Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


«Զտում»՝ հայ­կա­կան տար­բե­րա­կով. ինչ­պես՞ բա­ցա­ռել խտրա­կա­նու­թյունն ու կա­մա­յա­կա­նու­թյու­նը

ANALYSIS
Կիսվել

Իշխանական «Իմ քայլը» խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցի տեղեկացմամբ, խորհրդարանն սկսել է vetting-ի (դատավորների զտման) նախագծի մշակումը, բայց առայժմ զերծ է մնացել մանրամասներ ասելուց։ «Նույնիսկ ուրվագծվող բաների մասին չեմ ուզում ասել, բայց հնարավորինս սեղմ ժամկետներում մենք կունենանք նախագիծ»,- նշել է Մակունցը։

Սա ակնհայտորեն կառավարությունում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ունեցած ելույթի արձագանքն է։ Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդակցության ընթացքում հայտարարել էր, որ Հայաստանում գործող բոլոր դատավորները պետք է ենթարկվեն, այսպես կոչված, vetting-ի: Vetting-ն արտառոց մի գործընթաց չէ, այն արդեն իրականացվել է աշխարհի մի շարք երկրներում, պայմանական ասած՝ ատեստացիա է, որը չանցած դատավորները գնում են տուն։ Ամբողջ խնդիրն այն է, որ այս գործընթացում անպայմանորեն երկու սկզբունք պետք է պահպանվի՝ խտրականության և կամայականության բացառումը։

Արդյո՞ք այսօրվա Հայաստանում նման բան հնարավոր է։ Սկզբունքորեն դատաիրավական բարեփոխումների օգտին հանդես են գալիս բոլորը՝ թե՛ հայաստանյան քաղաքական ուժերն ու քաղաքացիական հասարակությունը, թե՛ մեր երկրի արտաքին գործընկերները. ամբողջ խնդիրն այն է, որ վստահություն չի ներշնչում այն ճանապարհը, որն ընտրվել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից։

Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի Հայաստանի հարցով համազեկուցողները մտահոգություն են հայտնում դատարանների մուտքերն ու ելքերն արգելափակելու՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կոչի կապակցությամբ, միաժամանակ շեշտում երկրում դատական իշխանության նկատմամբ հանրային վստահության ցածր մակարդակն ու դատական բարեփոխումների անհրաժեշտությունը: Սա մոտավորապես այն բանաձևն է, որն ուղղակի կամ անուղղակի այս օրերին արտահայտում են հայաստանյան իրադարձություններին արձագանքող բոլոր սուբյեկտները։ Ամբողջ խնդիրն այն է, որ Նիկոլ Փաշինյանի թիմն իշխանության ղեկին է մեկ տարուց ավելի ու որևէ քայլ չի իրականացրել արդարադատության համակարգը բարեփոխելու ուղությամբ՝ նույնիսկ այն դեպքում, երբ նման օրակարգի անհրաժեշտության մասին խոսում էին գրեթե բոլորը, այդ թվում՝ Նիկոլ Փաշինյանը, որի՝ անցած տարվա օգոստոսի 16-ի հանրահավաքային ելույթի մի ստվար հատված վերաբերում էր անցումային արդարադատության գործիքների ներդրմանը։ Vetting-ի անհրաժեշտության մասին Փաշինյանը խոսեց միայն այն ժամանակ, երբ դատարանը որոշում կայացրեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը փոխելու մասին։ Սա, իր հերթին, ռիսկեր է ծնում, որ Փաշինյանի մոտեցումը քաղաքականապես մոտիվացված է, մանավանդ, որ վարչապետը գնաց անթույլատրելի քայլի՝ փորձեց փողոցի միջոցով ճնշում գործադրել արդարադատության համակարգի վրա։ Այս պարագայում դժվար է խոսել խտրականության ու կամայականության բացառման մասին, և արդյունքում մենք կարող ենք ստանալ ոչ թե բարեփոխումներ, այլ դատական այսօրվա խամաճիկային համակարգի փոխարինումը նույն որակն ունեցող այլ համակարգով։

«Մեր մտահոգությունն ենք հայտնում նաև պարտադիր և ընդհանուր Vetting-ի գաղափարի առնչությամբ, որը պետք է վերաբերի անխտիր բոլոր դատավորներին։ Մենք հասկանում ենք, որ դատավորների քաղաքականացումն էական կարևորություն ունեցող հարց է Հայաստանում, և մենք ապավինում ենք իշխանությունների կոմպետենտությանը՝ միջազգային գործընկերների աջակցությամբ ընդունելու և իրականացնելու կառուցվածքային անհրաժեշտ բարեփոխումներ, ինչի արդյունքում կերաշխավորվի դատական իշխանության թափանցիկությունն ու արդյունավետությունը՝ զերծ կողմնակի միջամտություններից, ինչը նախապայման է օրենքի իշխանության համար»,- սա էլ հատված է Եվրոպական խորհրդարանի «ԵՄ-Հայաստան խորհրդարանական գործընկերության հանձնաժողովի» պատվիրակության ղեկավարի հայտարարությունից։

Դարձյալ բարեփոխումների անհրաժեշտությունը չի վիճարկվում, սակայն խիստ էական է, որպեսզի դատաիրավական բարեփոխումների գործընթացն ուղեկցվի երկու բաղադրիչի պարտադիր պահպանմամբ։ Խոսքն առաջին հերթին սահմանադրական լեգալ մեխանիզմների պահպանման մասին է։ Չեն կարող բարեփոխումներն արդյունավետ լինել, երբ խախտվում է իշխանությունների բաժանման սկզբունքը, ու գործադիր իշխանությունն ակնհայտ ճնշում է գործադրում դատարանների վրա՝ օգտագործելով հասարակության լ յումպեն զանգվածին։

Եվ երկրորդը՝ եթե բարեփոխումների շուրջ առկա չէ քաղաքական ու հասարակական լայն կոնսոլիդացիա, միշտ մեծ է վտանգը, որ իշխանությունը կարող է ստեղծել գործիքներ՝ ընդդիմությանը ճնշելու նպատակով։ Օրինակ՝ երբ իշխանությունը մերժում է արտահերթ նիստ հրավիրելու ընդդիմության նախաձեռնությունը, ապա ակամայից մտածում ես, որ իշխանության մտադրություններն այնքան էլ անկեղծ չեն։

Մի խոսքով՝ Փաշինյանի հայտարարությունն առայժմ ավելի շատ հարցեր է ծնում, քան պատասխաններ է ձևակերպում, ինչն ավելի է մեծացնում հասարակության անորոշությունն ու բևեռացումը։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 2 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 3 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 4 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll