19 հոգեբանական թակարդ, որոնց մեջ ընկնում ենք առանց գիտակցելու
LIFE
Մասնագետները գտնում են, որ մեզ հետ չար կատակներ խաղացող հոգեբանական մոդելները ձևավորվել են զարգացման գործընթացում։ Դրանց առաքելությունը եղել է այն, որ հնագույն մարդուն հնարավորություն տան արագ յուրացնելու շրջակա աշխարհի մասին տեղեկութույնները և մեծացնելու վտանգներով լեցուն կյանքում գոյատևելու նրա հնարավորությունները։
Սակայն կյանքը փոփոխվել է, իսկ թակարդները՝ մնացել։ Ներկայացնում ենք մի շարք հոգեբանական ազդեցություններ, որոնց ենթարկվում է ցանկացած մարդ։
1. Խաղացողի սխալ
Մենք սովոր ենք կարծելու, որ մեր ապագան կախված է մեր անցյալից։ Այսպես՝ խաղատանը մարդը հինգ անգամ անընդմեջ հաղթելուց հետո սկսում է կարծել, թե շահելու իր հնարավորությունները մեծանում են, չնայած, որ իրականում ոչինչ էլ չի փոխվել։
2. Անգործության ոչ իրատեսական գնահատական
Այս հոգեբանական յուրահատկությունը մեզ ստիպում է դատապարտել ծանր հետևանքներ ունեցած որևէ կործանարար գործողություն ավելի խիստ, քան ոչ պակաս կործանարար անգործությունը։
3. Արդյունքի ազդեցություն
Այս կարգի հոգեբանական թակարդի մեջ ընկնելով, մենք հակված ենք ընդունած որոշումը գնահատել ըստ ստացված արդյունքի, այլ ոչ թե տվյալ ժամանակի իմաստով դրա բարդությանը կամ արդիականությանը։
4. Ռիթմի ընկալման ազդեցություն
Մենք հակված ենք ռիթմով արված արտահայտություններն ընկալել որպես ավելի հավաստի։
5. Գաղափարների արժեզրկում
Եթե գաղափարն առաջ է քաշվել մեր հակառակորդի կողմից, մենք այն համարում ենք անհաջող կամ, առնվազն, պակաս հաջողված, քան այն իրականում կա։
6. Դիմադրություն
Տվյալ հոգեբանական ազդեցությունը, հավանաբար, զգացել է յուրաքանչյուրը, հատկապես՝ անչափահասության տարիներին․ ամեն ինչ ընդունելով որպես մարտահրավեր՝ խնդրանքները և խորհուրդները (հերթական անձնավորության կամ մարդկանց խմբերի) ընկալելվում են որպես անձնական ազատության սահմանափակում։
7. Թշնամության ազդեցություն
Հենց այս ազդեցության տակ է, որ մենք ամեն ինչ որպես վատ ենք գնահատում կամ մեզ համար տհաճ մարդկանց չհաջողված գործերը վերագրում ենք նրանց բնավորության էության դրսևորմանը, իսկ այն անեն լավը, որ անում են այդ մարդիկ, մեր կողմից ընկալվում են որպես պարտադրված քայլ կամ պարզ պատահականություն։
8. Վերահսկողության պատրանք
Այս պատրանքի պատճառով մարդուն թվում է, թե կարող է վերահսկել պատահականությունները և, իրականում, իր կամքին չենթարկվող իրադարձությունները։
9. IKEA-ի ազդեցություն
Մարդիկ հակված են այն առարկաները, որոնք իրենք են պատրաստել (թեկուզ՝ մասամբ), ավելի կարևոր համարել։
10. Հետադարձ ազդեցություն
Հոգեբանական այս ազդեցության տակ ընկնելով մենք սկսում ենք կարծել, թե մեր անցյալի իրադարձությունները կրելի էր նախօրոք կանխատեսել, մոռանալով, որ փաստերի մեծ մասը, որոնք հայտնի են տվյալ պահին, նախկինում մեզ անհայտ էին։
11. Կեղծ համաձայնության ազդեցություն
Մեր տեսակետների հետ շրջապատողների համաձայնության աստիճանն իրկանում ավելի ցածր է, քան մեզ թվում է։
12. Շրջապատողների միատեսակություն
Մարդը հակված է ենթադրելու, որ իր շրջապատը բաղկացած է ավելի բազմակողմանի ու տարբեր մարդկանցից, քան այլոց շփումների շրջանակն է։
13. Կեղծ օբյեկտիվություն
Մենք իրականությունն ընկալում ենք որպես միասնական կերպար, գտնելով, որ շրջապատի մեր ունեցած պատկերն իրական է, և գիտակից ենք համարում նրանց, ովքեր համաձայնվում են մեզ հետ։ Նրանք, ովքեր համաձայն չեն մեր տեսակետներին՝ կամ դժվար են հասկանում կամ քիչ տեղեկացված են։
14. «Լուսարձակ»
Մենք այլ մարդկանց մոտ գերագնահատում ենք սեփական գործողությունների նշանակությունը։
15. Զեյգարնիկի ազդեցություն
Այս ազդեցության էությունն այն է, որ մարդն ավելի լավ հիշում է ընդհատված գործողությունը, քան ավարտվածը։
16. Արտապատկերում
Մենք հակված են խաբվելու, իբր թե շրջապատը զգում է ճիշտ նույն զգացմունքները, ինչը և մենք։
17. Ծանոթ ճանապարհի ազդեցություն
Մարդը սովորաբար հակված է մեծացնելու այն ժամանակը, որն իրեն անհրաժեշտ է անծանոթ ճանապարն անցնելու համար։ Եվ հակառակը․ եթե ճանապարհը հայտնի է, ապա մեզ թվում է, թե այն կհաղթահարենք ավելի կարճ ժամանակահատվածում, քան մեզ իրականում հարկավոր է։
18. Զրոյական ռիսկի նախընտրություն
Եթե ընտրության հնարավորություն կա փոքրիկ ռիսկն իջեցնելու մինչև զրոյի կամ էապես նվազեցնելու մեծը, ապա մեզանից շատերը կնախընտրեն առաջինը։
19. Կույր տեսակետ
Մեզ թվում է, թե մենք ավելի քիչ են ընկնում հոգեբանական թակարդների մեջ, քան շրջապատի մարդիկ։
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends
Planning your trip from a scratch: tips from IDBank
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market
“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation
The international chess tournament supported by IDBank has concluded
AraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial Literacy
FINTECH360 International Conference Held in Armenia
Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages
Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 Years
Bell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG
AraratBank Announces Change in Executive Leadership
Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian Genocide
AraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar
“Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone Scams
Soft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26
Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank
A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with Oracle
International Mother Earth Day. Idram&IDBank
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program
Unibank issues USD bonds with a 5.6% yield
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
IDBank and Idram participate in Career City Fest
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank
Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank
Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community
AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest
Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBank
The Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case
Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR
The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGO
Ucom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation Fellowship
Unibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"
Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia.
“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.
Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)
AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient Equipment
Ucom Offers Virtual Cloud Server (VPS) Service
IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME Sector 
