«Եթե ինձ ինչ-որ բան լինի, ձեզ ձիգ կպահեք». կրտսեր սերժանտ Գարիկ Արևիկյանն անմահացել է հոկտեմբերի 30-ին Մարտունու շրջանի Քերթ գյուղում. «Փաստ»

INTERVIEW 13 June, 2026 11:32

«Կոկիկ, աշխույժ, չափից ավելի ճարպիկ, շատ պարտաճանաչ։ Այսպես կարող եմ նկարագրել Գարիկիս։ Ամեն ինչ պետք է իդեալական աներ, իր համար միջին վիճակ չկար։ Կա՛մ լավ պետք է աներ, կա՛մ ընդհանրապես չաներ։ Ութերորդ դասարանից հետո, կարծես, էլ ավելի հասունացավ, դարձավ հանգիստ ու հավասարակշռված»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Գարիկի մայրիկը՝ տիկին Հերմինեն։

Գարիկը ծնունդով Շիրակի մարզի Փանիկ գյուղից է։ Սովորել է գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ «Յոթ տարի գերազանց առաջադիմություն է ունեցել։ Բոլոր առարկաները հավասարապես սովորել է, բայց շատ էր սիրում գրականությունը, հայոց լեզուն, պատմությունը։ Դպրոցին զուգահեռ հաճախում էր ջութակի դասերի, շատ էր սիրում նաև ժողովրդական պարերը։ Մտածում էինք՝ այդ ուղղությամբ կշարունակի կրթությունը, բայց «հաղթեց» սպորտը։ Չնայած, երբ հայոց լեզվի քննությունից բարձր գնահատական ստացավ, ցանկություն հայտնեցինք, որ ընդունվի Իրավաբանական ֆակուլտետ։ Շատ բարի ու ազնիվ տեսակ էր, ասաց՝ դա իմը չէ։ Որոշեց սպորտի ուղղությամբ կրթությունը շարունակել»։

Գարիկը զբաղվել է նաև կարատեով, արժանացել մեդալների և պատվոգրերի։ Հաճախել է բռնցքամարտի։ Երկու տարի զբաղվել է քիք- բոքսինգով։ Մասնակցել է Հայաստանի քիք-բոքսինգի ազգային ֆեդերացիայի կազմակերպած մի շարք մրցաշարերի՝ բազմիցս նվաճելով առաջին հորիզոնականը։ 2015 թվականին Գարիկն անվճար հիմունքներով ընդունվել է Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ՝ Մասնագիտական մանկավարժություն՝ ֆիզիկական դաստիարակություն և սպորտային մարզումներ մասնագիտությամբ։ «Իդեալական սովորող ուսանող էր, չէր ցանկանում զրկվել անվճար տեղից։ Բուհն ավարտեց կարմիր դիպլոմով և զորակոչվեց բանակ»։

2017 թվականից Գարիկը սկսում է զբաղվել ջիու-ջիթսու սպորտաձևով։ «Մեկ տարվա ընթացքում մարզիչը Գարիկիս վստահեց իր փոքրերի խումբը։ Նա մեկ տարի հետո արդեն մարզիչ էր։ Այդ սպորտաձևում էլ նա առաջատար դարձավ։ Ուներ իր հնարքը, որով հաղթում էր բոլորին: Իր տեխնիկան շատ ուժեղ էր: Հաղթանակի էր հասնում վայրկյանների ընթացքում։ Մարզիչն ասում էր՝ մարտն ամենաերկարը տևել է 40 վայրկյան, այն դեպքում, երբ մարտի ընդհանուր տևողությունը եղել է վեց րոպե»։

Գարիկը բազմաթիվ հաջողություններ է գրանցել այս սպորտաձևում։ 2018 թվականին մասնակցել է Վրաստանում կազմակերպված մրցաշարի՝ արժանանալով առաջին հորիզոնականի։ Նույն թվականին Մոսկվայում մասնակցել է ջիու-ջիթսուի միջազգային առաջնության։ Հանդես գալով երեք մարզիկների դեմ՝ հաղթանակ է տարել իր քաշային կարգում և առաջին ոսկե մեդալը պարգևել Հայաստանին։ 2018 թվականի նոյեմբերին Գարիկն իր սաների հետ մասնակցել է Մոսկվայի ակումբային առաջնությանը։ Նա երկրորդ ոսկե մեդալն է բերել Հայաստանին։ Գարիկն այս սպորտի վարկանշային աղյուսակում Հայաստանի հորիզոնականը զգալի փոփոխության է ենթարկել։ Հայաստանում այս սպորտաձևում բոլոր քաշային մարզիկների հետ մենամարտելիս գրավել է առաջին հորիզոնականը։ «Տղայիս զոհվելուց հետո ամեն տարի իր մարզիչը «Դինամոյում» Գարիկիս անվան հուշամրցաշար է կազմակերպում։ Այդ սպորտաձևի օտարերկրացի մարզիկները ճանաչում էին Գարիկիս։ Ընկերները պատմում են՝ հպարտանում էինք, որ մեզ նաև Գարիկով են ճանաչում, և հավելում՝ իսկ հիմա անսահման տխրում ենք, որ նա մեզ հետ չէ»։

2019 թվականի հուլիսի 3-ին Գարիկը զորակոչվել է ժամկետային ծառայության։ Ծառայել է Ջրականում՝ որպես հրետանավոր։ Մայրիկն ասում է՝ Գարիկը հաշվարկներ էր կատարում։ Ծառայության ընթացքում արժանացել է կրտսեր սերժանտի կոչման։ «Հայրենասեր տղա էր, ոգեշնչվում էր Ապրիլ յան պա տե րազ մի տղա նե ր ո վ ։ Չ է ր տրտնջում, բողոքում, ուղղակի կարծում էր, որ ծառայության ժամանակահատվածը կարող էր նվիրել իր սպորտային կարիերային»։

Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը։ «Պատերազմի օրվանից սկսած՝ մեկ շաբաթ իրենից լուր չենք ունեցել։ Ծանր օրերի միջով է անցել։ Պատերազմի դաշտում եղել է հրետանու ականանետային մարտկոցի ավագ հրամանատար և գնդացրորդ։ Պատերազմի ժամանակ գործի է դրել իր ականանետը»։

Մասնակցել է Ջրականի (Ջաբրայիլ), Հադրութի, Վարանդայի (Ֆիզուլի), Մարտունու համար մղվող մարտական գործողություններին։ «Զրույցի ժամանակ ասում էր. «Մա՛մ, հարյուրավոր կիլոմետրեր ենք կտրում, որ մի տեղից մյուսը հասնենք, իմ ականանետն էլ ձեռքիս։ Այստեղ բոլորը հերոսներ են, եթե ամեն ինչ պատմեմ, երկու վեպ կարող ենք գրել»։ Զանգահարում էր այն ժամանակ, երբ կար հնարավորություն։ Ընկերը պատմում է՝ պետք է բոլորը տուն զանգեին, վերջում նոր Գարիկը։ Մի քանի օրը մեկ էր զանգահարում, նաև ընկեր ուներ, ում մայրիկի միջոցով կարողանում էի իմանալ, որ լավ է»։

Գարիկի հետ վերջին զրույցը եղել է հոկտեմբերի 29-ի երեկոյան ժամը տասին։ «Ցածրաձայն էի խոսում, նա էլ ասաց. «Ինչո՞ւ ես ցածր խոսում, մա՛մ, քո խոսելո՞վ պետք է մեր տեղն իմանան, մեր ամեն քայլը գիտեն»։ Այդ օրը բավականին երկար ենք խոսել։ Պատմեց, որ փրկվել է, գլխի շրջանում պետք է վնասվածք ստանար, բայց գլխարկը «փրկել» է։ Հարցնում էր, թե իր ընկերներից ինչ լուր ունեմ։ Իրեն փոխանցում էի իմ ունեցած տեղեկությունները։ Զրույցի ժամանակ շեշտում էր. «Եթե ինձ ինչ-որ բան լինի, ձեզ ձիգ կպահեք»։ Մարզիչի հետ ևս զրուցել էր. «Տեղս կպահես, կգամ, լավ է լինելու, Աստված կպահի ինձ»»։

Գարիկն անմահացել է հոկտեմբերի 30-ին Մարտունու շրջանի Քերթ գյուղում մարտական առաջադրանք կատարելու ժամանակ՝ «բայրաքթարի» հարվածից բեկորային ծանր աստիճանի վնասվածք ստանալու հետևանքով: «Ամբողջ գիշեր Գարիկն է եղել հերթապահ։ Իր ռացիայով զեկուցել է, որ անօդաչուն իրենց գլխի վերևում պտտվում է, բայց իրենք հրաման են ստացել մեքենան նստել»։ Գարիկը շուտ է տուն «վերադարձել»։

Ապրելու ուժի մասին։ «Աղջիկս եղբոր զոհվելուց հետո ամուսնացավ։ Երկու որդի ունի։ Նրանք դարձան ինձ ուժ տվողը։ Դպրոցում եմ աշխատում, դասվար եմ։ Երբ ամեն ինչ այսպես եղավ, այդ ժամանակ իմ աշակերտներն էին ինձ ուժ տալիս։ Ե՛վ ուժ էին տալիս, և՛ ինձ հետ հավասար հուզվում էին, նրանք ինձ դուրս բերեցին ծանր վիճակից։ Եվ, իհարկե, Գարիկս է նաև ուժ տվողը։ Շատ մտերիմ էինք, ամեն հարցում կիսվում էր ինձ հետ, պատմում ամեն ինչ։ Ասեմ ձեզ՝ հիմա ավելի դժվար է, չեմ կարողանում զսպել իմ հույզերը։

Գարիկս ցանկանում էր նաև գիրք գրել, «Թռիչք» էր այն կոչելու։ Ուզում էր ներկայացնել իր կյանքը, թե ինչ հաջողությունների է արդեն հասել, նաև պատմել իր տեխնիկայի մասին։ Իր թռիչքը մնաց անավարտ։ Գուցե մի օր ես իր այդ երազանք-ցանկությունը կյանքի կկոչեմ»։

Հ. Գ. - Կրտսեր սերժանտ Գարիկ Արևիկյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» և «Արիության համար» մեդալներով։ Պարգևատրվել է նաև ՀԿ-ի մեդալով։ Հուղարկավորված է հայրենի Փանիկ գյուղի պանթեոնում։ Դպրոցի բակում տեղադրվել է Գարիկին նվիրված հուշաքար։

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում