Նա­խա­տես­վում են փո­փո­խու­թյուն­ներ որ­դեգր­ման գոր­ծըն­թա­ցում. նոր նա­խա­գիծ

ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում հանրային քննարկման է ներկայացրել «Ընտանեկան օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը, որի նպատակը երեխաների որդեգրման, որդեգրել ցանկացող անձանց հաշվառման, երեխայի խնամքի վերահսկողության և որդեգրմանն առնչվող գործառույթների, իրավասու մարմինների լիազորությունների շրջանակի հստակեցումն ու կարգավորումն է, ինչպես նաև խնամատար ծնող դառնալու 55 տարվա սահմանափակումը վերացնելը:

Հանրային քննարկման հարթակում այս նախագիծը միայն կողմ ձայների չէ, որ արժանացել է: Իսկ հիմա ըստ էության:

Նախարարությունն առաջարկում է վերաշարադրել ընտանեկան գործող օրենսգրքի մի շարք հոդվածներ, որոշ հոդվածների մի շարք կետեր ու մասեր ճանաչել ուժը կորցրած: 

Հիմնական փոփոխությունները վերաբերում են որդեգրել ցանկացող անձանց առողջությանը, կենսապայմաններին, որդեգրման գործընթացի գաղտնիությանը և այլն:

Առաջարկվող կարևոր փոփոխություններից մեկով առաջարկվում է օրենսգրքի 138րդ հոդվածի 6-րդ մասից հանել «իսկ երեխային խնամատարության հանձնելու պահին խնամատար ծնողներից յուրաքանչյուրի տարիքը չի կարող գերազանցել 55 տարին» բառերը:

Առաջարկվող նախագծով խնամատար ծնող դառնալու ցանկություն ունեցող անձի տարիքի վերաբերյալ փոփոխության նպատակն է ապահովել առավել լայն հնարավորություն խնամատար ընտանիքի ինստիտուտի ընդլայնման համար: 

Ըստ նախարարության՝ գործող օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 6-րդ մասը նախատեսում է երեխայի որդեգրում երեխայի ծնողներին կամ նրանցից մեկին ծնողական իրավունքներից զրկելու մասին դատարանի վճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից վեց ամիս հետո։ 

Գործնականում, ըստ ոլորտի պատասխանատուի, նշված նորմն անհիմն երկարացնում է երեխայի տեղավորման հարցը, նրան ընտանիք գտնելու գործընթացը, որը չի բխում երեխայի շահերից: 

Սա և մի շարք այլ հանգամանքներ հաշվի առնելով՝ առաջարկվում է 61-րդ հոդվածի 6-րդ մասը ուժը կորցրած ճանաչել: Ներկայում Հայաստանի Հանրապետությունում խնամատար ընտանիքներում խնամվում է 40 երեխա:

 Նրանց թիվը նախատեսվում է հասցնել 94ի: Գործնականում խնդիր է առաջանում ընտանեկան օրենսգրքի 138-րդ հոդվածի 6-րդ մասի հետ կապված, համաձայն որի խնամատար ծնողի և հոգեզավակի տարիքային տարբերությունը պետք է լինի 18 տարուց ոչ պակաս և 50 տարուց ոչ ավելի, իսկ երեխային խնամատարության հանձնելու պահին խնամատար ծնողներից յուրաքանչյուրի տարիքը չի կարող գերազանցել 55 տարին: 

Ըստ նախարարության, այս սահմանափակումը խոչընդոտում է շատ երեխաների հայտնվել խնամատար ընտանիքներում, ուստի, ուսումնասիրելով տարբեր երկրների խնամատարության փորձը, որի դեպքում խնամատար ծնողի տարիքային սահմանափակում գոյություն չունի, Հայաստանի աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարությունը ևս հանդես է գալիս տարիքային սահմանափակումը չեղարկելու առաջարկով: 

ՀՀ ընտանեկան օրենսգրքի այս փոփոխությունները նպաստելու են խնամատար ընտանիքի ինստիտուտի ընդլայնմանը, ինչպես նաև երեխաների իրավունքները պաշտպանելու, երեխայի՝ ընտանիքում ապրելու իրավունքի իրացմանը:

Առաջին հայացքից այս նախագծում, կարծես թե, չկան իրարամերժ հակասական, երեխայի լավագույն շահին հակասող փոփոխություններ: 

Թերևս դրա նկատմամբ բացասական տրամադրվածությունն անուղղակիորեն կապվում է Ստամբուլյան կոնվենցիայի վավերացման հետ, որտեղ առաջ են քաշվում երեք հիմնական հասկացություններ՝ «կանանց նկատմամբ բռնություն», «գենդեր» և «ընտանեկան բռնություն»: 

Վերջերս մտավախություններ էին հնչում, որ կոնվենցիայի վավերացումից հետո Հայաստանում հնարավոր կլինեն ոչ միայն միասեռ ամուսնությունները, այլև միասեռ ամուսինների կողմից երեխաների որդեգրումները: 

Իհարկե, պաշտոնյաները նշում են, որ այս պնդումներն իրականությանը չեն համապատասխանում, բայց Ստամբուլ յան կոնվենցիայի հոդվածների վերլուծությունն այլ բանի մասին է վկայում:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ