Yerevan, 02.July.2026,
00
:
00
BREAKING


Հայաստանի շուրջ նոր օրակարգ․ ինչ է ցանկանում հասնել Ադրբեջանը

POLITICS

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Ադրբեջանը շարունակում է ընդլայնել Հայաստանի նկատմամբ իր քաղաքական պահանջների շրջանակը՝ խաղաղության գործընթացին զուգահեռ առաջ բերելով նոր պայմաններ։ Մինչ պաշտոնական Երևանը վերջին տարիներին «խաղաղության օրակարգը» ներկայացնում էր որպես տարածաշրջանային կայունության հասնելու հիմնական ուղի, Բաքուն, ըստ բազմաթիվ գնահատականների, օգտվում է ստեղծված իրավիճակից՝ բանակցային սեղանին ավելացնելով նոր հարցեր։ Դրանց թվում նշվում են սահմանազատման գործընթացը, անկլավների թեման, Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխության պահանջը, ինչպես նաև Հայաստանում ադրբեջանցիների հնարավոր վերադարձի հարցը։

Վերջին թեման արդեն ակտիվորեն ներկայացվում է նաև միջազգային հարթակներում։ Ադրբեջանի իշխանությունների աջակցությամբ գործող «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնք» կազմակերպությունը տարբեր ձևաչափերով փորձում է միջազգային կառույցների ուշադրությունը հրավիրել այս հարցին։ Կազմակերպությունը հանդիպումներ է անցկացրել օտարերկրյա պատվիրակությունների հետ, քննարկումներ կազմակերպել ԱՄՆ Կոնգրեսում, ինչպես նաև դիմումներ է ներկայացրել ՄԱԿ-ի անդամ պետություններին։ Այդ փաստաթղթերում, ըստ հրապարակված տեղեկությունների, կոչ է արվում միջազգային կառույցներին աջակցել Հայաստանում ադրբեջանցիների «անվտանգ և կոլեկտիվ վերադարձի» գաղափարին՝ միաժամանակ բարձրացնելով նրանց իրավունքների երաշխավորման հարցը։

Քննադատները նշում են, որ այդ փաստաթղթերում ներառված են նաև պատմական գնահատականներ, որոնք հայկական կողմը կտրականապես չի ընդունում։ Խոսքը վերաբերում է տարբեր ժամանակաշրջանների իրադարձություններին, որոնց վերաբերյալ Ադրբեջանը ներկայացնում է իր մեկնաբանությունները։ Հայկական փորձագիտական շրջանակները, իր հերթին, հիշեցնում են հայ բնակչության բռնի տեղահանությունների և բռնությունների մասին՝ Բաքվում, Սումգայիթում, Նախիջևանում և Արցախում, ընդգծելով, որ պատմական գործընթացները չեն կարող ներկայացվել միակողմանի մեկնաբանություններով։

Քննարկումների առարկա է դարձել նաև այն, որ Հայաստանում բնակված ադրբեջանցիների հեռանալու հանգամանքների վերաբերյալ երկու երկրներում հնչում են արմատապես տարբեր գնահատականներ։ Նույնը վերաբերում է մշակութային ժառանգության պահպանման թեմային, որտեղ կողմերը շարունակում են փոխադարձ մեղադրանքներ հնչեցնել։

Հայաստանի ներքաղաքական դաշտում ևս այս հարցը դարձել է ակտիվ քննարկման թեմա։ Իշխանության ներկայացուցիչները նախկինում քննադատել էին Սամվել Կարապետյանի և «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հայտարարությունները՝ Հայաստանում շուրջ 300 հազար ադրբեջանցիների հնարավոր վերաբնակեցման վերաբերյալ՝ դրանք որակելով որպես անհիմն մտահոգություններ։ Սակայն այդ թեմայի միջազգային հարթակներում շրջանառությունը ընդդիմադիր շրջանակները ներկայացնում են որպես իրենց բարձրաձայնած մտավախությունների հիմնավորում։

Միաժամանակ վարչապետը նախկինում հայտարարել էր, որ Ադրբեջանի կողմից նման պահանջների ակտիվացումը պայմանավորված է Արցախի բնակչության վերադարձի թեմայի շուրջ հնչող հայտարարություններով։ Սակայն ընդդիմադիր շրջանակները պնդում են, որ «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը» ստեղծվել է դեռևս տասնամյակներ առաջ, և այդ հանգամանքը, իրենց համոզմամբ, վկայում է, որ Բաքվի ռազմավարությունն ունի ավելի վաղ ձևավորված հիմքեր։

Թեև պաշտոնական Երևանը ներկայում հայտարարում է, որ չի ընդունում Հայաստանում ադրբեջանցիների վերաբնակեցման որևէ ծրագիր, ընդդիմախոսները նշում են, որ նախկինում հնչած տարբեր հայտարարությունները հասարակության մի մասի մոտ հարցեր են առաջացնում այդ դիրքորոշման հետևողականության վերաբերյալ։

Քննադատների գնահատմամբ՝ եթե նման սցենար երբևէ փորձ արվի կյանքի կոչել, այն կարող է առաջացնել Հայաստանի համար լուրջ անվտանգային, քաղաքական և իրավական մարտահրավերներ։ Նրանց կարծիքով՝ ցանկացած լարված իրավիճակ կարող է օգտագործվել արտաքին ճնշումների կամ միջամտության հիմնավորման համար։

Բացի այդ, ընդդիմադիր շրջանակները պնդում են, որ նման գործընթացը կարող է առաջ բերել լեզվական, կրթական, կրոնական և քաղաքական ներկայացվածության վերաբերյալ լրացուցիչ պահանջներ, որոնք, իրենց համոզմամբ, կազդեն Հայաստանի պետական համակարգի և ինքնիշխանության վրա։

Այսպիսով, ընդդիմադիր քաղաքական ուժերը շարունակում են պնդել, որ այն հարցերը, որոնց մասին ամիսներ շարունակ բարձրաձայնել են Սամվել Կարապետյանն ու «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը, աստիճանաբար հայտնվում են միջազգային քննարկումների օրակարգում։ Նրանց կարծիքով՝ մինչ իշխանությունները փորձում են նվազեցնել այդ մտահոգությունների նշանակությունը, Ադրբեջանը շարունակում է հետևողականորեն առաջ մղել իր երկարաժամկետ քաղաքական նպատակները։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League Champion