Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


«2020 թվականի մեր բնական աճի ցուցանիշն ամենացածրը կլինի»․ «Փաստ»

ECONOMICS
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ակնհայտ է, որ մեր երկրին բաժին հասած գործոններն ու դրանց հետևանքով ունեցած մարդկային կորուստներն իրենց հետքն են թողնելու նաև դեմոգրաֆիկ իրավիճակի վրա: Այդուհանդերձ, մինչև հատկապես պատերազմի հետևանքներին անդրադառնալը, ժողովրդագետ Արտակ Մարկոսյանը մտովի ավելի վաղ ժամանակահատված է գնում: «Մեր ժողովրդագրական խնդիրները դեռ մոտ 30 տարի առաջ են սկսվել, մինչդեռ անկախացումից առաջ բավականին դինամիկ զարգացող ժողովրդագրական իրավիճակ ունեինք: Մեր բնակչության թիվը բնական աճի հաշվին բավականին աճել էր խորհրդային տարիներին, բայց 1991 թվականից հետո այդ ամենը խաթարվեց՝ հաշվի առնելով 1992 թ.-ից սկսված արտագաղթը:

Իրականում մեզ մոտ արտագաղթը երբեք կանգ չի առել, և, ըստ վերջին տվյալների, Հայաստանից արտագաղթել է մոտ 1 մլն 115 հազար մարդ: Մեզ փրկում էր մի հանգամանք՝ այս տարիներին բնական աճի բարձր ցուցանիշ ենք ունեցել: Եվ եթե այդ բնական աճը չլիներ, այսօր հանրապետությունում կապրեր ոչ թե 2 մլն 967 հազար մարդ, այլ մոտ երկուսուկես միլիոն»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Ա. Մարկոսյանը՝ նշելով, որ, ցավոք, մեզ մոտ հետևողական ժողովրդագրական քաղաքականություն չի եղել, ռազմավարություններն իրականություն չեն դարձել: «Միայն 2014 թ. որոշում կայացվեց, ըստ որի, 2014 թ. հունվարի 1-ից չորրորդ երեխայի միանվագ նպաստը դարձավ մեկ միլիոն դրամ, 5-րդինը՝ մեկուկես միլիոն: Մինչդեռ 2012 թվականից գյուղական բնակավայրերում մեկ կնոջ հաշվով ծնվող երեխաների թիվն ավելի քիչ է, քան քաղաքային բնակավայրերում: Նման իրավիճակ աշխարհում գոյություն չունի, քանի որ պատմականորեն գյուղերում ավելի շատ երեխաներ են ունենում: Սա վկայում է այն մասին, որ մենք գյուղերում լուրջ խնդիրներ ունենք, որոնք վերացված չեն:

Գյուղերի զարգացման քաղաքականություն մեզ մոտ ես այդպես էլ չեմ տեսել, ինչը խնդիր է. գյուղերից բնակչության ավելի մեծ արտահոսք է եղել, և խոսքը միայն արտագաղթի մասին չէ: Ներքին տեղաշարժերի արդյունքում մարդիկ եկել են Երևան կամ երևանամերձ շրջաններ: Այսինքն, մենք տարաբնակեցման լուրջ խնդիր ունենք: Այս խնդիրներին գումարենք նաև պատերազմի հետևանքներից մեկը. այն անվտանգության շերտը, որը կար, այսօր չկա: Այսինքն, այսօր սահմանամերձ գոտի են դարձել նաև Սյունիքից մինչև Վարդենիս ընկած շրջանները, մինչդեռ մինչ այս Տավուշը ու Սյունիքի նախիջևանյան հատվածն էին սահմանամերձ: Հիմա ավելի երկար սահման ունենք, ինչի առումով լուծման կարիք ունեցող խնդիրներ կան, այդ թվում՝ սոցիալ-տնտեսական: Բացի այդ, մենք անվտանգային մեծ խնդիր ունենք, և այդ խնդիրն այսօր պետք է այնպես լուծվի, որ մարդը հանգիստ իր գործով զբաղվի ու չմտածի այդ խնդրի մասին»,-ասաց նա՝ շեշտելով, որ, ընդհանուր առմամբ, թե՛ կորոնավիրուսը, թե՛ պատերազմն իրենց ազդեցությունն ունեցել են ժողովրդագրական իրավիճակի վրա:

Ընդգծելով, որ 2019 թվականը ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման քաղաքականության և աշխատանքների առումով բավականին լավ մեկնարկ էր ունեցել, մի քանի ծրագրեր ու որոշումներ էին կյանքի կոչվել, Ա. Մարկոսյանը միևնույն ժամանակ նկատեց. «Ցավոք, 2020թ. հուլիսից մինչ օրս աշխատանքներն այդքան էլ ակտիվ չեն: Այսօր հետազոտություններ կատարելու կարիք կա՝ հասկանալու, թե ինչ փոխվեց ժողովրդագրական գործընթացներում: Դա կօգնի համարժեք ծրագրեր իրականացնել և գոնե պահել առկա իրավիճակը: 2020թ. առաջին 11 ամիսներին 2019 թ.-ի նույն ժամանակահատվածի համեմատ ծնունդների թիվը մոտ 427-ով աճել էր: Բայց, ցավոք, մահերի մեծ աճ ունենք, որը կապված է կորոնավիրուսի և Արցախյան 44օրյա պատերազմի հետ. 2020թ. առաջին 11 ամիսներին նախորդ տարվա համեմատ մահերը մոտ 7200-ով աճել են, ինչի հետևանքով 2020 թ.-ի մեր բնական աճի ցուցանիշն ամենացածրը կլինի բոլոր ժողովրդագրական դիտարկումների մեջ: 2020 թ.-ի բնական աճի ցուցանիշը 2019թ. համեմատ մոտ 4 անգամ ցածր կլինի: Այն երևի կլինի 1992 թվականից մինչ այսօր ամենացածր ցուցանիշը»:

Արտակ Մարկոսյանը շեշտեց՝ պետք է հասկանալ, թե ինչ է կատարվել, որովհետև խնդիրները և՛ անվտանգային են, և՛ սոցիալական, և՛ տնտեսական: «Պետք է հասկանալ և քաղաքականության մշակման նոր ծրագրեր բերել. այսօր ամենամեծ խնդիրը 3-րդ, 4-րդ երեխաների ծնունդը խրախուսելն է: Հիմնական քաղաքականությունը պետք է նշվածին միտված լինի: Ցավոք, այս պահին աշխատանքներ չեն իրականացվում, բայց հուսով եմ՝ առաջիկա ժամանակահատվածում կփորձենք ակտիվացնել քաղաքականությունը, որովհետև այն շատ կարևոր է՝ հաշվի առնելով նաև վերջին իրադարձությունները: Այո, այսօր սոցիալական ճնշում կա. այսքան զոհեր, վիրավորներ ունենք, բացի այդ, մեր հայրենակիցները փախստականի կարգավիճակ ունեն:

Բավականին գումարներ ենք ծախսում Արցախի մեր հայրենակիցների կարիքները հոգալու համար, բայց, կարծում եմ, միջոցներ կգտնվեն նաև վերոնշյալ խնդրի համար. ժողովրդագրական զարգացումը շատ կարևոր է մեր երկրի համար, որովհետև եթե այն չլինի, առաջիկա տասնամյակներում բավականին լուրջ խնդիրներ կունենանք»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

Աննա Բադալյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield
All Timeline »
Most Popular
1 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 2 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 3 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 4 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll