Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Սադրանքի մեջ չներքաշվելու առավելությունը՝ անկախ դրդապատճառներից

ANALYSIS
Կիսվել

Հատուկ քննչական ծառայությունը մերժել է քրեական գործ հարուցել 1998 թվականի նախագահական ընտրությունները կեղծելու դրվագով։ ՀՔԾ-ից հայտնել են՝ գործին ընթացք չի տրվել, քանի որ անցել է վաղեմության ժամկետը: Ի դեպ, վաղեմության ժամկետին մենք առիթ ունեցել ենք մինչ այս անդրադառնալ՝ ներկայացնելով փորձագետների կարծիքը: Իրավապահների համար նյութեր նախապատրաստելու առիթ էր դարձել պաշտպանության նախկին փոխնախարար Վահան Շիրխանյանի բաց նամակը՝ ուղղված Մարտի 1-ի գործով ութ ամսից ավելի կալանքի տակ գտնվող Ռոբերտ Քոչարյանին։ Սա այն բացառիկ դեպքերից է, երբ ՀՔԾ-ն տրամաբանված որոշում է կայացրել. մի քանի հրապարակումներով անդրադարձել էինք, թե ինչի էր հանգեցնելու այն հեռանկարը, եթե իրավապահ համակարգը ներքաշվեր այս, ըստ էության, սադրանքի հորձանուտ։ Ընդ որում՝ ուշագրավ է, որ ՀՔԾ պատասխանն աչքի է ընկնում համարժեքությամբ ու խնդիրն այստեղ ամենևին էլ չի սահմանափակվում միայն իրավական հարթությամբ։ Իհարկե, ՀՔԾ արձագանքն առաջին հերթին իրավական է, սակայն իր մեջ պարունակում է քաղաքական, հոգեբանական կարևոր բաղադրիչներ։

Խիստ կարևոր է այն հանգամանքը, որ ՀՔԾ-ն, ըստ էության, չի լեգիտիմացնում 1998-ի ընտրություններն, ասինքն՝ իր պատասխանով ամենևին էլ չի պնդում, թե դրանք օրինական են եղել. քրեական գործի հարուցումը մերժվել է վաղեմության ժամկետի հիմքով։ Հասարակությունը չի հավատում մինչհեղափոխական որևէ ընտրության օրինականությանը՝ բացառությամբ 1991-ի նախագահական ու մասամբ՝ 1999-ի խորհրդարանական ընտրությունների։ Ու, բնականաբար, ՀՔԾ-ն չի հակադրվել հանրային այդ տրամադրություններին, ուղղակի արձանագրել է, որ մեր նորագույն պատմության բազմաթիվ հարցեր այլևս ենթակա են ոչ թե իրավական, այլ՝ քաղաքական գնահատականի։ Ընդ որում՝ այս կարևոր արձանագրումն էր ընկած նաև Նիկոլ Փաշինյանի մարտի 1-ի ուղերձի հիմքում։ Կարելի է վստահաբար արձանագրել, որ ՀՔԾ որոշումը՝ իրավական հարթության վրա, գալիս է լրացնելու վարչապետի ուղերձի քաղաքական բաղադրիչը՝ ամբողջացնելով իշխանության հայացքն անցյալի, դրա իրողությունների վերաբերյալ։

Խնդիրն, անշուշտ, ևս մեկ անգամ վերլուծելու, բազմաշերտ անդրադարձի անհրաժեշտություն ունի։

Հարուցել քրգործ 1998 թվականի նախագահական ընտրությունների վերաբերյալ, գործնականում նշանակում էր բացել, այսպես ասած, Պանդորայի արկղը, ընդ որում՝ վերակենդանացնելով հին օրակարգն ու ժամկետանց գործիչներին՝ իրենց հին հաշիվներով։ Սա լրիվ հակոտնյա կլիներ նոր Հայաստանի առաքելությանը, որը պետք է բովանդակություն ստանա նոր օրակարգով, ներկայի ձևակերպումներով, ապագայի տեսլականով։ Եթե պետությունը սևեռվեր միայն 1998-ի վրա, սա կնմանվեր հաշվեհարդարի կոնկրետ մարդու՝ Ռոբերտ Քոչարյանի հանդեպ, ինչի մասին արդեն խոսվում է Մարտի 1-ի գործով։ Համենայն դեպս, կարող էր տպավորություն ու կարծիք ձևավորվել, որ այդ գործում Քոչարյանին առաջադրված մեղադրանքն այնքան խախուտ է, որ իշխանությունը ձեռքը գցել է փրփուրներին, այլ խոսքով՝ դիմել է կասկածելի հեղինակություն ու համբավ ունեցող գործիչների օգնությանը։ Իրավական պետություն դառնալու համար խիստ սկզբունքային է «սիլվաշիրխանյանական» սինդրոմի հաղթահարումը, որովհետև իրենց վարքագծով անցյալը մարմնավորող այս մարդկանց խնդիրը ոչ թե օրինականության հաստատմանը նպաստելն է, այլ՝ հին հաշիվները վերակենդանացնելը, դրանք իշխանության օրակարգի մաս դարձնելը ու այդ համատեքստում իրենց արժևորված զգալը։

Եթե, այնուամենայնիվ, պետությունը գնար 1998-ի ընտրությունների թեմայով քրգործ հարուցելու ճանապարհով, ապա ակնհայտ տրամաբանությունը հուշում էր օրինականության վերականգնման հետհաշվարկը սկսել առնվազն 1995-96թթ. ընտրական գործընթացից, որովհետև, մեծ հաշվով, հենց այդ ժամանակ դրվեցին իշխանության ճգնաժամի ու 1998-ի պալատական իշխանափոխության հիմքերը։ Ի դեպ, մի քանի օր առաջ Արամ Հարությունյանը գլխավոր դատախազությանը հաղորդում էր ներկայացրել 1996-ի նախագահական ընտրություններում տեղ գտած կեղծիքների դրվագով։ Սա ակնհայտորեն յուրօրինակ պատասխան էր Վահան Շիրխանյանի նամակին։ Թերևս հենց այս իրադարձությանը հաջորդեց ՀՔԾ որոշումը, որով, ըստ էության, փակվեց թե՛ Շիրխանյանի նամակի ու թե՛ Հարությունյանի հաղոդման էջը։ Գուցե նաև հենց 1995-96-ը չարթնացնելու ցանկությամբ. ի դեպ, մենք առիթ ունեցել ենք խոսել այս թեմայով՝ նշելով, որ կամայական կետից գիծ քաշելու և այդտեղից արդարադատություն հաստատելու ձգտման արդյունքում չցանկանալով այդ ամենի մեջ են ներքաշում նաև Լևոն Տեր-Պետրոսյանին, ընդ որում՝ հենց վերջինիս կողմնակիցների ձեռամբ:

Սակայն դառնանք, մեր կարծիքով, շատ ավելի սկզբունքային հարցի։ Երկրում պետք է արմատախիլ անել «սևերի» ու «սպիտակների» հակադրության բարիկադները։ Հետհեղափոխական առաջին փուլում նման հռետորաբանությունը գուցե օբյեկտիվ էր, սակայն դեկտեմբերի 9-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո հասարակության սորտավորումը ոչ միայն համարժեք չէ, այլ Հայաստանը վերածելու է պերմանենտ լարվածության օջախի։ Լավ է գոնե, որ ՀՔԾ-ն այս անգամ, անկախ իրական դրդապատճառներից, կանխեց հասարակության նոր բաժանումը՝ պատմության գնահատման, այն արժևորելու կամ մերժելու հարցում։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 2 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 3 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 4 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll