Yerevan, 10.September.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Հայաստանի քաղաքացի դառնալն այլևս «խաղուպար» չի լինելու, իսկ 1,5 միլիոն չունեցողները պատանդ են մնալու երկրում

SOCIETY
Կիսվել

Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում հանրայնացվել է ներքին գործերի նախարարության նախաձեռնած օրինագիծը՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու նոր իրավական կարգավորումներով և պետական տուրքի չափերի վերանայումներով, որոնց համաձայն՝ թե՛ քաղաքացիություն ստանալու և առավել ևս քաղաքացիությունից հրաժարվելու տուրքի չափերը զգալիորեն աճել են։ Քաղաքացիություն ստանալու համար նախատեսված ներկայիս 50 հազար դրամի փոխարեն տուրքը բարձրացվել է մինչև 250 հազար դրամ, իսկ քաղաքացիությունից հրաժարվելու համար ներկայիս 150 հազար դրամի փոխարեն պետական տուրքը հասցվել է 1,5 միլիոն դրամի։

Հարցին, թե ինչու են դրույքաչափերն այդքան անհամաչափ բարձրացել, ՆԳ նախարար Արփինե Սարգսյանը երեկ տված իր հարցազրույցում պատասխանել է ՝ Հայաստանը համեմատելով Եվրոպական զարգացած պետությունների հետ և ասելով, որ հնարավորինս այդ երկրների չափորոշիչներին է համապատասխանեցվել վերանայված պետական տուրքի չափը։

Նախարարը մեջբերել է Ավստրիայի օրինակը՝ ասելով, որ այնտեղ քաղաքացիության շնորհման արժեքը մոտ 1600 եվրո է։ Նախարարը թերևս չի հաշվարկել, որ Հայաստանում նվազագույն և միջին աշխատավարձերը զգալիորեն ցածր են Ավստրիայի ցուցանիշներից, ինչպես նաև երկու երկրների կենսամակարդակների միջև հսկայական անջրպետ կա, և նման թվեր սահմանելը տրամաբանական չէ։

Զավեշտալի է նաև, որ 1,5 միլիոն դրամ չունենալու դեպքում քաղաքացին պատանդ է մնալու երկրում՝ չկարողանալով, դիցուք, այլ երկրի քաղաքացիություն ստանձնել։ Ի վերջո, մարդու նաև սահմանադրական իրավունքն է որոշելու, թե որ երկրի քաղաքացի է ուզում լինել և որ երկրի հանդեպ ստանձնել պարտավորություններ։

Բարդացել են նաև քաղաքացիություն ստանալու պահանջները, այնպես որ Հայաստանի քաղաքացի դառնալու ցանկություն ունեցող անձը մի շարք խոչընդոտների առաջ է հայտնվելու։ Փաստացի, նախագծով այն անձինք՝ անգամ ազգությամբ հայերը, քաղաքացիության դիմում ներկայացնելուց առաջ վերջին առնվազն երկուսուկես-երեք տարին Հայաստանում չբնակվելու դեպքում կտրուկ մերժման են արժանանալու։

Փոխարենը՝ Հայաստանում հինգ տարով օրինական բնակության իրավունք ստացած քաղաքացիները, որոնք նույնպես առնվազն վերջին երկուսուկես տարին բնակվել են Հայաստանում, կարող են իրենց բախտը փորձել Հայաստանի քաղաքացի դառնալու հարցում։ Նախագծով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի կարող են դառնալ 8 տարին լրացած այն անձինք, որոնք վերջին հինգ տարում Հայաստանի Հանրապետությունում ունեցել են «Օտարերկրացիների մասին» օրենքով սահմանված օրինական բնակության իրավունք և այդ հինգ տարվա ընթացքում առնվազն 915 օր (մոտավորապես 2,5 տարի) գտնվել են Հայաստանի Հանրապետությունում։

Բայց ամեն օտարերկրացի, եթե հինգ տարով օրինական բնակության իրավունք ունի և վերջին տարիներին էլ բնակվում է Հայաստանում, չի կարող արժանանալ Հայաստանի քաղաքացիության, եթե չի տիրապետում հայերենին և ՀՀ Սահմանադրությանը։

Քաղաքացիություն ստանալու դիմումի համար հինգ տարվա օրինական բնակության պահանջը չի տարածվում այն անձանց վրա, որոնք վերջին երեք տարում Հայաստանի Հանրապետությունում ունեցել են օրինական բնակություն, այդ ընթացքում առնվազն 549 օր գտնվել են Հայաստանում և մինչև քաղաքացիություն ստանալու դիմումը ներկայացնելու պահը՝ վերջին երկու տարվա ընթացքում, օրենքով սահմանված կարգով գրանցված ամուսնության մեջ են Հայաստանի քաղաքացու հետ, կամ Հայաստանի քաղաքացի զավակ, ծնող ունեն, կամ նրանց ծնողը նախկինում ունեցել է Հայաստանի քաղաքացիություն։ Հայաստանում փախստական ճանաչվածները, մեր պետության համար բացառիկ ծառայություն մատուցած, ազգությամբ հայ և Հայաստանում բնակվելու ցանկությամբ այստեղ առնվազն մեկ տարվա բնակություն ունեցող անձինք ևս հեշտ ընթացակարգով կարող են դառնալ ՀՀ քաղաքացի։

Նախագծով խստացվել է նաև քաղաքացու՝ ազգությամբ հայ լինելու հանգամանքը ստուգելու ընթացակարգը։ Ընթացիկ օրենքով ազգությունը հաստատելու համար պարզապես օրենքով նախատեսված փաստաթղթեր են ներկայացվում։ Նախագծի հեղինակները կարծում են, որ միայն սահմանափակ փաստաթղթերի առկայությունը բավարար չէ անձի հայկական ծագումը հաստատելու համար։ Ներքին գործերի նախարարության տեղեկացմամբ՝ նախկինում եղել են դեպքեր, երբ ազգությամբ հայի համար նախատեսված պարզեցված կարգից օգտվելու նպատակով փաստաթղթերում ծնողի, տատի, պապի կամ այլ ազգականի ազգությունը փոխվել և նշվել է «հայ»։

Վիճակագրության հավաստմամբ՝ 2023–2026 թվականներին նման 71 դեպք է բացահայտվել. 2023-ին արձանագրվել է այդպիսի միայն 5 դեպք, 2024-ին՝ 21, 2025-ին՝ 26, իսկ 2026 թվականի առաջին կիսամյակում՝ արդեն 19 դեպք։

Նախագիծը նախատեսում է ստեղծել հատուկ հանձնաժողով, որը պետք է ձևավորվի ներքին գործերի նախարարի հրամանով և որոշի՝ արդյոք ներկայացված տվյալները բավարար են անձի՝ ազգությամբ հայ լինելու հանգամանքը հաստատելու համար։

Հանձնաժողովին ներկայացվող փաստաթղթերի ու տվյալների շարքում ներառված են դիմողի ներկայացրած փաստաթղթերը, արխիվային տվյալները, համայնքային, եկեղեցական կառույցների կողմից տրված վկայականները կամ այլ հավաստող տեղեկություններ։

Քաղաքացիություն ստանալու ընթացակարգի հաջորդ փուլը քաղաքացիություն շնորհելու մասին Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի հրամանագիրը ստանալն է, որն ուժի մեջ է մտնում անձի կողմից երդման տեքստը ստորագրելու պահից, եթե այն ստորագրվել է հրամանագրի ընդունման օրվանից մեկ տարվա ընթացքում։ Նախագահի կողմից քաղաքացիություն շնորհելու մասին հրամանագիրն ընդունելուց հետո անձը պարտավոր է հրամանագրի ընդունման օրվանից մեկ տարվա ընթացքում անձամբ ներկայանալ լիազոր մարմին՝ երդման արարողությանը մասնակցելու և երդման տեքստը Հայաստանի տարածքում ստորագրելու համար։

Մեկ տարվա ընթացքում անձի կողմից երդման տեքստը չստորագրվելու դեպքում հրամանագիրն ուժի մեջ չի մտնում, և անձը կարող է կրկին դիմել Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն ստանալու համար՝ օրենքով սահմանված ընդհանուր հիմունքներով։ Ըստ հիմնավորման՝ գործնականում եղել են դեպքեր, երբ անձը նախագահի հրամանագրից հետո տարիներով չի ներկայացել երդման արարողությանը։ Այդ պատճառով անհասկանալի է մնացել՝ նա ընդհանրապես ցանկանում է ավարտել քաղաքացիություն ստանալու գործընթացը, թե ոչ։ Որոշ դեպքերում նույնիսկ հնարավոր չի եղել բացառել նրա մահացած լինելու հանգամանքը։ Ըստ այդም՝ առաջարկվող մեկ տարվա ժամկետը պետք է վերացնի այդ անորոշությունը։

Նախագծում առկա է նաև երդման տեքստը՝ հետևյալ բովանդակությամբ․

«Ես` (անուն-ազգանուն), դառնալով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի, երդվում եմ հավատարիմ լինել Հայաստանի Հանրապետությանը, պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը և օրենքները, պաշտպանել Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը և տարածքային ամբողջականությունը: Պարտավորվում եմ հարգել Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզուն, ազգային մշակույթը և սովորույթները»:

Այս փոփոխություններն, ըստ նախագծի հեղինակների, կոչված են բացառելու այնպիսի դեպքերը, երբ Հայաստանի հետ բավարար փաստացի կապ չունեցող անձը քաղաքացիությունն օգտագործում է հիմնականում ճամփորդական կամ այլ գործնական առավելություններ ստանալու համար։ ՆԳ նախարար Արփինե Սարգսյանը ևս, մեկնաբանելով նման նախագծի կարևորությունը, խոսել է այդ խնդրի մասին․

«Գաղափարապես ուզում ենք վերանայել քաղաքացի-պետություն հարաբերությունները, որովհետև քաղաքացիությունը ենթադրում է բարձրագույն իրավական կապ քաղաքացու և պետության միջև՝ ձևավորելով փոխադարձ իրավունքներ և պարտականություններ։ Դժվար է ասել՝ այն անձը, որը չի գտնվում Հայաստանում, ռեզիդենտ չէ, արդյո՞ք տվյալ անձի կենսական շահը Հայաստանի Հանրապետությունն է, թե՞ ոչ։ 3 օրով Հայաստան այցելելով կամ ընդհանրապես Հայաստան չայցելելով՝ չես կարող ասել, որ մենք ունենք ազգությամբ հայի բնակության հաստատման պահ Հայաստանում, այն սահմանում է Սահմանադրությունը։ 183 օր առնվազն անձը պիտի բնակվի կոնկրետ երկրում, ազգությամբ հայերի դեպքում նախատեսել ենք, որ 2 տարվա կտրվածքով պիտի ռեզիդենտության ցենզ ունենա Հայաստանում։ Մենք չենք բարդացնում ընթացակարգերը, մենք կատարում ենք Սահմանադրության պահանջը։ Եվրոպացի գործընկերներն էլ են գնահատում, որ մենք շատ բաց ենք պահում քաղաքացիության շնորհման դաշտը»,- երեկ տված հարցազրույցում նշել է նախարարը։

Նա տեղեկացրել է, որ այժմ հատկապես ազգությամբ հայերի համար քաղաքացիության կարգը բավականին պարզեցված է։ Հայաստանում չբնակվող հայը կարող է մոտենալ դիվանագիտական հաստատություն, տալ համապատասխան հայտը, որից հետո հայտը տեղափոխվում է Հայաստան, ընթացքավորվում, որից հետո տվյալ անձը մերժում կամ հաստատում է ստանում։ Որպես կանոն, ըստ նախարարի, պատասխանը դրական է լինում։

Նախագծով փոփոխություն է նախատեսվում նաև քաղաքացիությունից հրաժարված անձանց համար։ Ներկայումս քաղաքացիությունից հրաժարվելուց հետո օրենքը չի սահմանում նվազագույն ժամանակահատված, որի ընթացքում անձը չի կարող կրկին վերականգնել ՀՀ քաղաքացիությունը։ Այսինքն՝ նույն պահին անձը կարող է փոշմանել և նորից դիմել քաղաքացիությունը վերականգնելու համար։ Նախագծով առաջարկվում է քաղաքացիությունը դադարեցնելու վերաբերյալ նախագահի հրամանագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո քաղաքացիության վերականգնման հնարավորություն չտալ տվյալ քաղաքացուն առնվազն հինգ տարի։

Նախարարությունը նման սահմանափակումը բացատրում է նրանով, որ գործնականում լինում են դեպքեր, երբ մարդիկ հրաժարվում են ՀՀ քաղաքացիությունից, իսկ կարճ ժամանակ անց փորձում են այն վերականգնել։ Նախագծի հեղինակները, մասնավորապես, մատնանշում են այնպիսի դեպքեր, երբ քաղաքացիությունից հրաժարվելը կարող է կապված լինել որոշ պարտավորություններից խուսափելու կամ դրանք հետաձգելու հետ, իսկ հետագայում քաղաքացիությունը վերականգնելու միջոցով անձը կրկին ցանկանում է օգտվել քաղաքացիությունից բխող իրավունքներից և հնարավորություններից։

Հիմնավորման մեջ որպես օրինակ նշվում է նաև այն դեպքը, երբ ծնողը հրաժարվում է քաղաքացիությունից՝ արական սեռի երեխաների քաղաքացիության դադարեցման կամ պարտադիր զինվորական ծառայության պարտավորություններից խուսափելու կամ դրանց կատարումը հետաձգելու նպատակով, իսկ հետագայում փորձում է վերականգնել քաղաքացիությունը և կրկին օգտվել դրանից բխող իրավունքներից ու արտոնություններից։ Այնպես որ, պետությունը փորձում է փակել քաղաքացիության կարգավիճակն իրավիճակային օգտագործելու հնարավորությունը։

Նախագիծը հավանության արժանանալու դեպքում ուժի մեջ է մտնելու 2028 թվականի հունվարի 1-ից։

Թագուհի Ասլանյան

Կիսվել
Timeline
Ucom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup SummitIt is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting SchoolchildrenMoody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stableNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesRate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative SolutionKhachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankcUcom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat
All Timeline »
Most Popular
1 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram” 2 Hayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in Katowice 3 Become a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yield 4 Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 5 Harutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted th...
Poll