ՀԱՄԱՍ–ը զինվում է, Աբբասը շփոթված է

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Պաղեստինյան ՀԱՄԱՍ–ի և ՖԱԹՀ–ի հոկտեմբերյան հաշտությունը, որ հնարավոր դարձավ Արաբիայի ճնշման և Եգիպտոսի համառ ջանքերի արդյունքում, կարող է հօդս ցնդել: Այդ մասին է վկայում ՀԱՄԱՍ–ի՝ Գազայի սեկտորի ղեկավար Խալիլ ալ–Խայայի հայտարարությունն առ այն, թե իրենք հրաժարվում են ապազինել կառույցի Իզադդին ալ–Քասամի բրիգադներին, որ վերջինիս ռազմական թևն են ներկայացնում:

«Զենքը վայր դնելու խնդիր չի էլ քննարկվում, և այն շարունակում է ազգային միասնության վերականգնման՝ ՖԱԹՀ–ի հետ վարվող բանակցություններում կարմիր գիծ մնալ»,–նոյեմբերի 28–ին հրավիրած մամլո ասուլիսում հայտարարել է Խալիլ ալ–Խայան՝ հաստատելով այն լուրերը, թե բանակցությունները վերջին շրջանում դարձյալ դժվար հուն են մտել:

ԱՄՆ–ի, Իսրայելի և սաուդական կոալիցիայի տեսանկյունից՝ տհաճ անակնկալը, սակայն, այսքանով չի ավարտվել. Ալ–Խայան նաև հավելել է, թե ՀԱՄԱՍ–ն այժմ պատրաստվում է զինվել Արևմտյան ափի նույնիսկ այն շրջաններում, որտեղ արդեն իսկ վայր էր դրել զենքը՝ նախկինից վատթար իրավիճակի առջև կանգնելով: Եվ առանց հուշման էլ պարզ է, որ խոսքը Հուդայի և Սամարիայի մասին է, որոնց առնչությամբ, ըստ տարբեր աղբյուրների, Աբբասին իսկապես շքեղ խոստումներ էին տրվել (բնականաբար, Աբբասն էլ ՀԱՄԱՍ–ին էր դրանք փոխանցել) իսրայելական նոր քաղաքականության վերաբերյալ: Իբր, Թել–Ավիվը գոնե այս տարածքներում պիտի դադարեցներ ապօրինի կառուցապատումն ու արաբների իրավունքների ոտնահարումը՝ նույնիսկ մինչև Պաղեստինի ճանաչումը կյանքի կոչելով ՄԱԿ–ի ԱԽ–ի թիվ 242 բանաձևը:

(Վերջինիս համաձայն՝ Իսրայելն անկախ ամեն ինչից պիտի հետ քաշվեր Հուդայից ու Սամարիայից, որ 1967–ին Վեցօրյա պատերազմի ընթացքում էր օկուպացրել: Սակայն, իշխող Լիկուդն ու վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն, չնայած այս տարածքները պաշտոնապես իսրայելական չհռչակելուն, դրա փոխարեն Հուդան ու Սամարիան մտցրին Իսրայելի 7 վարչական շրջաններից մեկի մեջ, որի սահմանները մինչև հարավային Երուսաղեմ են հասնում: Կաբինետն այս տարածքներում նաև ակտիվ շինարարություն սկսեց՝ առանձին դեպքերում տարհանելով արաբներին: Պաղեստինցիների վկայությամբ՝ մեկ այլ խնդիր են դարձել գեներալ–մայոր Նիցան Ալոնի ենթակայությամբ գործող բանակային ստորաբաժանումները, որոնք իրենց գլխին պատժիչ մահակ են դարձել):

«Ուրեմն, մեր պարտքն է մինչև վերջ պայքարել ընդդեմ իսրայելական օկուպացիայի…կյանքը ցույց է տալիս, որ մեզ տրված բոլոր խոստումները սին են»,– հայտարարել է Խալալ ալ–Խայան՝ գուցե ակնարկելով այն տհաճ իրավիճակը, որում նաև Մահմուդ Աբբասն է հայտնվել: Վերջինիս, ի դեպ, իրոք չես նախանձի:

Տարիներ շարունակ նա համոզված էր, որ արաբա–իսրայելական հակամարտության լուծմանը խանգարել է ոչ միայն միջազգային և հատկապես ԱՄՆ հովանավորչությամբ ընթացող իսրայելական ագրեսիան, այլև ՀԱՄԱՍ–ի արմատականությունը: Վերջին տարիներին նրա կաբինետը նաև այն եզրակացության էր եկել, որ Իսրայելի հետ սերտ հարաբերությունների մեջ մտած Սաուդյան Արաբիան ու նրա կոալիցիան հենց ՀԱՄԱՍ–ի՛ պատճառով են նվազեցրել իրենց աջակցությունն ու համակրանքը Պաղեստինի նկատմամբ, և նրանց հորդորով էր, որ Աբբասի կաբինետը ՀԱՄԱՍ–ից պահանջեց կտրել կապերը Իրանի, Եգիպտոսի Մահմեդական եղբայրների, իսկ Սիրիայում՝ Ասադի ու Հըզբոլլահի հետ:

Ըստ էության, չնայած ՀԱՄԱՍ–ը հերքում էր իր մեղքը, անօրինակ պատիժների արժանացավ: Նրա վերահսկած Գազան մի կողմից՝ Իսրայելն էր ճնշում, մյուս կողմից՝ Աբբասը, որ հրաժարվեց նույնիսկ աշխատավարձեր ու նպաստներ վճարել մարդկանց, մյուս կողմից՝ Եգիպտոսը, որ դադարեց էլեկտրականություն մատակարարել՝ խորացնելով տարածքի հումանիտար ճգնաժամը: Արդյունքում, Կահիրեում սկսված բանակցությունների շնորհիվ, ստորագրվեց ՖԱԹՀ–ՀԱՄԱՍ ազգային հաշտության Համաձայնագիրը, որից հետո բոլորն էին ցնծում (սաուդական մամուլն այդ օրերին բարձր էր գնահատում եգիպտական հատուկ ծառայությունների ղեկավար Խալեդ Ֆաուզիին, որի շնորհիվ էլ, իբր, հնարավոր դարձավ «անառակ զավակի վերադարձը սունիական մեծ ընտանիք»):

Շատ չանցած, սակայն, պարզվեց, որ արաբա–իսրայելական հաշտության նոր ճարտարապետ Դոնալդ Թրամփի նախագիծը, գոնե ՀԱՄԱՍ–ի ներկայացմամբ, սոսկ Իսրայելի շահերն է պաշտպանում, և Թել–Ավիվը քայլ անգամ չի անում, որպեսզի Աբբասը փրկի իր դեմքը՝ կա՛մ ՀԱՄԱՍ–ին կատարյալ աջակից դարձնելով, կա՛մ՝ վերջնականապես նրան ջախջախելով:Ավելին՝ արաբական մամուլը գրում է, թե կարդալով Սպիտակ տան հատուկ ներկայացուցիչ Ջարեդ Քուշների՝ Իսրայելի հետ հաշտության նախագիծը, Աբբասն ընդհանրապես է շփոթվել (ցավոք, նախագիծը դեռևս գաղտնի է, և չենք կարող դատողություններ անել): Իբր, այլևս չի հասկանում իր անելիքը հատկապես Արաբիայի թագաժառանգ արքայազն Մուհամմադ բեն Սալմանի կողմից Էր–Ռիադ կանչվելուց հետո, որտեղ նրան ստիպեցին համաձայնել ամերիկյան նախագծին և ՊԱԿ վաշինգտոնյան գրասենյակի փակման՝ Սպիտակ տան հայտարարությունից հետո:

Սկզբի համար Աբբասն օրերս հրաժարվեց պատասխանել Ջարեդ Քուշների հեռախոսազանգին՝ նրան խորհուրդ տալով կապվել փակվելիք ՊԱԿ գրասենյակի հետ: Իսկ սա արդեն նշանակում է, որ սունիական աշխարհը այլևս նոր գլխացանք ունի նաև Աբբասի տեսքով: Հետաքրքիր է, որ այս մասին սկսել է նաև արևմտյան մամուլը գրել՝ նշելով, թե ծերացող Աբբասը նույնիսկ իրեն հեռացնելու սպառնալիքով չի ստորագրի մի բան, որ լիովին է հակասում իրենց շահերին: Անգամ եթե այս փաստաթուղթն ազատում է արաբական աշխարհին պաղեստինյան խնդրից, միավորում է նրան՝ ընդդեմ Իրանի և ջարդում է ՀԱՄԱՍ–ին՝ ամրացնելով Աբբասի իշխանությունն ու ֆինանսական նոր երակներ բացելով Ռամալլայի համար…

 

Գոհար Սիմոնյան