Yerevan, 30.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Ժամկետանց «կախարդական փայտիկն» ու մշուշոտ հեռանկարները․ «Փաստ»

ECONOMICS
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Հայաստանում տնտեսությունը շարունակում է մնալ ծայրահեղ վիճակում։ Այն դեպքում, երբ համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը սկսել է կամաց-կամաց նահանջել, աշխարհի տարբեր երկրներում տնտեսությունը վերականգնվում է, իսկ որոշ պետություններում ընթացիկ տնտեսական աճը անգամ գերազանցում է բոլոր սպասումները, մեզ մոտ տնտեսությունը վերակենդանացման նշաններ ցույց չի տալիս։ Ավելին, գնալով վիճակը ծանրանում է: Եվ պատահական չէ, որ այս տարվա համար կանխատեսվող տնտեսական ցուցանիշները գնալով ավելի հոռետեսական են դառնում։ Հենց դրանով է պայմանավորված, որ ԿԲ-ն նվազեցրել է 2021-ի համար տնտեսական աճի՝ ավելի վաղ կանխատեսած ցուցանիշը՝ նախկին 2 տոկոսի փոխարեն արդեն կանխատեսելով 1,4 տոկոս տնտեսական աճ:

Իսկ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը բավարարվում է Հայաստանի համար ընդամենը 1 տոկոս աճ կանխատեսելով։ Սրանք, իհարկե, որևէ կերպ լավատեսություն չներշնչող կանխատեսումներ են՝ հաշվի առնելով, որ անցած տարի համավարակով պայմանավորված սահմանափակումների պատճառով տնտեսական աշխուժությունը հասել էր նվազագույնի, իսկ հիմա տնտեսական գործունեության բոլոր ոլորտները գործում են, սակայն այս պարագայում տնտեսության վիճակի բարելավումը շատ չնչին է, ինչը շատ տարօրինակ է թվում։ Այս իրողությունը փաստում է, որ այս պահին տնտեսության վերականգնման հույսեր ունենալն ուղղակի միամտություն է։ Դրա մասին են վկայում նաև այն փաստերը, որ ահռելի գնաճը այլևս անվերահսկելի բնույթ է ստացել և սահմաններ չի ճանաչում, իսկ մարդկանց եկամուտները հետևողականորեն նվազում են։ Արդյունքում շատ քաղաքացիներ ուղղակի վարկերի հաշվին են շարունակում գոյատևել, իսկ որոշ մարդիկ հուսալքության և գործազրկության պատճառով ձգտում են հեռանալ երկրից։

Ու սա քիչ չէ, ԿԲ-ն էլ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքն է բարձրացնում, ինչը, բնականաբար, բերելու է վարկավորման տոկոսադրույքի որոշակի աճի։ Այսինքն՝ քաղաքացիները և կազմակերպություններն այսուհետ ավելի բարձր տոկոսադրույքով են վարկերը ստանալու՝ հաշվի առնելով, որ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը այն վարկի գինն է կամ տոկոսադրույքը, որով բանկերը վարկային միջոցներ են վերցնում կարգավորիչից։ Մյուս կողմից էլ՝ պետական պարտքն է անասելի տեմպերով աճում՝ հատելով վտանգավորության շեմը, և աճի լրացուցիչ խթան ստեղծելու փոխարեն բեռ է դարձել պետության համար, քանի որ պետության միջոցներն այնքան սուղ են, որ կառավարությունը նոր պարտքեր է վերցրել, որպեսզի կարողանա թոշակներն ու աշխատավարձերը վճարել և կանխել սոցիալական բունտի հասունացումը։ Իշխանությունների վարած անհեռատես քաղաքականության ու պատերազմում կրած պարտության պատճառով Հայաստանի տնտեսության նկատմամբ վստահության նվազման միտում է նկատվում, իսկ հայաստանյան ներքաղաքական ճգնաժամը և սպասվող ընտրությունները նոր անորոշություններ են ստեղծում հետագա տնտեսական նախաձեռնությունների տեսանկյունից։

Հիմա այս պայմաններում ինչպե՞ս կարելի է հավատալ իշխանությունների այն հավաստիացումներին, թե տնտեսության վերականգնումը նոր թափ է ստացել, շուտով գնաճային շոկը կզիջի դիրքերը, մարդկանց եկամուտները կավելանան և այլն։ Բնականաբար, ելնելով իշխանությունների նախընտրած տակտիկայից՝ արտահերթ ընտրությունների մոտենալուն զուգահեռ նրանք փորձելու են պետական միջոցների ու վարկային ծրագրերի հաշվին զարկ տալ որոշ նախագծերի իրականացմանը։ Այսինքն՝ պետության հաշվին ընտրողներին «լավություն» անել։ Ու զարմանալի չէ, որ այդ նախագծերի առաջնային տեսանելի հատվածը կարող է լինել հենց ասֆալտապատումը կամ ճանապարհաշինությունը, որը դարձել է իշխանությունների հպարտության հիմնական առարկան։

Դրանով նրանք կփորձեն այնպիսի տպավորություն ստեղծել, թե տնտեսության մեջ էական ակտիվություն է նկատվում։ Սակայն խնդիրն այն է, որ հանրությունը չի կարող հալած յուղի տեղ ընդունել իշխանական հավաստիացումները, քանի որ ընտրությունների շրջանում թափ ստացած ծրագրերը երկարաժամկետ էֆեկտ չեն ունենալու ու կարճ ժամանակ անց փուչիկի պես պայթելու են։ Տնտեսությունը փոսից դուրս հանելու հարցում Փաշինյանի «կախարդական փայտիկն» ի սկզբանե անզոր էր։ Պատահական չէ, որ տնտեսությունը խթանելու ռեալ քայլերի առումով մասնագետները որևէ նոր սպասում չունեն իշխանություններից՝ հաշվի առնելով տնտեսական ոլորտի կառավարման գլխավոր պատասխանատուների պրոֆեսիոնալիզմի ցածր աստիճանը։

Ընտրությունները կանցնեն, կարճաժամկետ տնտեսական աժիոտաժն էլ կավարտվի ու նորից կկանգնենք կոտրված տաշտակի առաջ, եթե չկարողացանք ձերբազատվել ապիկար իշխանություններից ու նոր իշխանություններ ձևավորել, որոնք ի վիճակի կլինեն երկիրը անդունդից դուրս բերել։

Արթուր Կարապետյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
All Timeline »
Most Popular
1 IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026 2 Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 3 Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 4 Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate 5 “We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network upd...
Poll