3-ն էր, երբ, անկախ իրենից, սկսել է լաց լինել, սիրտն անհանգիստ է եղել: Տիկին Անժիկի որդին այդ օրն է զոհվել:

«Այդ օրն անընդհատ նույն բանն էի ասում՝ Աստված չանի, որ երեխես փորձանքի հանդիպի: Չէի էլ հասկանում, թե ինչու էի նման բաներ խոսում: Հետո արդեն մեզ պատմեցին, որ մինչև հոկտեմբերի 3-ի առավոտյան Հովիկն «ուժեղ բոյ է տվել»: Պատմել են՝ Հովիկը բարձրացավ դիրքը, հետևից գոռացինք, որ հետ դառնա, ասացինք, որ սա արդեն «մեր կռիվը չէ»: Հովիկս հակատանկային զենքին էր տիրապետում, ականանետի նշանառու էր: Երբ նման բան են ասում, զայրանում է՝ «եթե մեր կռիվը չէ, բա ինչո՞ւ ենք հիմա էստեղ»: Հովիկն ու մի տղա զենքը դնում են ուսին ու գնում առաջ: Այսպես էին նկարագրում՝ գնացին ու չեկան: Մեզ այս մանրամասները պատմող տղան էլ հաջորդ օրն է վիրավորվում, տեղափոխում են հիվանդանոց, վիրահատում: Մի քանի օր էր, ինչ Հովհաննեսից լուր չկար: Այդ դեպքում լավ բան չես մտածում: Փեսաս գնացել էր հիվանդանոց, իրեն էինք փնտրում, մտածում էինք՝ երանի վիրավոր լինի: Դե, գիտեինք, որ Ջրականի ուղղությամբ են եղել առաջին ու ծանր հարվածները: Փեսաս հիվանդանոցում տեսնում է, որ վիրավոր տղաներից մեկին մարդիկ են շրջապատում, թե՝ Ջրականից ես, ինչ լուր ունես:

Հաջորդ օրը նորից գնում է հիվանդանոց այդ տղայի՝ Արթուրի մոտ, խնդրում է բժիշկներին, որ իրենց ներկայությամբ այդ տղային միայն մեկ հարց տա՝ ճանաչո՞ւմ է Գրիգորյան Հովհաննեսին, ու վերջ: Թույլ են տալիս հանդիպել, հարցնում է՝ Հովհաննեսին ճանաչո՞ւմ ես, «իմ ամենամոտ ընկերն է», հեռախոսը միացնում է ու նկարը ցույց տալիս: Իսկ հետո ասում է, որ Հովհաննեսը չկա, զոհվել է: Բնական է, որ չէինք հավատում, որովհետև որևէ տեղ չէինք կարողանում իրեն գտնել»: Հովիկի ընտանիքը որդու վերադարձին սպասել է 11 ամիս: «Կառավարություն, պաշտպանության նախարարություն, ամեն հնարավոր տեղ գնացել ենք, ծնողների հետ էինք զրուցում, ոչ մի տեղեկություն չէինք կարողանում ստանալ իրենից: Տեղեկություններ տարածվեցին, թե իբր դեպի Իրան զինվորներ են գնացել: Հետո ասացին, որ դա սուտ լուր է: Ու քիչ-քիչ սկսեցինք հույսներս կտրել, որ տղես ողջ է: Չնայած ներքուստ մինչև հիմա էլ չեմ հավատում, որ Հովհաննեսս զոհվել է, չեմ տեսել տղայիս: Ուղղակի Արթուրն է տեսել իրեն վիրավոր վիճակում, իր հետ եղած տղաներն են զոհվել, շատերին Հովհաննեսից ավելի շուտ են գտել»:

ԴՆԹ հետազոտություններ, սպասում, որոնումներ, երկար, անտանելի երկար թվացող ճանապարհ և զանգ 2021 թ. օգոստոսի 31ին՝ վաղը եկեք: «Մեզ թվում էր, թե նորից պետք է անալիզ հանձնենք: Լավ լուրի չէի սպասում, բայց որդուս զոհվելու բոթը լսելուն էլ պատրաստ չէի: Նույնականացումը եղել էր: Երկու օր հետ որդուս հրաժեշտի արարողությունն էր»: Տիկին Անժիկի ավագ դստեր երեք երեխաներից կրտսերին Հովհաննես են անվանակոչել: Հովիկը նաև փոքրիկ քույրիկ ունի: «Թե ոնց եմ ապրում առանց Հովիկի, չգիտեմ, տունս քանդվեց, թևերս կտրվեցին: Բայց իմ տղեն իր ուժն ինձ է փոխանցել: Երբեմն անելանելի վիճակում եմ հայտնվում, թվում է՝ ելք չկա: Կանգնում եմ Հովիկիս նկարների առաջ, խոսում հետը և մտքովս ինչ անցնում է այդ պահին, այդպես էլ անում եմ, և դա է լինում ճիշտ որոշումը: Հովիկն է ինձ ուղղորդում»:

Հ.Գ. - Հովհաննես Գրիգորյանը ԱՀ նախագահի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Արիություն» մեդալով: Պարգևատրվել է նաև ՀԿ-ների կողմից: Հուղարկավորված է հայրենի Սառնաղբյուր գյուղում՝ տատիկի և պապիկի մոտ:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

ՆԱՏՕ-ն Ուկրաինայի հակամարտության կողմ չէ և չի դառնաՍտորագրվել է Ճապոնիայի և ՄԱԿ-ի կողմից ԼՂ-ից բռնի տեղահանվածներին աջակցության համաձայնագիր Ես կաղոթեմ Հայաստանի համար․ Հռոմի Պապ Կա՞ն արդյոք Հայաստանում քաղբանտարկյալներ. ՄԻՊ-ի պարզաբանումը (տեսանյութ)Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարները վաղը կշարունակեն բանակցությունները Թբիլիսիի կենտրոնում գտնվող հայկական Սուրբ Մինաս եկեղեցին անմխիթար վիճակում է. ահազանգՈվ է այսօր Հայաստանի սահմանը հատած ադրբեջանցի զինված զինծառայողը (լուսանկարներ) Շառլ Ազնավուրի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ Ֆրանսիայում նոր նամականիշ է թողարկվելՕդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 6-8 աստիճանովԵրևանի և մարզերի որոշ հասցեներում լույս չի լինիՋուր հավաքեք․ ջուր չի լինելուՀայաստանն ու Ադրբեջանը համարձակ քայլեր են արել անցյալը թողնելու և առաջ գնալու համար. Բերբոք«Վանաձոր» ՔԿՀ-ում դատապարտյալները կրկին հացադուլ են հայտարարել Երևանում «Land Rover»-ով վրաերթի են ենթարկել պապ ու թոռան․ վերջինները տեղափոխվել են հիվանդանոց Բայրամովը մեղադրանքներ է հնչեցրել Հայաստանի հասցեին 2024-ի ապրիլին մասշտաբային իրադարձություններ են սպասվում. Փաշինյան Հայաստանի իրական բարեկամը Եվրոպան է․ Քերըն Մելքիոր Նա օգնեց Հայաստանին՝ երկրաշարժի ժամանակ․ ՌԴ դեսպանությունը ցավակցել է Ռիժկովի մահվան կապակցությամբՄայրության և գեղեցկության տոներին ընդառաջ` «Վենուս» էլեկտրոնիկայի խանութ-սրահը հայտարարում է նվերների շաբաթ Ադրբեջանը հայերի նկատմամբ լայնածավալ ցեղասպանություն է իրականացնում. ԵԽ պատգամավոր (տեսանյութ) Ինչո՞ւ է Հայաստանը համաձայնել եռակողմ հանդիպում անցկացնել Գերմանիայում Վիճաբանություն-ծեծկռտուք՝ Երևանում․ 8 հնդիկների հետ վիճաբանած և նրանց ծեծի ենթարկածները որոնվում են Ստեղծե՛ք հարմարավետություն Ձեր բնակարանում Զերծ մնալ չկշռադատված ոչ համարժեք քայլերից, նման որոշումով կխթանվի արտագաղթը․ ԱՀ ԱԺ-ն՝ ՀՀ կառավարությանըԵռակողմ հանդիպումից առաջ Հայաստանի, Ադրբեջանի և Գերմանիայի ԱԳ նախարարները կարճ զբոսանք են ունեցելԵՄ–ին մոտենալու Հայաստանի ճանապարհը երբեմն կարող է դժվար լինել. Բորել Վթար՝ Երևանում. Mercedes-ը բախվել է երկաթե սյանը, վիրավորին դուրս են բերել փրկարարներըՀԷՑ-ը տուգանվեց 10 միլիոն դրամով Մինչև մարտի 8-ը ներառյալ «Վենուս» խանութ-սրահներում մեծ զեղչեր ենԿոտայքի մարզում ավտոմեքենա է այրվել․ կա տուժած Երկրաշարժ՝ Կարս քաղաքից 22 կմ հարավ-արևելք․ այն զգացվել է նաև ՀՀ Շիրակի մարզում Փնտրվում է միլիոնատեր․ նոր խաղարկություն Իդրամից Աբովյան քաղաքում բախվել են Opel-ն ու Nissan-ը. վերջինը գլխիվայր շրջվել է Հայաստանի և Գերմանիայի ԱԳ նախարարներն անդրադարձել են Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին Արգենտինան կտրուկ արագացրել է արևային էլեկտրակայանների շահագործումը Զախարովան՝ Զելենսկու երևանյան այցի մասին. Հայաստանը գիտի մեր վերաբերմունքը Կիևի նկատմամբ Մեղրիով երթուղու նկատմամբ ՌԴ սահմանապահների վերահսկողությունը տրամաբանական է. ՌԴ ԱԳՆ «Ալթունյան» անսամբլը հյուրախաղերով կմեկնի ՖրանսիաՔաղբանտարկյալ Նարեկ Մալյանի ելույթը դատարանումՍա ավելի շատ Ադրբեջանի կողմից նոր գործողության նախապատրաստություն է հիշեցնում. Տիգրան Աբրահամյան Նավթի գներն աճել են Ակբա բանկը գլխամասային նոր գրասենյակ կունենա (տեսանյութ) Երբ սահմանազատման հանձնաժողովներն ավարտեն աշխատանքները, այդ փաստաթուղթը ՀՀ-ն և Ադրբեջանը կդնեն պետական շրջանառության մեջ․ Մհեր Գրիգորյան Տնօրենը վիրավորում է ուսուցիչներին, ինքնահաստատվում․ Ալիսա Մանուկյան Ժաննա Անդրեասյանը հրաժարական կտա՞Գազայում 570 հազար մարդ կարող է սովից մահանալ Ադրբեջանը Հայաստանի վրա հարձակվելու ծրագիր չունի. դա Մակրոնի «զրպարտությունն է». Ալիև Ադրբեջանի նոր պահանջը և վարչախմբի վախվորած արձագանքները Նիկոլի զեմլյակներից ա, մեզ ի՞նչ պիտի անի․ Տեղ համայնքի բնակիչը՝ կորած ադրբեջանցու մասին Արևմուտքը սեփական շահերն է հետապնդում. Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ չեն լինի