Yerevan, 16.October.2026,
00
:
00
BREAKING


Փա­շի­նյա­նը պատ­մու­թյան մեջ հա­վերժ կմնա որ­պես պար­տու­թյան և կա­պի­տու­լյա­ցի­ա­յի խորհր­դա­նիշ․«Փաստ»

POLITICS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արցախում 6 շաբաթ տևած ռազմական գործողությունների արդյունքում անակնկալ պարտությունը խորը դեպրեսիա է առաջացրել հանրության շրջանում։ Մարդիկ դեռևս չեն համակերպվում տեղի ունեցածի հետ։ Որոշ ժամանակ անց էմոցիոնալ ֆոնը կանցնի, և հանրությունն ուշքի կգա, բայց դրա առաջացրած բարդույթները դեռևս երկար ժամանակ կմնան։ Իսկ Հայաստանը տասնամյակներ շարունակ կզգա պարտության ծանր հետևանքները։ Այնպես որ, տեղի ունեցող զարգացումները վերլուծելու և սեփական սխալներից դասեր քաղելու անհրաժեշտությունը կարևոր է առավել քան երբևէ, քանի որ խնդիրը վերաբերում է ոչ միայն Արցախին, այլև հայ ժողովրդի ֆիզիկական գոյությանը։

Պատմությունն ընդհանրապես կրկնվելու սովորություն ունի, բայց նրանք, ովքեր չեն կարողանում պատմությունից դասեր քաղել, պատմությունը նրանց դաս է տալիս։ Եվ այս համատեքստում շատ կարևոր է չկորցնել իրականության հետ կապը և ճիշտ գնահատել սեփական ներուժի պոտենցիալը։ Եվ պետք չէ գերագնահատել սեփական հնարավորությունները և ոչ էլ թերագնահատել հակառակորդի ունեցած ներուժը։ Պատմությունը գրեթե միշտ ցույց է տալիս, որ ավելորդ մեծամտությունը որևէ լավ հանգրվանի չի հասցնում։ Ու սա հատկապես վերաբերում է մեր այսօրվա իշխանություններին, որոնք կրում են ծանր պարտության հիմնական պատասխանատվությունը։

2018 թվականին տեղի ունեցած իշխանափոխությունից հետո Նիկոլ Փաշինյանին թվում էր, թե «ծովն իր ծնկներից է», սակայն լուրջ արտաքին մարտահրավերների վրա կենտրոնանալու փոխարեն, երկուսուկես տարի շարունակ զբաղված էր հանրության տարբեր հատվածների միջև ատելության գեներացմամբ և ընդդիմադիրներին ճնշելով։ Արդյունքում պետական իրական կառավարումը վերածվեց ատելության քարոզի և սոցցանցային փիառի, երբ սելֆիներով, լայվերով և ֆեյսբուքյան կեղծ էջերով փորձ է կատարվում ծածկել իրականությունն ու առկա խնդիրները և լռեցնել ընդդիմադիրների կողմից հնչող ահազանգերը։ Իսկ քաղաքացիներից շատերն էլ զոմբիացած հրճվում էին՝ պայծառ ապագայի հույսեր ունենալով։

Փաշինյանի իշխանության օրոք գետնին հավասարեցվեցին մեր ունեցած արժեքները, վարկաբեկվեցին Արցախյան հաղթանակներն ու հերոսները, հարձակվեցին հայոց լեզվի, հայ գրականության, հայոց պատմության, հայ եկեղեցու, ընդհանրապես ամեն հայկականի վրա։ Նաև պարզվեց, որ իրենց կատարած «հեղափոխությունը» ավելի բարձր են դասում, քան Արցախյան հերոսամարտը՝ իր ողջ ձեռքբերումներով հանդերձ։ Սրան գումարվում է նաև այն հանգամանքը, որ իշխանություններին թվում էր, թե իրենք ամեն ինչ գիտեն, և կարիք չկա խորհուրդ հարցնել փորձ և գիտելիք ունեցողներից, լսել այլոց։ Արդյունքում արժեզրկվեց պրոֆեսիոնալիզմը։

Կամ գուցե այդպես էր պետք, որ ոչ ոք չխանգարի՝ ավարտին հասցնելու իրենց կործանարար քաղաքականությունը: Մարդիկ պաշտոններ էին ստանում ոչ թե իրենց պրոֆեսիոնալ որակների հաշվին, այլ իշխանափոխությանը հասնելու իրենց ներդրած ջանքերի և հլու-հնազանդ իշխանական հրահանգները կատարելու որակների համար։ Ու պետության կողմից տարվող քաղաքականությունը կառուցվում էր այնպես, ինչպես իշխանություններն էին հարմար համարում։ Այդպես եղավ նաև հայկական կողմի համար կենսական նշանակություն ունեցող հարցի՝ Արցախյան հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացի դեպքում։ Փաշինյանը ցույց տվեց, թե ինքը նախկինների խորհուրդների կարիքը չունի և բանակցային գործընթացը սկսելու է սեփական կետից։ Բայց թե, ի վերջո, ինչ ավարտ ունեցան սեփական կետից սկսված բանակցությունները, բոլորս տեսանք։

Բացի դրանից, Փաշինյանին թվում էր՝ եթե մի անգամ առանց մեծ ջանքեր ներդնելու փոքր հաջողություն է գրանցել, ապա հաջորդ դեպքում ևս այդպես պետք է լինի։ Հիմա Փաշինյանն ամեն ինչ անում է փրկելու իր աթոռը՝ հույս ունենալով, որ ժամանակի հետ կմարի հանրության զայրույթը, իսկ ինքը կկարողանա մեղքը բարդել այլոց վրա: Նրա համար չկա ավելի թանկ բան, քան սեփական պաշտոնն է: Սակայն մեկ օր անցնի, մեկ ամիս, մեկ տարի, թե մեկ դար, Նիկոլ Փաշինյանը պատմության մեջ կմնա որպես խայտառակ պարտության և կապիտուլ յացիայի խորհրդանիշ, մարդ, որը ձախողեց հնարավոր ու անհնար ամեն ինչ, մարդ, որը փլուզեց մեր Հայրենիքը, ոմարդ, որը պատճառ դարձավ հազարավոր զոհերի։ Փաշինյանը չի հիշվի անգամ որպես «հեղափոխության» սիմվոլ, նախկիններին հեռացրած գործիչ։ Նրա ներկայիս խարանը այլևս հավերժական է ու անջնջելի...

Արտակ Գալստյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI