Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
BREAKING


Ո՞վ է լի­նե­լու հայ­կա­կան «Զե­լենս­կին», կամ՝ «պու­պուշ» թեկ­նա­ծուի պա­հան­ջարկը

ANALYSIS

Ուկրաինայի նախագահական աղմկահարույց ընտրությունների առաջին փուլը հետևում է։ Շոումեն Վլադիմիր Զելենսկին ու նախագահ Պյոտոր Պորոշենկոն երկրոդ փուլում են, ուկրաինացիները նրանցից մեկին հինգ տարով վստահելու են երկրի ղեկը։ Պորոշենկոյի՝ երկրոդ փուլում հայտնվելը օրինաչափություն է, եթե հաշվի առնեք այն հանգամանքը, որ նա 2014-ի Մայդանի առաջնորդներից մեկն էր ու, ի վերջո, գործող նախագահը։ Բոլորն այս օրերին խոսում են Զելենսկու ֆենոմենի մասին։ «Ժողովրդի ծառա» էպատաժային անունով կուսակցության ղեկավարը հայտնի շոումեն է ու Պորոշենկոյի հակառակորդ օլիգարխ Կոլոմոյսկու դրածոն, սակայն առաջին տուրի արդյունքներով՝ հենց նա է ֆավորիտը, այն էլ՝ բավականին մեծ առավելությամբ։

Բանն այն է, որ Զելենսկին արդեն մի անգամ «դարձել» է Ուկրաինայի «նախագահ»՝ «Ժողովրդի ծառա» երգիծական ֆիլմում մարմնավորելով գլխավոր հերոս ուսուցչի դերը, որը հետո դառնում է ժողովրդի դարդ ու ցավով տառապող, ժուժկալ կյանքով ապրող նախագահ։ Զելենսկին չունի քաղաքական հայացքներ, ու հենց նրա մարմնավորած «հասարակ նախագահի» կերպարն է ձգում ուկրաինացիներին։ Այլ խոսքով՝ Զելենսկին, այսպես կոչված, համաշխարհային պոպուլիստական թրենդի ուկրաինական դրսևորումն է։ Արտահամակարգային Թրամփը պոպուլիստական կարգախոսներով դարձավ ԱՄՆ նախագահ, Մակրոնի նախագահության գինը դարձավ Ֆրանսիայի հինգերորդ հանրապետության քաղաքական համակարգի չեղարկումը։ Մեծ հաշվով՝ Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության հաջողության գրավականը նույնպես այն էր, որ Նիկոլ Փաշինյանն, այսպես կոչված, արտահամակարգային գործիչ էր, ու մարդիկ գնացին նրա հետևից՝ ոչ թե ծրագրերի կամ խոստումների համար, այլ, առաջին հերթին, շնորհիվ այն բանի, որ Հայաստանի գործող վարչապետը չէր նույնանում կոռուպցիայի, այն ամենի հետ, ինչն ասոցացվում է, այսպես կոչված, արտոնությունների համակարգի հետ։

Լիբերալ դեմոկրատական արժեհամակարգի վրա խարսխված աշխարհակարգը լուրջ ճգնաժամի մեջ է, որը բերում է պոպուլիզմի շեշտակի աճին, ինչն, իհարկե, արժեզրկում է քաղաքականությունը, հանգեցնում է պետական ու քաղաքական համակարգերի դեինստիտուցիոնալիզացիային։ Մարդիկ տրվում են հեղափոխական տրամադրություններին, ինչը, մեծ հաշվով, քաղաքական լուծումները պարզունակացնելու միջոց է։ Պատահական չէ, որ հետհեղափոխական Հայաստանում նույնիսկ ծիծաղելի են թվում այն կարգախոսները, որոնք նախկինում հնչում էին ընդդիմադիրների կողմից, օրինակ՝ «կարմիր գծերի» վերացումը։ Սակայն հեղափոխությունները հազվադեպ են բերում արժեքային նոր մտածողության՝ որպես կանոն, լ յումպենացնելով հասարկություններին, ու այդ օրինաչափությամբ օրակարգ են գալիս նոր պրիմիտիվ կարգախոսներ կամ «հեշտ» լուծումներ։

Ֆրանսիայի նախագահի պաշտոնում Էմանուել Մակրոնի հաղթանակը շատ ֆրասիացիներ համարեցին հեղափոխություն, որովհետև նրա մուտքը Ելիսեյան պալատ քաղաքական լուսանցք մղեց պահպանողականներին ու սոցիալիստներին, որոնք մի քանի տասնամյակ մարմնավորել են երկրի քաղաքական կյանքը, ու այս կուսակցությունների հակադրությունն է ձևավորել իշխանություն ու ընդդիմություն։ Պատահական չէ, որ Մակրոնի ծրագրային գիրքը կրում է հենց «Հեղափոխություն» անունը։ Սակայն Ֆրանսիայի երիտասարդ «հեղափոխական» նախագահը շատ արագ հիասթափեցրեց ֆրանսիացիներին, ու քաղաքական վակուումը լրացրեցին «դեղին բաճկոնավոր» անարխիստները, որոնք, ի դեպ, վայելում են հասարակության մի զգալի հատվածի համակրանքը։

Նույն իրավիճակն է Ուկրաինայում։ Զելենսկու ֆենոմենը հեղափոխությունից հիասթափության դրսևորում է։ Ըստ վերլուծաբանների, Պորոշենկոյի դեմ քվեարկողները բողոքի քվեարկություն են կատարել, և երկրորդ փուլում նրանց զգալի մասը նորից քվեն կտա Զելենսկուն: Բայց Զելենսկին շատ «յուրահատուկ» թեկնածու է. պարզ չէ, թե ի՞նչ քաղաքականություն է վարելու, ի՞նչ է առաջարկելու հանրությանը: Հետևաբար, երկրորդ փուլում ընտրողներից շատերին կարող է մտահոգել այդ հանգամանքը: Զելենսկին գուցե և չընտրվի, սակայն փաստ է, որ ուկրաինացիների մի ստվար զանգվածի համար նա «պուպուշ» թեկնածու է՝ նույնիսկ անկախ այն հանգամանքից, որ նրա հետևում երևում են վտարանդի օլիգարխի «ականջները»։

Շատերը սխալվում են, երբ կարծում են, որ Հայաստանում հեղափոխության ձախողումը հանգեցնելու է հին համակարգի ռեստավրացիային։ Նման մեխանիկական հետևությունը հակասում է քաղաքականության կանոնին։ Ուկրաինայի օրինակով կարող ենք պնդել, որ հեղափոխական օրակարգի տապալումը բերելու է հասարակության ու քաղաքականության ավելի ընդգծված լ յումպենացմանը, ինչի հետևանքով Հայաստանի հաջորդ ընտրություններում «պուպուշ» թեկնածուների պակաս չի լինելու, անկախ «ականջներից»։ Այս հարթության վրա՝ բնավ զարմանալի չի լինի, որ «ժողովրդի լեզվով» խոսող էպատաժային որևէ կերպար ստանձնի Հայաստանի գլխավոր ընդդիմադիրի դերը։ Այդ հեռանկարը թելադրված է ինչպես համաշխարհային միտումներով, այնպես էլ՝ հեղափոխության նկատմամբ ահգնացող դժգոհությամբ։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yield