Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
BREAKING


Ովքեր են կառավարում Նիկոլ Փաշինյանին

ANALYSIS

Past.am

Հրապարակվել է այս տարվա առաջին կիսամյակում 1000 խոշոր հարկ վճարողների ցանկը: Ցանկում նույն անուններն են, ինչ նախկինում՝ խոշոր սեփականատերերի, մոնոլոպոլ դիրք ունեցողների, օլիգարխիկ կանոններով աշխատողների ընկերություններ: Հայաստանի տնտեսության հիմքը, առանցքը շարունակում է կազմել օլիգարխիան: Այն նախիկնում առավելապես ստվերում էր, մասամբ օրինական դաշտում, այսօր՝ օրինական դաշտում է, գուցե ընդհանրապես ստվերից դուրս: Խնդիրը, սակայն, օլիգարխիայյի՝ ստվերային կամ օրինական դաշտում գործելը չէ, ինչպես կարող է թվալ առաջին հայացքից: Կարող է թյուր կարծիք լինել, որ անգամ դրական է օլիգարխիայի՝ օրինական դաշտ տեղափոխվելը, իշխանությունը դա կարող է ներկայացնել նաև որպես սեփական հաջողություն: Սակայն դա թյուրըմբռնում է, քանի որ օլիգարխիան իր բնույթով ու գործառութային նշանակությամբ շատ ավելին է, քան ընդամենը խոշոր կապիտալը, ինչպես կրկին կարող է թվալ առաջին հայացքից: Օլիգարխիան այն տնտեսաքաղաքական համակարգի հիմնական, առանցքային բաղակացուցիչն է, որի վրա հիմնվել են Հայաստանի նախորդ երկու իշխանությունները ավելի քան քսան տարի: Օլիգարխիան, սերտաճած լինելով պետությանն ու միևնույն ժամանակ քրեական աշխարհին, սպասարկել է այդ իշխանությունների գոյությունն ու վերարտադրությունը: Իշխանություններն էլ, իրենց հերթին, սպասարկել են օլիգարխիայյի մոնոպոլ շահերը: Առանց օլիգարխիայի չէր կարող գոյություն ունենալ քոչարյանասարգսյանական իշխանությունը: Իր հերթին, չէր կարող օլիգարխիան այնպիսի դեր ու գործառութային նշանակություն ստանալ, որպիսին ուներ և ունի, եթե այդ իշխանությունները չսպասարկեին օլիգարխիային: Դա օրգանական, դիալեկտիկական կապ էր, որն անդառնալի հետևանքներ է ունեցել Հայաստանի ինչպես տնտեսական, այնպես էլ քաղաքական համակարգերի վրա:

 

Այսպիսով, նախորդ ռեժիմները բաղկացած են եղել քաղաքական շերտից՝ ի դեմս իշխող քաղաքական ուժերի, և տնտեսական բազիսից՝ ի դեմս օլիգարխիայի: Թավշյա հեղափոխությամբ հեռացվել է իշխանության քաղաքական շերտը, այսբերգի ընդամենը երևացող մասը, գագաթը: Այդ իշխանության օրգանական մյուս բաղադրիչը՝ օլիգարխիան շարունակում է անարգել գործել և բարգավաճել: Հետևաբար, գնահատականները, որ Հայաստանում թավշյա հեղափոխությամբ իշխանություն է փոխվել, տեղին են միայն մակերեսային ընկալման պարագայում: Թավշյա հեղափոխությամբ, կրկնում ենք, փոխվել է միայն նախորդ իշխանության քաղաքական՝ եթե կուզեք, ցուցափեղկային հատվածը: Անցած մեկուկես տարվա ընթացում նոր իշխանությունը ոչ միայն որևէ համակարգային քայլ չի արել տնտեսության օլիգարխիկ կառուցվածքը վերացնելու, փոխելու համար, այլև հաշտ ու խաղաղ գոյակցում է նույն օլիգարխիայի հետ: Ընդ որում՝ իշխանության, Նիկոլ Փաշինյանի մեջ կարող է թյուր տպավորություն կամ զգացողություն լինել, թե նախկին օլիգարխներն այսօր «իրենն են»: Սակայն դա ամենևին այդպես չէ: Եթե իհարկե, Նիկոլ Փաշինյանը մտադիր չէ դառնալ օլիգարխիայի շահերի սպասարկողը: Խնդիրն այն է, որ օլիգարխիայի տրամաբանությամբ այն կարող է գործել և զարգանալ միայն այն պայմաններում, երբ առկա է իր շահերը սպասարկող իշխանություն: Կա՛մ օլիօգարխիան՝ որպես համակարգ, պետք է վերանա, կա՛մ ժամանակի ընթացքում գործող իշխանությունը պետք է սկսի սպասարկել օլիգարխիայի շահերը:

Առաջինի ուղղությամբ մենք որևէ քայլ չենք տեսնում: հետևաբար չպետք է բացառել, որ ժամանակի ընթացքում իշխանությունը կարող է դառնալ օլիգարխիայի շահերի սպասարկուն: Եթե իհարկե, արդեն չի դարձել: Խնդիրն այն է, որ, այսպես թե այնպես, գործող իշխանությունը կախված է նույն օլիգարխիայից, որովհետև օլիգարխիան տնտեսության մեջ ունի այնպիսի դերակատարում, որ ժամերի ընթացքում կարող է իրավիճակ փոխել: Այդ առումով կարելի է ասել, որ օլիգարխիան այսօր էլ ազդում է իշխանության կայացրած որոշումների վրա: Առնվազն այնքանով, որ իշխանությունը հենց օլիգարխիայի դեմ որևէ քայլ կատարելիս մտածում-զգուշանում է հնարավոր սաբոտաժներից: Եվ քանի դեռ չեն փոխվել Հայաստանի տնտեսության համամասնություննները, քանի դեռ քայլեր չեն ձեռնարկվել երկրի տնտեսական մոդելի փոփոխության, որպես դրա հետևանք՝ օլիգարխիայի վերացման համար, իշխանությունը, Նիկոլ Փաշինյանը շարունակելու են ապրել այդ վախի՝ օլիգարխիայից ունեցած վախի պայմաններում՝ արտաքուստ ցույց տալով, թե իրենք են տնօրինում նրանց: Իրականում անուղղակիորեն հենց օլիգարխիան է կառավարում իշխանությանը՝ շարունակելով տնտեսական կյանքում ունեցած իր դերակատարումը:

 

Օլիգարխիան ժամանակի ընթացում կա՛մ ստիպելու է իշխանությանը՝ ամբողջությամբ ծառայել իրեն, կա՛մ գտնելու է իշխանությունը փոխելու ճանապարհներ, իրեն սպասարկու իշխանություն ունենալու եղանակներ: Այդ առումով նախկին համակարգի և օլիգարխիայի շահերը նույնական են: Իսկ դա նշանակում է, որ օլիգարխիայի գոյության ամեն օր մեծացնում է նախկին համակարգի միջոցով իշխանության դեմ գործողությունների, վերջնարդյունքում՝ իշխանափոխության հավանականությունը: Օլիգարխիան հին Հայաստանի ամենամեծ ու առանցքային մնացուկն է, որն ամեն ինչ անում և անելու է անցյալը վերադարձնելու համար: Նիկոլ Փաշինյանը տնտեսական վարվող անդեմ քաղաքականությամբ միայն նպաստում է դրան:

On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield