«Ժողովուրդը հյուսում է իր սև պատանքը, ինքն իրեն զրկել է Աստծո տված ամենակարևոր արժանիքներից մեկից՝ մտածելու կարողությունից». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Թվում է, թե այլևս որևէ բան մեկնաբանելու կարիք չկա մեր իրականության մեջ, ամեն ինչ այնքան ակնհայտ է, բայց շատերս դեռ զարմանում ենք, երբ երկրում տեղի ունեցած ողբերգություններին միանշանակ չի արձագանքում քաղաքացին: Գե՞նն է փոխվել, թե՞ ինչ-որ կարևոր մարդկային բան ենք կորցրել այսքան տարիների ընթացքում:

«Մեր գենը փոխվել է Ցեղասպանության հետ կապված: Դա հոգեբանորեն ապացուցված է, աշխարհում հայտնի հոգեբան Ռիտա Գույումջյանը զբաղվում է ցեղասպանության ենթարկված ժողովուրդների գենետիկ ուսումնասիրությամբ: Երբ փորձում են ակնհայտ հանցագործությանը, ոճրագործությանը բացատրություն տալ, նշանակում է, որ մարդը որոշակիորեն զուրկ է մեղսունակությունից: Երկու մարդ սպանվեց, երեքը ծանր վիրավոր են, սա ոճրագործություն է»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է ԵՊՀ հայ գրականության պատմության ամբիոնի դասախոս, գրականագետ Սերժ Սրապիոնյանն՝ ընդգծելով, որ Նիգավանում տեղի ունեցած ողբերգությունն արտացոլում է այն, ինչ տեղի է ունենում մեր հասարակությունում:

Այս համատեքստում նրա համար առնվազն տարօրինակ է, որ ողբերգությունից ժամեր անց ոստիկանությունն առանց հետաքննության, «բամբասկոտ հարևանների նման» միանգամից հայտարարեց, թե վիճաբանությունը կենցաղային հողի վրա է եղել: «Ակնհայտ չէր արդյոք, որ այդ հայտարարությունը հետապնդում էր քաղաքական նպատակ»,-նշում է մեր զրուցակիցը: Ընդգծում է՝ ոմանք իրեն ու շատերին ասում են, թե երկրում տեղի ունեցող ամեն ինչի համար մեղադրում են Նիկոլին: «Երբ մեկը մի երկրի ղեկավարություն է ստանձնում, երդվում է, որ պետք է ապահովի ժողովրդի անվտանգությունը, սահմանադրական իրավունքները, բայց նրա իշխանության օրոք նման ողբերգություն է տեղի ունենում, նշանակում է, որ այդտեղ ղեկավարություն չկա, նշանակում է, որ պետությունը չունի այն իշխանավորը, որ պետք է ապահովի պետական ատրիբուտի գոյությունը: Ամբողջ դատաիրավական համակարգը, շունչը փչելով, մինչև վերջին ռեսուրսն օգտագործում է ընդամենը մեկ անձի անվտանգությունն ապահովելու համար, թույլ տվեք ասել, որ այդ մեկ անձը խանգարում է ամբողջ հասարակության գոյությանը: Ոստիկանության ողջ համակարգը պետք է փոխվի: Վերադառնալով մեր զրույցի մեկնարկին՝ ոչ թե գենն է փոխվել, այլ բարոյական ըմբռնումները: Օրենքները ենթադրում են նաև որոշակի բարոյական նորմերի գոյություն: Եթե խախտվել են բարոյական նորմերը, այդ օրենքները հակամարդկային, անընդունելի օրենքներ են»,-ասում է Սրապիոնյանը:

Նրա խոսքով, այս մարդը չի կարող ղեկավարել երկիրը, նա ամբողջ երկիրը մատնել է քաոսի: «Սոցիալական բազմապիսի խնդիրները վկայում են, որ ներքին խնդիրներով որևէ մեկը չի զբաղվում: Գյուղացու ծախսերն աստղաբաշխական թվերի են հասել, տեսել եք, որ պետությունը որևէ կերպ հարցը կարգավորի, Լարսում հայկական բեռնատարների մի քանի կիլոմետրի հասնող հերթ էր գոյացել, պետական որևէ պաշտոնյայի շուրթերից մի բան լսեցի՞ք: Բա՞ ում վերագրենք սա, եթե ոչ Նիկոլին»,նշում է գրականագետը:

Հասարակությունը երկփեղկվում է նաև արդարության դեֆիցիտից: «Նիկոլ Փաշինյանն իշխանության եկավ՝ շահարկելով այն անարդարությունները, որ կային: Հայ իրականության մեջ արդարության պակասուրդ գոյություն ունի: Մյուս կողմից՝ այնքան շատ են անհեթեթությունները, որ արդեն մեկնաբանել էլ չես ուզում: Հայտնի ժողովրդական խոսք կա չէ՝ «սևին սապոնն ինչ կանի, խևին՝ խրատը»: Ժողովրդի մի զգալի մասին հայտարարեցին սև, որին որևէ սապոնով չես մաքրի, մի մասին էլ խևացրին, դարձրին խելագար, զրույցները միայն հինգ տառի շուրջ են սկսվում և ավարտվում, ժողովրդի մի մասն էլ նման ամլացած միտք ունի: Երիտասարդները կյանքից զրկվեցին, սահմանին ժամկետային զինծառայող է սպանվում, խաղաղ գյուղացուն իր այգում աշխատելիս սպանում են, բայց արի ու տես, որ քննարկում չկա, բողոք չկա, իսկ, օրինակ՝ Արթուր Վանեցյանը մանդատը վայր դրեց, հայոց ամբողջ աշխարհը զբաղված է այդ հարցի քննարկումով:

Մինչդեռ սա ընդամենը մարդու որոշումն է: Այս ժողովուրդն ինքն է հյուսում իր սև պատանքը, որովհետև ինքն իրեն զրկել է Աստծո տված ամենամեծ, ամենակարևոր արժանիքներից մեկից՝ մտածելու կարողությունից: Եթե մտավորականների, բարձր համարում ունեցող մարդկանց մեջ կան անտարբեր, այս խունտան պաշտպանողներ, մենք դեռ տակավին ծանր ու մեծ փորձությունների միջով պիտի անցնենք՝ էլի ջահելներ ենք կորցնելու, էլի իրար փոր ենք թափելու, էլի ընտանիքներ են դժբախտանալու, մինչև ցավը մեր ուղեղին հասնի: Այս երկիրը պիտի գնա վերափոխման, ուրիշ ելք չկա: Հակառակ դեպքում՝ դեռ կկրկնվեն Նիգավանի դեպքերին համարժեք ողբերգություններ»,-եզրափակում է ԵՊՀ հայ գրականության պատմության ամբիոնի դասախոսը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում