Yerevan, 20.November.2026,
00
:
00
BREAKING

EXCLUSIVE «Երբ ասացին, որ էլ չեն ուզում աշխատեմ Հայաստանում, ես թողեցի հայրենիքը». հանդիպում Լորիս Ճգնավորյանի հետ

LIFE

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Իրանահայ դիրիժոր, կոմպոզիտոր Լորիս Ճգնավորյանն, ով տարիներ շարունակ եղել է Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորը, այս օրերին հայրենիքում է:

Երկար լռությունից հետո՝ Tert.am Life-ի հետ բացառիկ հարցազրույցի ժամանակ նա պատմել է, թե ինչու տարիներ շարունակ ղեկավարելուց հետո թողեց նվագախումբն ու  հեռացավ հայրենիքից:

24 տարի անց կրկին հայ բեմում սպասվող համերգի, փորձերի, Գյումրու ուխտագնացության, որդու, իր «ես»-ը խոնարհելու և դժվար օրերի մասին Մաեստրոն առաջին անգամ անկեղծացել է ու նշել, որ հայրենքիում սպասվող համերգը գուցե իր կյանքի ամենամեծ ձեռքբերումն է լինելու:

Երաժիշտը երկիր չունի, աշխարհն իրենն է…

«Այցիս նպատակը «Ռոստամ և Սոհրաբ» օպերայի բեմադրությունն է, որը տեղի կունենա մարտի 31-ին՝ Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում»,- նշեց Լորիզ Ճգնավորյանը:

Մաեստրոն այս ստեղծագործությամբ դեռ փոքրուց է ոգեշնչվել և վաղուց մտադրություն է ունեցել գրել այս օպերան: Սակայն, այն գրելու համար երկար տարիներ են պահանջվել:

«Սկսեցի գրել Պարսկաստանում: Հետո, հայտնի գերմանացի կոմպոզիտոր Կառլ Օրֆի շնորհիվ, ով ինձ հովանավորեց մեկ տարի Ստարսբուրգում ապրելու համար,  ստեղծեցի այս օպերան: Օպերան նրան եմ նվիրել ու շատ շնորհակալ եմ նրան: 25 տարի տևեց մինչև մի քանի տարբերակ գրեցի, որովհետև ուզում էի պարսկական հոգեբանությամբ լինի, քանի որ բանաստեղծությունը պարսկերեն է:

Օպերան 2 անգամ առանց բերմադրության կատարել եմ Ավստրիայում, որից հետո Մեքսիկայում, Հայաստանում, Պարսկաստանում, իսկ հիմա Մաեստրո Կարեն Դուրգարյանի շնորհիվ որոշվեց, որ այն պիտի բեմադրվի և ես շատ ուրախ եմ, որ կյանքիս ընթացքում պետք է ներկա լինեմ ու մանավանդ կատարեմ իմ օպերան»,- Tert.am Life-ի հետ զրույցում անկեղծացավ Լորիս Ճգնավորյանը:

Մաեստրոյի խոսքով՝ փորձերը շատ լավ են անցնում, հայ երաժիշտները բարձր մակարդակով են տիրապետում իրենց գործին և կարգապահությամբ մասնկակցում են փորձերին:

Ըստ նրա՝ երաժիշտները մեկ ազգ են ամբողջ աշխարհում:

«Բնավորությամբ նույնն են: Երաժիշտը երկիր չունի, աշխարհն իրենն է: Երաժշտությունը մաքուր է, մարդու հոգին էլ է մաքուր  պահում»,- վստահեցրեց Մաեստրոն:

Ես թեյ էի ուզում, ասում էին՝ այստեղ պարսկական թեյ չկա, հայրեը չեն խմում...

«Հայրենիքս գեղեցկացել է իմ աչքին: Այն ժամանակ, երբ այստեղ էի, ցուրտ օրեր էին, բարձրահարկ շենքեր չկային, այսքան սրճարաններ չկային, այս կյանքը չկար: 1989-ին, երբ եկա, անգամ 1-2 սրճարան չկար մեր քաղաքում:

Ի դեպ՝ այն ժամանակ հայերը թեյ չէին խմում: Թեյը ես «նորաձև դարձրի», որովհետև ես պարսկական թեյ էի ուզում, ասում էին՝ այստեղ պարսկական թեյ չեն խմում, չունենք: Հետո ես բերեցի, տարածվեց»,- մեզ հետ զրույցում պատմեց Ճգնավորյանը:

Կարևոր մարդիկ, որ պետք է մրցանակ ստանան, չեն ստանում,  անկարևոր մարդիկ են ստանում

Մաեստրոն պատմեց, որ հիմա ավելի հաճախ է գալիս Հայաստան: Կինը՝ Նաիրան նույնպես երաժիշտ է: Ընտանիքով տարին 1-2 անգամ գալիս են Հայաստան:

«24 տարի է, երբ թողեցի Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, այդ օրվանից մինչ օրս ես պրոֆեսիոնալ հանդիպում չեմ ունեցել երաժշտական աշխարհի հետ»,- նշեց նա:

Լորիս Ճգնավորյանը աշխատել է աշխարհի տարբեր երկրներում, արժանացել բազմաթիվ մրցանակների, բայց մրցանակները չի կարևորում:

«Արվեստի մարդը չպետք է մտածի մրցանակի մասին: Ես չեմ սիրում մրցանակ, որովհետև դա ձևական բան է: Կարևոր մարդիկ, որ պետք է մրցանակ ստանան, չեն ստանում և անկարևոր մարդիկ, գուցե՝ մեկն էլ ես եմ, ստանում են: Արվեստի մարդուն մրցանակ տալիս է ժողովուրդը նրա մահից հետո»,- կարծում է նա:

Միշտ էլ դժբախտ օրեր ենք ունեցել...

Անդրադառնալով Հայաստանի ներկա իրավիճակին՝ մեր զրուցակիցը հույս հայտնեց, որ դժվարություններն անցողիկ են ու հավատում է, որ ամեն բան լավ է լինելու:

«Ազգակիցներիս ուզում եմ ասել, որ միշտ էլ դժբախտ օրեր ենք ունեցել, բայց հավատքով և ուժով հաղթահարել  ենք ու վերականգնվել: Վստահ եմ, մի օր բարձունքի կհասնենք, որովհետև տաղանդավոր ու հանճարեղ ժողովուրդ ենք: Մենք մեր տաղանդով մեծ ծառայություններ ենք մատուցել աշխարհին թե՛ գիտության մեջ, թե՛ արվեստում: Ես վստահ եմ, որ այս փորձություններից կանցնենք և ժողովուրդը, որ ստիպված թողել է հայրենիքը, կվերադառնա:

Տղաս իրեն հայ է զգում

Լորիս Ճգնավորյանը հպարտությամբ է խոսում որդու՝ Էմանուել Ճգնավորյանի մասին:

«Տղաս ծնվել է Վիեննայում, մեծացել է Հայաստանում, իրեն հայ է զգում: Ունի հոյակապ մայր՝ իրեն շատ նվիրված: Տղաս պարտական է մորը, որ կարողացել է այդքան մեծ հաջողություններ գրանցել: Մայրը պարապել ու աշխատել է նրա հետ, իսկ, երբ ես համերգներ էի ղեկավարում, տղաս փոքրուց ինձ հետ գալիս էր փորձերի, և դեռ փոքրուց որոշել էր դառնալ դիրիժոր: Նա հոյակապ ջութակահար և դիրիժոր է:

Ուրախ եմ, որ իր երազին հասել է: Էմանուլեը ամեն տեղ լավ դիրիժորների հետ է բեմ բարձրանում, նրա համար էլ մրցանակը կարևոր չէ, թեև բազմաթիվ մրցանակների է արժանացե: Նա այդ ոգով է դաստիարակվել:

Տխուր եմ, որ թողեցի հայրենիքը, բայց ուրախ եմ, որ թողեցի ղեկավարի աշխատանքն ու զբաղվեցի ստեղծագործելով...

«Ես այնքան ուրախացա, որ ասացին՝ էլ չեն ուզում, որ ես աշխատեմ Հայաստանում: Ես թողեցի հայրենիքը, բայց ուրախացա, որովհետև վերջապես սկսեցի զբաղվել գրելով: Այդ ժամանակվանից 60-70 նոր գործ եմ հեղինակել:  

Իհարկե, տխուր եմ, որ թողեցի հայրենիքը, բայց ուրախ եմ, որ թողեցի ղեկավարի աշխատանքն ու զբաղվեցի ստեղծագործելով: Սրանք են մնայուն, մնացածը գալիս և գնում են»,- պատմեց Լորիս Ճգնավորյանը, ով  2010-ից ԱՄՆ-ի Քալիֆորնիա նահանգի Գլենդել քաղաքի սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորն է եղել:

Մաեստրոն չի սիրում սեղանի շուրջ նստել, կենացներ ասել: «Չեմ խմում, չեմ ծխում: Հայրենիք գալուց պարտադիր Սևան եմ գնում, ինչպես նաև Գյումրի»,- նշեց նա:

Խոսելով Գյումրի կատարած իր ուխտագնացության մասին՝ նա նշեց, որ դա միայն իր գործը չէր:

«Դա աստվածային ներշնչանք էր, ես ընդամենը գործիք էի: Մենք բոլորս գործիք ենք այս աշխարհում: Դա մեծ նվեր էր թե՛ ինձ, թե՛ մեր ժողովրիդն: Մեծ գումար հավաքվեց և 1991-ին Գյումրու մշակութային կենտրոնը բացվեց:

Բայց ես երբեք գլխապտույտ չեմ ունենում հաջողությունից, որովհետև առանց Աստծու կամքի և օգնության ոչինչ չի կատարվում: Իմ ուխտագնացության մասին 40-ից ավելի գրքեր ու բանաստեղծություններ են գրել, ոչ ոքի թույլ չեմ տվել, որ տպագրեն: Ասել եմ՝ մահվանիցս հետո»,- նշեց նա ու հավելեց, որ վերջին անգամ Գյումրի այցելե է 2 տարի առաջ:

«Ես երբեք չեն գնում, կանգնում իմ աֆիշների առաջ և նայում: Հարցազրույցներ տալ էլ չեմ սիրում: Եթե ուզում ես հաջողել կյանքում, պետք է քեզ համեստ պահես: Եթե ուզում ես ինքնասպանություն գործես որպես մարդ կամ արվեստագետ, պետք է լինես մեծամիտ: Մարդ, եթե մեծամիտ է, նպատակ չունի այս կյանքում: Մենք բոլորս Աստծու գործիքներն ենք: Նա մեր ձեռքով նվագում է, բայց, եթե մեծամիտ եղար, քո ձեռքից կվերցնի, ուրիշին կտա: Ես միշտ փորձում եմ իմ «ես»-ը կոտրել իմ մեջ, հակառակ դեպքում չեմ կարող ստեղծագործել:

Եսը քո կյանքի վերջնակետն է, նախադասության վերջնակետն է, իսկ առանց «ես»-ի ստորակետ է, այսինքն՝ կյանքը շարունակվում է»,- ամփոփեց Մաեստրոն, ով մարտի 22-ին՝ Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բեմում, բացառիկ համերգի շրջանակներում, ղեկավարելու է Հայաստանի Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը:

Ucom and Impact Hub Yerevan Wrap Up the Third Edition of Their Green Entrepreneurship Program SoftConstruct and the French University in Armenia Sign A New Memorandum of UnderstandingIDBank to Present a Unified Ecosystem Concept at DigiTec 2026Ucom Supports Annual Mini Whoop Drone Racing Armenia 2026 Competition in YerevanIDBank Presents the Rate.Trading Digital Platform at Toon Expo.Invest 2026The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey Smbatyan "The network this time for COP17 was the most one of exceptional network we have ever had." The service quality by Team was highly appreciated by UN representative Rate.Trading: Large Transactions with Digital Management of Exchange Rate RisksVIVA Foundation Named November Beneficiary of “The Power of One Dram”Special Mortgage Offers: IDBank at Toon Expo: Invest 2026Vahe and Vigen Badalyan File Lawsuit Against 1in.am Seeking Protection of Their Business ReputationIDBank at the UBA Regional Conference: From Travel Solutions to Business OpportunitiesJoint statement by the parties consolidatted around the national agenda35% Discount for the 35th Anniversary on Selected IDBank CardsConverse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Business loan pre-approval in five minutes — what did Unibank showcase in Gyumri?Converse Bank Expands Its International Capabilities Through Cooperation with Citibank N.A.Bratislava forum to debate Armenia’s strategic future Ucom Service Center in Artashat Reopens at a New Address Ucom and Republican Union of Employers of Armenia Sign Cooperation MemorandumCreate your Visa Digital from Unibank for purchases and transfers Ucom – Main Sponsor of the 21st International Microelectronics Olympiad IDBank and Idram Hold Financial Literacy Session for Young Chess PlayersUcom Supports Silicon Mountains 2026, Driving Innovation and Technological Development IDBank has issued perpetual coupon bonds for the first timeIDBank Supports the Reconstruction of the Spandaryan Canal: Commemorative Plaque Dedicated to the Project SignedIDBank and Idram Presented Several Environmental Initiatives at COP17Ucom Shares Its Experience in Private Sector Engagement in Nature Conservation at COP17 Blue Zone«Here’s the screenshot, the money has been transferred»: IDBank warns of fake payment scamsFirst Steps in Your Career with IDBank: 16th Cycle of IDream LaunchedDigital Architecture for a Sustainable Future: IDBank's Article in Regional Post MagazineRate.Trading. New Digital Culture of Currency ExchangeDigital Future and Sustainable Development: IDBank's Chairman of the Management Board in an Interview with ForbesApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Book Published with Ucom’s Support Presented at COP17: “The Secret Path of Hovazadzor”Ucom Highlights the Role of Technology in Nature Conservation at COP17“The people of Stepanavan will show through their votes that every attempt to deceive them with videos is doomed to fail”: “Strong Armenia” Party With Ucom’s Support, SunChild Brings Cinema and Environmental Conservation TogetherYoung Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 A Birthday in Italy with UnibankIdram and IDBank Participated in the Opening of My Forest Armenia’s Pavilion at COP17Unibank Receives B++ Sustainability Alignment Rating from Agents for Impact GmbH Ucom Supported Yerevan Conservation Symposium 2026 as Strategic PartnerIDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its CustomersBusiness and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership