Yerevan, 20.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Բոլորիս սրտերը ծակծկել են ու թողել, որ արնաքամ լինենք, քարն ի՞նչ է, որ չծակեին. «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Քանի օր է՝ հետևում եմ Հանրապետության հրապարակի շենքերի պատերի վրա արված անցքերի և այլնի մասին գրառումներին։ Առնվազն տարօրինակ է, որ 21-րդ դարում, երբ ամեն ինչ անելու համար տարբեր նորարարական մեթոդներ են գործում, համապատասխան մարմինները հենց այս տարբերակն են ընտրել տուֆակերտ գեղեցկուհուն լույսերով զարդարելու համար: Առավել քան զարմանալի էին պաշտոնյաների մեկնաբանությունները, թե որոշ ժամանակ հետո անցքերը կքողարկվեն, քարերը նախկին տեսքը կունենան:

Ինչո՞ւ հետո հավել յալ ժամանակ ու միջոցներ ծախսել չմտածված քայլերի հետևանքներն ուղղելու համար, դա էլ հարցի մյուսն կողմն է: Չենք էլ կարող պատկերացնել, թե ինչ հոգեվիճակում են ճարտարապետներն ու շինարարները, որոնք տարիներ կառուցել են, վերականգնել շինությունը: Որքան գեղեցիկ է մեր Հրապարակը, այն դղրդում էր շքերթների ժամանակ, երբ շարքերով անցնում էին մեր զինվորականներն ու ռազմական տեխնիկան` նրան էլ ավելի խրոխտ ու վայելուչ տեսք հաղորդելով: Այս օրերին ու այս թեմայով իմ զարմանքը մեկ այլ առիթով է: Շատերը դեռ զարմանում են, որ հրապարակի պատերը ծակծկել են, և դա անող մարդկանցից խելամտություն, բայց ամենակարևորը՝ սրտացավություն են ակնկալում։

Մեզանից շատերն, իրոք, շարունակում են ողջախոհություն ու սրտացավություն ակնկալել իշխանությունից, որը մի քանի տարի է, ինչ ամեն օր մեզ ապացուցում է, այն էլ՝ փաստերով, որ սրտացավ չէ, ողջախոհ չէ, հայտնի գրքի վերնագրի պես կիրառում է թքած ունենալու՝ իր դեպքում բնավ ոչ նուրբ արվեստը: Ամեն օր ցույց է տալիս, որ էլ հպարտ քաղաքացիներ չենք: Ինչո՞վ հպարտանանք՝ դանդաղ քայլերով, բայց վստահորեն կործանվող պետությա՞մբ, բանակը կազմաքանդելու գործուն քայլերո՞վ, թե՞ Արցախից հրաժարվելու ակնհայտ քաղաքականությամբ: Թե բա՝ մեխերով ծակծկել են շենքերի պատերը: Երկու տարուց ավելի է, ինչ նման մեխերով ծակծկված են հազարավորների սրտերը, որոնք որդիներ ու ամուսիններ, եղբայրներ ու քույրեր, հայրեր ու մայրեր կորցրեցին պատերազմում։

Կորստի ցավը չի սփոփվում, որովհետև անպատասխան հարցեր ունեն շատերը, ովքեր այդպես էլ վերջին հրաժեշտը չեն տվել իրենց զավակներին, փակ դագաղով հուղարկավորել են նրանց և սրտի ամենահեռավոր անկյունում հոգի կրծող կասկած ունեն՝ իսկ գուցե իրենց որդին ո՞ղջ է: Իսկ ի՞նչ ասեն գերիների ու անհետ կորածների հարազատները, նրանք ամեն օր դանդաղ մահանում են, իսկ մենք կարծես մոռացել ենք այդ մարդկանց մասին: Մեխերով ծակծկված են հարյուրավոր աղջիկների սրտեր, որոնք գուցե այդպես էլ սպիտակ շորով եկեղեցի չմտնեն՝ սիրելիները պատերազմից հետ չեն դարձել։ Քանի-քանի տղա, հավերժ սիրո ու վերադարձի խոստում տալով, մեկնեց Արցախ ու այնտեղ իր անմահությունը գտավ: Գուցե սիրելի աղջիկը մի օր կրկին սիրահարվի, գուցե անգամ եկեղեցում սիրո խոստում տա մեկ ուրիշին, բայց ինչ-որ դատարկություն միշտ ուղեկցելու է իրեն:

Մեխերով ծակծկված են հարյուրավոր ծնողների, կանանց ու զավակների սրտեր, որոնց զինվորները տուն են դարձել, բայց հոգեպես ու ֆիզիկապես գուցե էլ առաջվանը չլինեն։ «Կյանքը շարունակվում է» միտքը բոլորովին էլ իրենց համար չէ, այդ ինչպե՞ս է շարունակվում, երբ իրենց ընկերների ծնողների համար վերստեղծում են տղերքի քաջագործությունների տեսարանները, ընկերների զոհվելու հանգամանքները, մեղավորության զգացում ունենում, թե ինչո՞ւ ընկերս զոհվեց, նրա փոխարեն ես կարող էի լինել: Հազարավորների սրտերն են մեխով ծակծկված, որոնք տուն են կորցրել, իսկ տունը միայն պատերը չեն: Տունն ամեն ինչ է՝ հարազատ փողոցները, դրկից հարևանը, ում հետ սուրճ էին խմում, գյուղի անցուդարձն ու օրվա անելիքը քննարկում: Մոռացե՞լ ենք Աղավնոն և հանձնված մյուս գյուղերը:

Ե՞րբ մոռացանք ամենակարևորի՝ մարդկային ցավի մասին, ե՞րբ կորցրեցինք մեր հիշողությունը: Մաթևոսյանից հանճարեղ լինել ու նոր տողեր գրել, անկասկած, չենք կարող՝ «Մարդ ու անասուն իրարից ջոկվում են հիշողությամբ: Հիշողությունը դրած է անասունի ու մարդու արանքում: Հիշողության մեջ ես, ուրեմն վառվում ես, մարդ ես, հաշիվներ ունես, անհանգիստ ես և հիշողության մեջ չես՝ հրեն բաց դաշտում կովն արածում է առանց հիշողությունների, իսկ հորթին երեկ են մորթել»: Շարունակում ենք սրտներիս մեջ խրված մեխով ապրել: Մեզ՝ բոլոր-բոլորիս ծակծկել են ու թողել, որ արնաքամ լինենք։ Թե բա՝ Հրապարակի պատերը հանուն լուսավորության ծակել են, ո՞նց են կարողացել նման բան անել։ Հանգիստ խղճով, ինչպես միշտ ու ամեն ինչ են արել։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy