Yerevan, 18.July.2024,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
BREAKING


Վրաստանում գերլարված իրավիճակ է, նոր հեղափոխությունը բացառված չէ

INTERVIEW

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Հրապարակի» զրուցակիցը վրաց քաղաքագետ Գելա Վասաձեն է։

- Քանի օր է՝ Թբիլիսիում չեն դադարում բողոքի հուժկու ցույցերը՝ կապված իշխող կուսակցության կողմից կրկին խորհրդարան ներկայացված օտարերկրյա գործակալների մասին օրինագծի քննարկումների հետ, որն ուղեկցվում է քաղաքական եւ քաղաքացիական թեժ բանավեճերով, բախումներով։ Ի՞նչ իրավիճակ է այս պահին, ի՞նչ է ծրագրել ընդդիմությունն օրենքի վերջին՝ 3-րդ ընթերցումից առաջ։

- Այս պահին Թբիլիսիում հանրային լարվածության բարձր մակարդակ է. «Օտարերկրյա գործակալների» մասին օրինագծի քննարկման պատճառով սկիզբ առած բողոքի ակցիաները շարունակվում են։ Ընդդիմության եւ քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստները սուր քննադատության են ենթարկում օրինագիծը՝ որպես խոսքի ազատության եւ հասարակական կազմակերպությունների անկախության սահմանափակման փորձ: Օրենքի երրորդ ընթերցման նախաշեմին ընդդիմությունը նախատեսում է ակտիվացնել բողոքի ակցիաները եւ լրացուցիչ միջոցառումներ կազմակերպել՝ հանրությանը մոբիլիզացնելու համար։ Հստակ ծրագրերը կարող են ներառել զանգվածային հանրահավաքներ, կոչեր միջազգային կազմակերպություններին եւ հնարավոր համակարգում այլ քաղաքական ուժերի հետ՝ իշխանության վրա ճնշում գործադրելու համար։ Իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ, եւ հնարավոր է կոնֆլիկտի հետագա սրում։ Բողոքի ակցիան ունի հորիզոնական բնույթ, այն չունի մեկ կենտրոն։

- Որքանո՞վ է հավանական, որ կառավարությունը, խորհրդարանական մեծամասնությունը տեղի կտան ներքին ու արտաքին ճնշումներին եւ կհրաժարվեն օրենքի ընդունումից, որը «ռուսական» են կոչում։

- Իրադարձությունների նման հավանականության գնահատումը պահանջում է բազմաթիվ գործոնների վերլուծություն, այդ թվում՝ ներկայիս քաղաքական միջավայրը, հասարակական կարծիքը, նմանատիպ դեպքերի պատմությունը եւ օրենքի առանձնահատկությունն ու կարեւորությունը: Ենթադրելով, որ օրենքն էական ազդեցություն ունի ներքին կամ միջազգային հարաբերությունների վրա, ճնշումը կարող է նշանակալից լինել։ Կարեւոր է նաեւ դիտարկել խորհրդարանական մեծամասնության համախմբվածության աստիճանը եւ նրանց հավատարմությունն օրինագծի հիմքում ընկած սկզբունքներին։ Հասարակության մեջ ուժեղ քաղաքական կամքի եւ աջակցության պարագայում, կառավարությունն ու խորհրդարանը կարող են տեղի տալ ճնշումներին: Այնուամենայնիվ, եթե արտաքին ուժերի ճնշումն ուղեկցվում է ներքին դժգոհության եւ օրինագծի անբավարար աջակցության հետ, ապա դրա ընդունումից հրաժարվելու հավանականությունը մեծանում է։ Ամեն դեպքում, առանց կոնկրետ տվյալների ու կոնկրետ իրավիճակի խոր վերլուծության, դժվար է ճշգրիտ կանխատեսում տալը։

- Աղմկահարույց օրենքի հետ կապված՝ բոլոր կողմերի դիրքորոշումները հստակ են․ նախագահ Զուրաբիշվիլին, ընդդիմությունը, ԱՄՆ-ն, ԵՄ-ն, հավաքական Արեւմուտքը դեմ են օրինագծին, Եվրոպայում խոսվում է Վրաստանի ու իշխող վերնախավի դեմ «պատժամիջոցների» մասին։ Ի՞նչ սպասել այս իմաստով։ 

- Այս իրավիճակում, երբ առանցքային խաղացողները միջազգային ասպարեզում եւ երկրի ներսում արտահայտում են իրենց միաձայն դիրքորոշումը վիճահարույց օրինագծի դեմ, կարելի է սպասել, որ կուժեղանա Վրաստանի վրա դիվանագիտական ճնշումը։ Հաշվի առնելով Եվրոպայի կողմից պատժամիջոցների հնարավորության մասին հայտարարությունները՝ Վրաստանի իշխող վերնախավը պետք է լրջորեն մտածի նման օրենքի ընդունմանը հետամուտ լինելու հետեւանքների մասին։ Գուցե դա կհանգեցնի փոխզիջումների որոնման հարցում քաղաքական ռազմավարության վերանայման՝ միջազգային ասպարեզում մեկուսացումից եւ արեւմտյան գործընկերների աջակցության կորստից խուսափելու համար։ Ներքաղաքական գործընթացները նույնպես կարող են ակտիվանալ, ներառյալ՝ ընդդիմության ակտիվության աճը եւ հանրային դժգոհությունը, ինչը կարող է հանգեցնել երկրում քաղաքական փոփոխությունների:

- Այս ամենի ֆոնին սրվում է նախագահի եւ կառավարության միջեւ տարաձայնությունը։ Միջազգային գործընկերների հետ շփումներում, հրապարակային ելույթներում Զուրաբիշվիլին ասում է, որ երկրի համար խնդրահարույց է ոչ միայն օրակարգ բերված «ռուսական օրինագիծը», այլեւ Վրաստանի «ռուսական իշխանությունը»։

- Ընթացիկ իրադարձությունների լույսի ներքո Վրաստանի նախագահի եւ կառավարության հարաբերություններում նկատելի սրացում է նկատվում։ Նախագահ Զուրաբիշվիլին ակտիվորեն քննարկում է այս հարցը միջազգային հանդիպումների ժամանակ՝ ընդգծելով ոչ միայն վիճահարույց «ռուսական օրինագծի», այլեւ վրացական կառավարության վրա ռուսական ազդեցության վտանգը։ Սա վկայում է վրացական քաղաքական վերնախավի ներսում լուրջ պառակտումների մասին, ինչը կարող է էական հետեւանքներ ունենալ երկրի ներքին եւ արտաքին քաղաքականության վրա։ Իշխանությունների այս գործողությունների պատճառով վտանգված են Վրաստանի քաղաքական կայունությունը, երկրի ժողովրդավարական գործընթացները եւ ինտեգրումը միջազգային կառույցներին։

- Մոսկվան հակադարձել է մեղադրանքներին եւ նշել, որ պետք չէ տրվել Արեւմուտքի սադրանքներին ու կարծել, թե այս իրադարձություններում ռուսական հետք կա։ Ոչ մի երկրի ներքին գործերին միջամտելու հավակնություն չունենք՝ պնդում է ՌԴ-ն։ Դո՞ւք ինչ վարկած ունեք։

- Մոսկվան արդեն միջամտում է ու շատ ակտիվ է միջամտում։

- Վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն օրերս սուր արտահայտվեց նախագահի մասին՝ նրան անվանելով դավաճան։ Մինչդեռ, ինչպես ցույց են տալիս վերջին զարգացումները, Թբիլիսիի գործընկերների ու Զուրաբիշվիլու հայացքները՝ աղմկահարույց օրենքի հետ կապված, համընկնում են։ Ո՞ւր կտանեն այս հակասությունները։

 - Պատմությունը կդատի, թե ով է այստեղ դավաճան, ով` հակառակը։

- Կոբախիձեն հիասթափված է Արեւմուտքից․ նրա պնդմամբ՝ կառուցողական երկխոսության եւ օրենքի հետ կապված հակափաստարկներ բերելու փոխարեն, միջազգային գործընկերները քննադատում են իշխող ուժին։ Նա Շառլ Միշելի հետ զրույցում ուշադրություն է հրավիրել «օտարերկրյա ֆինանսավորվող կազմակերպությունների ակտիվ ներգրավվածությանը՝ 2020-2023 թթ․ Վրաստանում հեղափոխությունների երկու փորձերին»: 

 - Եվ ի՞նչ։ Արեւմուտքն ու վրաց հասարակությունն էլ խոր հիասթափություն են հայտնել Կոբախիձեից։

- Որքանո՞վ է վտանգված ԵՄ անդամության թեկնածուի կարգավիճակ ունեցող Վրաստանի եվրոպական ապագան, արդյո՞ք այս իրադարձությունները կարող են հանգեցնել նոր հեղափոխության։

 - Անկասկած, վտանգված է, եւ, անկասկած, կարող է նման բան տեղի ունենալ։ Թեեւ սա անցանկալի սցենար է, այնուամենայնիվ, բոլորը հույս ունեն, որ հարցը կլուծվի հոկտեմբերին՝ ընտրությունների միջոցով։

Առավել մանրամասն` այստեղ.

 https://t.me/arm24live

Ucom’s fixed network has reached Byureghavan How is the largest solar power plant in Armenia built? AMD 4․046․161 to the Strong Mind NGO. July's beneficiary is the SIA Armenia programUcom is the main sponsor of the Armenian team at the Summer Olympic Games Get 3000 idcoins by synchronizing your Idram and IDBank accountsNo payment via Idram? More than 21,000 points of sale accept payment via IdramUcom Offers New Affordable Bundle for Subscribers Traveling This Summer Ucom’s General Director Participated in The Silicon Mountains Shirak Technology Forum Ameriabank and COAF Pool Efforts to Develop Beekeeping in Lori Region Araratbank allocates $10 million in funding to women entrepreneursMoody's Ratings affirms ratings of Unibank with positive outlook on the long-term deposit ratings AraratBank convenes Annual General Meeting of Shareholders The Silicon Mountains Shirak Technology Forum will take place with Ucom’s support Renowned Pianist Hayk Melikyan in South America: A Tribute to Armenian Classics The CB RA has granted permission for the cooperation of UBPAY Armenian and KWIKPAY international transfer systems Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Ucom Hosts a Student Program during the Summer HolidaysSaving on Wildberries with IDBankAmio Era. Memorandum was signed with the Armenian National Agrarian University IDBank issues the 3rd tranche of dollar bonds of 2024Ucom’s General Director Spoke about Personal Growth and Quality Management EventHub.am is the official ticketing agent for the concert of the world renowned Black Eyed Peas in TbilisiUcom Launches New Postpaid Packages Amio Era. Memorandum was signed with Yerevan State UniversityExclusive access to all EURO 2024 games for Ucom subscribers idcoin: New tool in IDBank’s loyalty systemUcom’s Fixed Network Launches in Nor HachnAbout 173 Million Drams and More Than 30 Beneficiary Funds. "The Power of One Dram" is 4 Years OldAmio Era. Memorandum was signed with Russian-Armenian UniversityThe Power of One Dram to The Road of Life: July's Beneficiary is Strong MindAraratBank places dollar bonds Yerevan State University and Ucom signed a Memorandum of Cooperation Amio Era: Memorandum was signed with the Armenian State Pedagogical University after K. Abovyan IDBank and Dalma for the Caucasian Deer Reintroduction ProgramThrough Ucom’s Support the 12th Sunchild Festival Concludes Carpisa gift card worth AMD 50.000 from IDBankAmio Bank and Visa celebrated the launch of the Visa Business Signature CardUcom’s General Director participates in Graduation Ceremony of Leadership SchoolExclusive Georgian Music Concert in Yerevan EPIC Applauds EWC Armenia 2024 National Prizewinners Three Victorious Startups Advance to Global CompetitionUcom Supports Youth Environmental Education The 12th "Sunchild" Environmental Festival Launched with Ucom's Support "Armavir" branch of AMIO Bank was reopenedAraratBank completes placement of bonds ahead of schedule Amio Era. Memorandum was signed with Yerevan Brusov State University of Languages and Social Sciences Tree Planting Results with My Forest Armenia: The Power of One Dram Your home is in Armenia – Ameriabank offers mortgage loans for the Diaspora Ucom Supports the Next “SunChild” Festival in Armenia Ameriabank՛s Trade Finance portfolio enriched with four prestigious awards from EBRD and IFCAmio Bank has signed a memorandum with the Ministry of Education, Science, Culture and Sports of RA within the framework of the corporate social responsibility program