Դաշնակցության դուռ միշտ բաց է

POLITICS 23 September, 2016 16:25

Հայաստանի քաղաքական կյանքի թմբիրն այս տարի խաթարվեց երկու անգամ: Նախ՝ դա տեղի ունեցավ ամռանը՝ կապված «Սասնա ծռերի» գործողության հետ, իսկ հետո, երբ թվում էր, թե հասարակական-քաղաքական կյանքը մտել իր հերթական գաղջի շրջափուլը, փոխվեց վարչապետը: Որևէ վարչապետի փոփոխությունից հետո ես գոնե չեմ հիշում հասարակական նման ռեզոնանս ու քննարկումների լայն ալիք: Չեմ հիշում նաև իրավիճակ, երբ նոր վարչապետի գործողություններն այսքան կլուսաբանվեին, իսկ հասարակությունն էլ բոլոր հնարավոր միջոցներով կհետևեր նրա հայտարարություններին, նիստերին և այլն: Ինչևէ, շոուն ապահովված է, մնում է՝ բովանդակությունը գա իր տեղը: Իսկ այդ շոուի ելևեջներում իր ուրույն տեղն ունի վարչապետ-դաշնակցական նախարարներ հակադրությունը: Դա ունի իր հետաքրքիր նախապատմությունը, որին անդրադառնալուց հետո կգանք բուն հակասությունը:

Դաշնակցությունն արդեն մի քանի անգամ եղել է իշխանական կոալիցիայում, ստանձնել ամենատարբեր նախարարական պարտականություններ: Հանդես է եկել ամենատարբեր ամպագոռգոռ հայտարարություններով առ այն, որ գալիս ենք ինչ-որ բան փոխելու, գալիս ենք իրավական դաշտ բերելու, գալիս ենք մեզ վստահված ոլորտներում կարգ ու կանոն հաստատելու, սակայն այս ամենը բավական հեռու է իրականությունից: Իհարկե, իշխանության համատարած ուզուրպացիայի պարագայում ցանկացած կուսակցություն, որը գնում է կոալիցիա, շատ լավ հասկանում է, որ ասիմիլացվելու է այդ համակարգին ու որևէ դրական բան հասարակության համար չի կարողանալու անել: Այստեղ, անշուշտ, կուսակցություններն ունեն իրենց նեղ անձնային շահերը: Ընդսմին, եթե սրանց էլ գումարում ենք այդ ոլորտներում առկա ձայներն ընտրություններից առաջ, ապա կուսակցական շահը դառնում է ամբողջական և գերակա հասարակական շահի նկատմամբ: Այս կուսակցության որևէ գործիչ, որևէ նախարարական պաշտոն զբաղեցնելիս երբեք հանդես չի եկել դարակազմիկ գործընթացներով, կամ գոնե ոլորտին տիրապետելու պրոֆեսիոնալ մոտեցումներով: Նրանք միշտ էլ եղել են միջին տրամաչափի քաղաքական դեմքեր, ովքեր «յոլա» են տարել իրենց պաշտոնը, մինչև նորից կբացվի առավոտը:

Այս համատեքստում շատ նորմալ է մենեջեր վարչապետի ու պարզապես սպառող նախարարների հակադրությունը, սակայն կան մի քանի ուշագրավ հանգամանքներ: Հասարակությունը դեռ չէր մարսել Կարապետյան-Մինասյան հակադրության և դիտողության պտուղները, երբ հաջորդ նիստի ժամանակ վարչապետն այս անգամ էլ թաքնված դիտողություններով և հարցադրումներով նեղ կացության մեջ դրեց ԿԳ նախարար Լևոն Մկրտչյանին: Ասել, թե նա պատահական է դա անում, նույնն է, որ ոչինչ չասել: Օրինակ՝ վարչապետը շատ ավելի հիմքեր ուներ նեղ կացության մեջ դնել ՄՆ պաշտոնակատար Հասմիկ Պողոսյանին, ով տարօրինակ մտքերի մի ամբողջ բույլ շաղ տվեց երեկվա նիստում՝ անգամ սխալ արտաբերելով իր ոլորտի հետ խիստ կա ունեցող բառերը՝ «մշակուՅթային» և այլն: Սակայն վարչապետի թիրախում հենց ԿԳ նախարարն էր: Վարչապետը դա անում էր՝ շատ լավ հասկանալով, որ այն նոր ռեզոնանս է առաջացնելու: Իհարկե, պարոն նախարարը, մեղմ ասած, չէր տիրապետում այն խնդիրներին, որոնց մասին զեկուցում էր:

Ի մասնավորի, խոսելով հիմնադրամների դրական կողմերի մասին, մոռանում էր, որ հենց դրանց միջոցով հնարավորություն է տալիս 63-ի սահմանն անցած ռեկտորներին պաշտոնավարելու, բուհերը վերածելու հերթական ծերանոցները: Սակայն մեզ ավելի շատ հետաքրքրում է այս հարցի քաղաքական ասպեկտը: Զուտ արտաքին դիտարկումների հայեցեակարգում իրեն պրոդուկտիվ համարող վարչապետը չի կարող աշխատել ոչ ստեղծարար անհատների կամ կուսակցության հետ: Մյուս կողմից, Սերժ Սարգսյանը կարծես թե Դաշնակցության հետ կոալիցիոն շրջանակներում այլևս հույսեր չի կապում, և մի տեսակ այդ կուսակցությունը բեռ է դարձել իշխող համակարգում՝ նախարարական աթոռների տեսքով: Իսկ ապագա ընտրություններից հետո Սարգսյանը շատ ավելի ուրիշ շրջանակների քաղաքական պահանջներ բավարարելու խնդիր կունենա:

Հընթացս պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը նաև, որ Դաշնակցությունը, եթե անգամ գժտվի իշխանության հետ, չի կարող խաղալ լուրջ ընդդիմություն: Դա ունի իր խորքային և պատմական բազմաթիվ հիմնավորումները: Ու այս ֆոնին երևի թե պատահական չէր Սարգսյանի կողմից երկու դաշնակցական գործիչների պարգևատրումը: Սա կարող էր իր մեջ պարունակել թափանցիկ ակնարկներ: Վաղուց Հայաստանում ոչ ոք հենց այնպես չի պարգևատրվում: Ի՞նչ է մնում անել Դաշնակցությանը: Թերևս հին սկզբունքի համաձայն՝ բացել դռները և սպասել, որ մի օր արևն էլի շքամուտքից ներս կմտնի:

Վահրամ Թոքմաջյան

Past.am վերլուծաբան